1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:35,786 --> 00:00:40,207
Vandaag heeft de WHO
COVID-19 tot een pandemie uitgeroepen.

4
00:00:40,290 --> 00:00:44,127
Ik vaardig een blijf-thuis-decreet uit.

5
00:00:44,211 --> 00:00:49,424
…waarbij bijna al onze inwoners
de opdracht krijgen om thuis te blijven.

6
00:00:49,508 --> 00:00:53,262
U krijgt een simpele instructie
die vanaf vanavond geldt.

7
00:00:53,345 --> 00:00:55,264
U moet thuisblijven.

8
00:00:57,558 --> 00:01:02,354
Maart 2020.
Een dodelijk virus gaat de wereld over.

9
00:01:02,437 --> 00:01:04,982
BLIJF THUIS
INDIEN MOGELIJK

10
00:01:05,065 --> 00:01:08,819
Van de ene op de andere dag
staat ons leven op pauze.

11
00:01:14,533 --> 00:01:16,201
Terwijl wij stilstaan…

12
00:01:17,536 --> 00:01:22,583
…vinden er ongewone
veranderingen plaats in de natuur.

13
00:01:25,919 --> 00:01:27,546
Schonere lucht.

14
00:01:29,923 --> 00:01:31,550
Schonere wateren.

15
00:01:33,135 --> 00:01:38,974
En de dierenwereld heeft in decennia
niet zo gefloreerd.

16
00:01:41,894 --> 00:01:46,607
Vanaf het begin van de lockdown
hebben we op vijf continenten gefilmd…

17
00:01:48,692 --> 00:01:52,154
…en de wonderbaarlijke reactie
van de natuur vastgelegd.

18
00:02:01,121 --> 00:02:04,833
Van oceaanreuzen die op nieuwe manieren
met hun jongen communiceren…

19
00:02:08,920 --> 00:02:13,675
En cheeta's die de overlevingskansen
van hun welpen vergroten…

20
00:02:14,343 --> 00:02:17,429
Dit is voor haar de beste tijd
om moeder te worden.

21
00:02:18,430 --> 00:02:24,019
Tot bedreigde pinguïns
die een succesvol broedseizoen hebben.

22
00:02:26,939 --> 00:02:32,152
Een unieke kans om een kijkje te nemen
in 't leven en de wereld van wilde dieren…

23
00:02:32,778 --> 00:02:37,199
…en te zien hoe dingen eraan toegaan
als wij ons er niet mee bemoeien.

24
00:02:37,950 --> 00:02:41,578
Een mondiaal experiment
van epische proporties.

25
00:02:43,163 --> 00:02:47,459
Dit is het jaar dat de aarde veranderde.

26
00:03:00,222 --> 00:03:04,351
VERTELD DOOR
DAVID ATTENBOROUGH

27
00:03:05,894 --> 00:03:11,483
Een paar uur na de lockdown
merken velen van ons de stilte al op.

28
00:03:14,236 --> 00:03:19,199
Nu het verkeerslawaai
wereldwijd met wel 70% is afgenomen…

29
00:03:19,283 --> 00:03:22,452
…kun je een nieuw geluid horen…

30
00:03:25,581 --> 00:03:26,999
…vogelgezang.

31
00:03:33,630 --> 00:03:35,257
4,7 MILJOEN INWONERS

32
00:03:35,340 --> 00:03:37,426
Deze witkruingorzen…

33
00:03:37,509 --> 00:03:41,346
…passen zich aan de stilte aan
door iets verbluffends te doen.

34
00:03:43,640 --> 00:03:46,476
Omdat ze dicht
bij de Golden Gate Bridge leven…

35
00:03:46,560 --> 00:03:50,480
…werd hun gezang altijd
overstemd door auto's.

36
00:03:52,482 --> 00:03:57,362
Maar nu het verkeersvolume
weer op het niveau van de jaren '50 ligt…

37
00:03:58,614 --> 00:04:04,244
…horen onderzoekers tot hun verbazing
nieuwe noten in de lokroep van de gors…

38
00:04:06,788 --> 00:04:11,877
En er is hoop dat de vogels hun beste
broedseizoen in jaren zullen hebben.

39
00:04:17,548 --> 00:04:20,552
En niet alleen
het geluidsniveau is afgenomen.

40
00:04:22,304 --> 00:04:28,310
Het is verbluffend hoe snel
de luchtvervuiling wereldwijd afneemt.

41
00:04:30,229 --> 00:04:31,438
Binnen een paar dagen…

42
00:04:31,522 --> 00:04:36,944
…is de luchtkwaliteit in LA
in 40 jaar niet zo goed geweest.

43
00:04:39,112 --> 00:04:44,243
In China neemt de concentratie van giftige
gassen in de atmosfeer met de helft af.

44
00:04:46,245 --> 00:04:52,125
En in India, dat wordt geteisterd door
de ergste luchtvervuiling ter wereld…

45
00:04:53,585 --> 00:04:56,213
…komt slechts 12 dagen na de lockdown…

46
00:04:56,713 --> 00:04:59,216
1 MILJOEN INWONERS

47
00:04:59,299 --> 00:05:01,510
…een adembenemend uitzicht tevoorschijn.

48
00:05:01,593 --> 00:05:07,391
We zaten aan tafel te ontbijten
en toen stormde mijn vader naar binnen.

49
00:05:07,474 --> 00:05:10,060
Hij zei: 'Kom naar boven.
Je kunt de bergen zien.'

50
00:05:10,143 --> 00:05:12,521
Amateurfotograaf Anshul…

51
00:05:12,604 --> 00:05:15,858
…gaat kijken
waar al die opwinding vandaan komt.

52
00:05:16,817 --> 00:05:21,822
Mensen stonden op de daken
en zeiden: 'Wauw. Bergen.'

53
00:05:21,905 --> 00:05:24,533
En ik kijk om me heen en ik zie het.

54
00:05:27,327 --> 00:05:32,124
Dankzij de heldere lucht kunnen we voor
het eerst in ons leven de Himalaya zien.

55
00:05:33,041 --> 00:05:38,046
De hoogste bergketen op aarde
die meer dan 200 km verderop ligt…

56
00:05:38,130 --> 00:05:41,842
…en 30 jaar lang schuilging achter smog…

57
00:05:41,925 --> 00:05:43,468
…is plotseling zichtbaar.

58
00:05:44,469 --> 00:05:45,888
Ongelofelijk.

59
00:05:45,971 --> 00:05:49,725
De Himalaya lag al die tijd verscholen
achter de luchtvervuiling.

60
00:05:51,935 --> 00:05:56,523
Anshuls foto van dat moment
ging de hele wereld rond.

61
00:05:57,608 --> 00:05:59,276
De foto laat duidelijk zien…

62
00:05:59,359 --> 00:06:04,865
…dat de aarde weer tot zichzelf kwam
op het moment dat we stilstonden.

63
00:06:10,495 --> 00:06:13,832
De lockdown duurt weken voort.

64
00:06:13,916 --> 00:06:16,043
VIER WEKEN

65
00:06:16,126 --> 00:06:20,172
En de reisverboden zorgen ervoor
dat we ons nog minder verplaatsen.

66
00:06:21,131 --> 00:06:24,468
Annuleer de vakanties die je gepland had.

67
00:06:24,551 --> 00:06:27,346
Er zijn minder passagiers en boekingen.

68
00:06:27,429 --> 00:06:32,726
Het luchtverkeer is ingestort.
Het is wereldwijd met zo'n 90% afgenomen.

69
00:06:33,519 --> 00:06:35,187
In april 2020…

70
00:06:35,270 --> 00:06:40,526
…zijn er 114 miljoen
minder internationale toeristen…

71
00:06:40,609 --> 00:06:42,778
…dan het jaar ervoor in dezelfde maand.

72
00:06:44,571 --> 00:06:50,827
In Spanje nemen bezoekersaantallen af
van meer dan zeven miljoen naar nul.

73
00:06:53,664 --> 00:06:55,666
22 MILJOEN INWONERS

74
00:06:55,749 --> 00:07:00,546
En in Florida zijn stranden die normaal
gesproken vol vakantiegangers liggen…

75
00:07:01,505 --> 00:07:03,131
…uitgestorven.

76
00:07:06,385 --> 00:07:11,056
Is dit de uitgelezen kans
voor een zeker bedreigd zeedier…

77
00:07:11,139 --> 00:07:12,933
…om talrijker te worden?

78
00:07:21,066 --> 00:07:24,611
Vrouwelijke zeeschildpadden keren
elke twee tot drie jaar terug…

79
00:07:24,695 --> 00:07:27,739
…naar de stranden
waar zij zelf geboren zijn…

80
00:07:27,823 --> 00:07:29,658
…om hun eitjes te leggen.

81
00:07:32,077 --> 00:07:36,498
Wereldwijd neemt het aantal
zeeschildpadden sterk af…

82
00:07:36,582 --> 00:07:41,128
…en dat komt deels omdat ze de steeds
drukkere stranden niet zo graag bezoeken.

83
00:07:46,091 --> 00:07:47,301
Maar dit jaar…

84
00:07:48,760 --> 00:07:49,970
…is het anders.

85
00:07:53,140 --> 00:07:56,518
Onze cameraman,
die samenwerkt met lokale onderzoekers…

86
00:07:56,602 --> 00:07:59,938
…krijgt de kans
om hier op Juno Beach te filmen.

87
00:08:01,190 --> 00:08:05,819
Een van de belangrijkste broedplaatsen
voor dikkopschildpadden.

88
00:08:10,866 --> 00:08:12,826
Het broedseizoen begint…

89
00:08:14,578 --> 00:08:18,081
…en dit vrouwtje kan
in alle rust haar eitjes leggen…

90
00:08:18,916 --> 00:08:21,752
…voor de eerste keer in haar leven.

91
00:08:38,018 --> 00:08:42,397
En in de loop van de daaropvolgende weken
doen honderden andere hetzelfde.

92
00:08:47,694 --> 00:08:50,572
Er wordt al lang gedacht
dat menselijke verstoring…

93
00:08:50,656 --> 00:08:53,659
…een groot probleem is
voor broedende schildpadden.

94
00:08:56,286 --> 00:09:00,374
Maar dit is de eerste keer dat
wetenschappers nauwkeurig kunnen bepalen…

95
00:09:00,457 --> 00:09:02,459
…hoe groot die invloed is.

96
00:09:08,006 --> 00:09:11,260
Dit team van onderzoekers telde
iedere ochtend…

97
00:09:11,343 --> 00:09:14,972
…het aantal schildpadsporen
dat naar een nest leidt.

98
00:09:18,350 --> 00:09:20,185
In de afgelopen tien jaar…

99
00:09:20,269 --> 00:09:23,438
…is het gemiddelde slagingspercentage
van broedpogingen…

100
00:09:23,522 --> 00:09:26,650
…teruggelopen tot slechts 40%.

101
00:09:27,401 --> 00:09:31,864
Hebben ze meer succes
nu ze het strand voor zichzelf hebben?

102
00:09:32,614 --> 00:09:34,783
Toen de stranden werden gesloten…

103
00:09:34,867 --> 00:09:39,955
…nam dat percentage toe tot 61%,
hoger dan ooit tevoren.

104
00:09:41,707 --> 00:09:44,376
Dit is een enorme verbetering.

105
00:09:51,425 --> 00:09:56,138
Elk extra nest betekent
dat er zo'n honderd schildpadjes bijkomen…

106
00:09:56,221 --> 00:10:00,767
…en die zouden zich op hun beurt weer
weer voort kunnen planten.

107
00:10:03,145 --> 00:10:06,565
Nu de stranden gesloten zijn,
kunnen deze dieren…

108
00:10:06,648 --> 00:10:09,109
…doen wat ze al miljoenen jaren deden…

109
00:10:09,943 --> 00:10:13,614
…en met meer succes
dan wanneer de mens aanwezig is.

110
00:10:42,226 --> 00:10:44,478
Zesduizend kilometer verderop…

111
00:10:44,561 --> 00:10:46,355
…aan de westkust van Amerika…

112
00:10:49,900 --> 00:10:54,780
…zorgt een nieuwe rust onder water
voor een buitenkansje…

113
00:10:55,697 --> 00:10:57,824
…voor zeereuzen.

114
00:11:02,079 --> 00:11:03,580
1,3 MILJOEN BEZOEKERS PER JAAR

115
00:11:03,664 --> 00:11:08,710
Elk jaar trekken
meer dan 10.000 bultruggen van Hawaï…

116
00:11:10,796 --> 00:11:14,633
…naar deze baaien in Alaska
om zich te voeden.

117
00:11:23,183 --> 00:11:25,769
Normaal gesproken moeten ze deze wateren…

118
00:11:25,853 --> 00:11:29,690
…met schepen delen die wel
een miljoen bezoekers per jaar vervoeren.

119
00:11:36,280 --> 00:11:39,366
Maar nu elke cruise geannuleerd is…

120
00:11:40,284 --> 00:11:45,163
…is het wel 25 keer zo rustig onder water.

121
00:11:46,832 --> 00:11:51,837
In deze stilte nemen onderzoekers
die onderwatermicrofoons gebruiken…

122
00:11:51,920 --> 00:11:54,381
…een opmerkelijke verandering op.

123
00:11:55,132 --> 00:11:58,427
Bultruggen praten meer met elkaar…

124
00:12:00,637 --> 00:12:02,806
…en op nieuwe manieren.

125
00:12:04,725 --> 00:12:07,144
Het was heel opwindend en ook ontroerend…

126
00:12:07,227 --> 00:12:11,315
…om zo'n lange conversatie
tussen de walvissen te horen.

127
00:12:11,982 --> 00:12:14,651
Eentje zingt en dan hoor je
een moeder en haar kalf.

128
00:12:14,735 --> 00:12:16,570
Dat had ik nooit eerder gehoord.

129
00:12:18,113 --> 00:12:22,492
Stel je voor dat je met vrienden
probeert te praten in een drukke kroeg.

130
00:12:22,576 --> 00:12:26,246
Dat is lastig en als je praat
moet je praktisch schreeuwen.

131
00:12:26,330 --> 00:12:28,999
Maar als je dan
een leuk, rustig cafeetje vindt…

132
00:12:29,082 --> 00:12:30,751
…waar niet veel lawaai is…

133
00:12:30,834 --> 00:12:34,880
…kun je een veel uitvoeriger
en productiever gesprek voeren.

134
00:12:38,842 --> 00:12:41,720
Maar er is iets dat nog verrassender is.

135
00:12:45,182 --> 00:12:50,270
Nu kunnen de walvissen ononderbroken
over grotere afstanden communiceren.

136
00:12:50,854 --> 00:12:55,067
En sommige moeders, zoals deze,
laten hun kalfjes alleen.

137
00:12:55,901 --> 00:12:58,403
Een extreem zeldzaam gezicht.

138
00:13:01,823 --> 00:13:03,825
Ze kan nu weggaan om zich te voeden…

139
00:13:03,909 --> 00:13:09,164
…met de wetenschap dat ze haar kalf
kan horen als het haar nodig heeft.

140
00:13:15,546 --> 00:13:18,841
Een zogende moeder
moet zoveel mogelijk eten…

141
00:13:20,092 --> 00:13:24,096
…en samen met de andere volwassen
bultruggen jagen levert dan het meeste op.

142
00:13:30,143 --> 00:13:32,271
De walvissen duiken omlaag…

143
00:13:34,439 --> 00:13:36,984
…terwijl ze
een gordijn van belletjes blazen…

144
00:13:39,152 --> 00:13:42,030
…waarmee ze de vissen bij elkaar drijven…

145
00:13:44,825 --> 00:13:47,786
…voordat ze zich
aan de duizenden vissen tegoed doen.

146
00:13:53,333 --> 00:13:56,545
Het is een van de grootste spektakels
in de natuur.

147
00:14:10,017 --> 00:14:12,186
Gerustgesteld door de stilte…

148
00:14:12,269 --> 00:14:17,024
…kunnen bultrugmoeders vaker
op deze manier samenwerken.

149
00:14:18,025 --> 00:14:20,402
Dit jaar zijn ze helemaal alleen.

150
00:14:20,485 --> 00:14:24,114
Ze doen wat ze willen,
waar en wanneer ze dat willen.

151
00:14:24,781 --> 00:14:30,370
In de voorgaande jaren
bereikte slechts 7% de volwassen leeftijd.

152
00:14:31,538 --> 00:14:35,709
Maar dit seizoen is de kans groot
dat er meer zullen overleven.

153
00:14:37,836 --> 00:14:42,299
Na een paar zware jaren waarin het
niet zo goed ging met de walvissen…

154
00:14:42,382 --> 00:14:45,761
…heeft deze pandemie ze een kans gegeven
die ze hard nodig hadden.

155
00:14:49,348 --> 00:14:54,561
Deze verandering in 't geluidsniveau
is niet alleen in Alaska.

156
00:14:57,064 --> 00:15:02,903
Het scheepvaartverkeer neemt in de eerste
drie maanden van de lockdown met 17% af…

157
00:15:03,695 --> 00:15:07,115
…en dat verbetert
het leven van dieren in de oceanen.

158
00:15:11,453 --> 00:15:16,250
Dolfijnen in Nieuw-Zeeland verdriedubbelen
het bereik van hun communicatie.

159
00:15:21,421 --> 00:15:26,552
En onderzoekers in Vancouver meten
een viervoudige afname in scheepslawaai…

160
00:15:27,219 --> 00:15:33,016
…waardoor orka's beter gebruik kunnen
maken van echolocatie om te jagen.

161
00:15:48,407 --> 00:15:51,201
Het is drie maanden
na het begin van de pandemie.

162
00:15:51,285 --> 00:15:52,452
DRIE MAANDEN

163
00:15:52,536 --> 00:15:57,332
In de VS werkt bijna de helft
van de beroepsbevolking thuis.

164
00:15:57,416 --> 00:16:01,044
En wereldwijd is een kwart
van de winkels gesloten.

165
00:16:03,005 --> 00:16:06,925
Kroegen, restaurants en cafés
blijven gesloten.

166
00:16:07,885 --> 00:16:12,514
De detailhandel ligt gewoon stil.

167
00:16:13,599 --> 00:16:17,311
Het doet verlaten aan.
Alsof er niemand is.

168
00:16:18,395 --> 00:16:20,731
In de grote steden…

169
00:16:20,814 --> 00:16:24,985
…is het aantal voetgangers
met meer dan 90% afgenomen.

170
00:16:27,196 --> 00:16:29,531
Nu de stadscentra vrijwel verlaten zijn…

171
00:16:29,615 --> 00:16:35,370
…zien we bijzondere beelden
van dieren die genieten van 't stadsleven.

172
00:16:39,124 --> 00:16:42,169
Een nijlpaard die onderweg is
naar het benzinestation.

173
00:16:47,508 --> 00:16:50,219
Jakhalzen die zich
in het plaatselijke park ophouden.

174
00:16:55,140 --> 00:16:58,101
Zelfs een poema
die op de stoep rondsluipt.

175
00:17:06,068 --> 00:17:12,657
Maar er is één dier dat wel heel goed
gebruikmaakt van deze verlaten plekken.

176
00:17:19,289 --> 00:17:22,084
13 MILJOEN BEZOEKERS PER JAAR

177
00:17:25,253 --> 00:17:29,591
De stad Nara is
het thuis van een kudde sikaherten…

178
00:17:29,675 --> 00:17:32,845
…al zeker 1.300 jaar lang.

179
00:17:36,223 --> 00:17:41,812
Voor de meeste weiden die ze begraasden
zijn gebouwen in de plaats gekomen.

180
00:17:41,895 --> 00:17:45,440
Maar deze dieren, die doorgaans
vrij schuw zijn, vonden een oplossing.

181
00:17:48,735 --> 00:17:55,367
De herten wendden zich tot
de vele bezoekers van de tempels van Nara…

182
00:17:56,952 --> 00:17:59,955
…en kwamen tot de ontdekking
dat een beetje respect…

183
00:18:02,082 --> 00:18:03,917
…tot lekkere beloningen kon leiden.

184
00:18:08,463 --> 00:18:13,010
Rijstwafels werden
een essentieel onderdeel van hun dieet.

185
00:18:22,978 --> 00:18:25,522
Maar de pandemie veranderde dat.

186
00:18:32,154 --> 00:18:35,699
Hun favoriete maaltje verdween
van de ene op de andere dag.

187
00:18:40,996 --> 00:18:44,208
Geen mensen betekent: geen wafels.

188
00:18:53,133 --> 00:18:56,678
Men is bang
dat de herten misschien verhongeren.

189
00:18:56,762 --> 00:19:00,974
Maar een aantal oudere herten
lijken een plan te hebben.

190
00:19:06,104 --> 00:19:10,025
Ze nemen een groepje mee
het tempelterrein af.

191
00:19:10,526 --> 00:19:12,945
Ze lijken precies te weten
waar ze heen gaan.

192
00:19:21,161 --> 00:19:23,789
Ze volgen een hoofdweg…

193
00:19:26,124 --> 00:19:29,336
…het centrum van de stad in.

194
00:19:40,889 --> 00:19:44,643
Maar waar zullen ze
midden in de stad voedsel vinden?

195
00:19:52,734 --> 00:19:55,153
Na een tocht van tweeënhalve kilometer…

196
00:19:56,989 --> 00:19:58,991
…komt de groep tot stilstand.

197
00:20:04,454 --> 00:20:09,459
Dit bescheiden stukje grond
hoorde ooit bij hun graasgebied.

198
00:20:10,586 --> 00:20:16,592
Wonderbaarlijk genoeg wisten de oudere
herten nog dat ze hier ooit graasden.

199
00:20:23,807 --> 00:20:26,268
En hier hebben ze alles
wat ze nodig hebben:

200
00:20:26,852 --> 00:20:30,439
vers gras, blaadjes en kruiden.

201
00:20:35,152 --> 00:20:41,992
In de loop van de daaropvolgende weken
grazen ze op zulke stukjes grond.

202
00:20:44,286 --> 00:20:48,207
En er is nog een voordeel
van de afwezigheid van mensen.

203
00:20:50,250 --> 00:20:55,589
Wetenschappers hebben ontdekt dat ze door
't nieuwe dieet niet alleen gezonder zijn…

204
00:20:57,674 --> 00:21:01,678
…maar dat er met minder bezoekers
ook minder plastic afval is…

205
00:21:02,346 --> 00:21:04,056
…dat dodelijk voor ze kan zijn.

206
00:21:09,728 --> 00:21:13,273
Zelfs als het erop lijkt dat
onze aanwezigheid dieren ten goede komt…

207
00:21:16,109 --> 00:21:19,738
…zijn ze in veel gevallen
beter af zonder ons.

208
00:21:30,958 --> 00:21:33,085
Vier maanden later zorgt onze afwezigheid…

209
00:21:33,168 --> 00:21:35,128
15,2 MILJOEN INWONERS

210
00:21:35,212 --> 00:21:39,633
…overal voor nieuwe kansen
voor wilde dieren.

211
00:21:46,765 --> 00:21:51,562
In Argentinië gaat
de doorgaans schuwe capibara…

212
00:21:51,645 --> 00:21:55,524
…op rooftocht in de verzorgde tuinen
van deze chique wijk…

213
00:21:57,317 --> 00:22:00,821
…die is gebouwd op het moerasland
waar ze vroeger leefden.

214
00:22:04,032 --> 00:22:08,829
Niets lijkt ze ervan te weerhouden
om van hun vroegere stek te genieten.

215
00:22:27,472 --> 00:22:28,682
Nou…

216
00:22:30,392 --> 00:22:31,727
…bijna niets.

217
00:22:39,234 --> 00:22:44,781
Naarmate we langer wegblijven,
durven dieren steeds meer.

218
00:22:46,366 --> 00:22:49,995
En als het safariseizoen in Afrika
niet doorgaat…

219
00:22:50,954 --> 00:22:52,497
4,2 BEZOEKERS PER JAAR

220
00:22:52,581 --> 00:22:55,417
…zet een dodelijke jager
de boel op z'n kop.

221
00:22:58,086 --> 00:23:01,006
Deze luxueuze lodge staat leeg.

222
00:23:02,841 --> 00:23:07,554
Maar het duurt niet lang
voordat er nieuwe gasten inchecken.

223
00:23:14,811 --> 00:23:18,065
Vervetten hebben een plekje
bij het zwembad gereserveerd.

224
00:23:24,112 --> 00:23:26,615
Terwijl impala's en nyala's…

225
00:23:27,407 --> 00:23:29,993
…zich op het saladebuffet storten.

226
00:23:34,039 --> 00:23:36,124
Maar zij worden gevolgd door…

227
00:23:38,168 --> 00:23:42,589
…een volgroeid mannelijk luipaard.

228
00:23:49,763 --> 00:23:54,685
Dat deze doorgaans nachtelijke jager
zich overdag vertoont…

229
00:23:54,768 --> 00:23:57,062
…komt als een verrassing.

230
00:23:57,145 --> 00:23:59,898
Zeker voor onze filmcrew.

231
00:24:00,524 --> 00:24:02,192
Niet bewegen.

232
00:24:41,356 --> 00:24:46,195
Ik heb in mijn leven enge dingen
meegemaakt, maar dit overtreft alles.

233
00:24:50,699 --> 00:24:52,117
In Afrika…

234
00:24:52,201 --> 00:24:56,538
…zijn luipaarden meer dan 60% van
hun leefgebied aan mensen kwijtgeraakt…

235
00:24:57,122 --> 00:24:59,875
…waardoor jagen
nog moeilijker is geworden.

236
00:25:02,503 --> 00:25:05,088
Maar nu er hier geen gasten zijn…

237
00:25:05,672 --> 00:25:08,425
…ruikt deze luipaard zijn kans…

238
00:25:09,134 --> 00:25:13,180
…en gedraagt hij zich opvallend anders.

239
00:25:17,059 --> 00:25:19,895
Hij begint overdag te jagen.

240
00:25:29,821 --> 00:25:32,157
Hij heeft misschien
een paar pogingen nodig…

241
00:25:35,244 --> 00:25:36,912
…maar het duurt niet lang…

242
00:25:38,455 --> 00:25:40,457
…voordat zijn nieuwe strategie…

243
00:25:41,041 --> 00:25:42,251
…vruchten afwerpt.

244
00:25:49,800 --> 00:25:51,593
Het aantal luipaarden in Afrika…

245
00:25:51,677 --> 00:25:55,597
…is in de afgelopen 25 jaar
met meer dan 30% afgenomen.

246
00:25:56,557 --> 00:26:02,271
Maar door gebruik te maken van dit
nieuwe all-you-can-eat-lockdown-buffet…

247
00:26:02,354 --> 00:26:04,356
…gedijt dit luipaard goed.

248
00:26:05,023 --> 00:26:08,694
Dit is zo'n beetje zijn lodge geworden.
Zijn eigen koninkrijkje.

249
00:26:24,835 --> 00:26:27,921
Zes maanden na het begin van de pandemie.

250
00:26:28,005 --> 00:26:29,965
ZES MAANDEN

251
00:26:30,048 --> 00:26:35,262
In september gelden in meer dan 40 landen
nog steeds beperkende maatregelen…

252
00:26:37,222 --> 00:26:41,393
…waardoor de activiteiten van meer dan
3 miljard mensen aan banden worden gelegd.

253
00:26:42,311 --> 00:26:43,645
Grote bijeenkomsten…

254
00:26:43,729 --> 00:26:49,484
…zoals sportevenementen,
concerten en festivals…

255
00:26:49,568 --> 00:26:54,573
…kunnen niet plaatsvinden totdat we een
betrouwbaar middel tegen het virus hebben.

256
00:26:56,408 --> 00:27:03,207
Terwijl wij aan de situatie wennen,
blijft de natuur zich vernieuwen.

257
00:27:06,251 --> 00:27:12,674
In India is het zuurstofgehalte
in de rivier de Ganges met 80% toegenomen.

258
00:27:16,470 --> 00:27:18,847
En langs de Atlantische kust van Afrika…

259
00:27:19,348 --> 00:27:25,270
…is de zuiverheid van het zeewater
ontzettend snel toegenomen.

260
00:27:29,900 --> 00:27:34,363
En onze afwezigheid duurt nu lang genoeg…

261
00:27:34,446 --> 00:27:37,366
…dat een nieuwe generatie dieren
ervan kan profiteren.

262
00:27:39,076 --> 00:27:40,077
4,7 MILJOEN INWONERS

263
00:27:40,160 --> 00:27:42,579
Hier, aan de kust van Zuid-Afrika…

264
00:27:42,663 --> 00:27:47,000
…staan wat trotse nieuwe ouders
in de ochtendspits.

265
00:27:53,549 --> 00:27:56,385
Zwartvoetpinguïns.

266
00:28:05,561 --> 00:28:09,022
Ze zijn tussen ons gaan wonen.

267
00:28:26,540 --> 00:28:28,500
Tijdens het broedseizoen…

268
00:28:28,584 --> 00:28:32,421
…gaan ze elke ochtend
naar de zee om te vissen.

269
00:28:39,970 --> 00:28:42,389
Hun kuikens zijn erg veeleisend.

270
00:28:43,765 --> 00:28:48,687
Ze moeten dagelijks
zo'n 15% van hun lichaamsgewicht eten.

271
00:28:51,523 --> 00:28:55,319
Gelukkig zijn zwartvoetpinguïns
erg goede jagers…

272
00:28:56,153 --> 00:28:58,572
…die tot wel 80 meter diep kunnen duiken…

273
00:28:59,406 --> 00:29:03,076
…om zich tegoed te doen
aan vissen en schaaldieren.

274
00:29:09,333 --> 00:29:13,378
Maar hun vangst bij hun hongerige kuikens
afleveren is lastig.

275
00:29:18,675 --> 00:29:22,513
Vroeger lagen deze stranden vol mensen.

276
00:29:23,639 --> 00:29:26,517
En als de pinguïns
terugkeerden van de jacht…

277
00:29:27,226 --> 00:29:29,478
…werd hun de weg versperd.

278
00:29:30,812 --> 00:29:34,399
Dus velen van hen wachtten in zee
totdat de zon onderging…

279
00:29:36,527 --> 00:29:38,487
…als de mensen naar huis gingen.

280
00:29:47,788 --> 00:29:51,834
Maar dit jaar is het strand verlaten.

281
00:29:59,758 --> 00:30:02,427
De pinguïns hebben een nieuwe routine…

282
00:30:02,511 --> 00:30:06,390
…en gaan nu na een paar uur in zee
naar huis…

283
00:30:07,349 --> 00:30:10,143
…met een buik vol vis voor hun kuikens.

284
00:30:16,900 --> 00:30:22,531
En nu het nog lang licht is,
kunnen ze nog een keer naar zee.

285
00:30:28,453 --> 00:30:33,584
Deze kuikens worden nu
twee of zelfs drie keer per dag gevoed.

286
00:30:36,420 --> 00:30:39,339
Ze zijn niet alleen gezonder
en groeien sneller…

287
00:30:39,423 --> 00:30:44,970
…maar meerdere gezinnen zoals deze
voeden met succes tweelingen op.

288
00:30:46,930 --> 00:30:50,684
En er is meer goed nieuws.
In de loop van de daaropvolgende weken…

289
00:30:50,767 --> 00:30:56,148
…brengen sommige ouders met succes
een tweede nestje kuikens groot.

290
00:30:56,690 --> 00:31:00,194
Dat is de eerste keer
in meer dan een decennium.

291
00:31:03,572 --> 00:31:06,909
We hebben jarenlang aangenomen
dat pinguïns en mensen hier…

292
00:31:06,992 --> 00:31:08,911
…in harmonie leefden.

293
00:31:12,706 --> 00:31:17,169
Maar in werkelijkheid
maakten we hun leven moeilijk.

294
00:31:21,548 --> 00:31:24,426
Aangezien het aantal pinguïns
in Zuid-Afrika…

295
00:31:24,510 --> 00:31:28,597
…de afgelopen 30 jaar
met bijna 70% is afgenomen…

296
00:31:30,599 --> 00:31:33,018
…kunnen ze alle hulp gebruiken.

297
00:31:42,069 --> 00:31:46,406
Maar het gaat niet alleen goed
met het kroost van dieren in de stad.

298
00:31:48,075 --> 00:31:51,495
De gevolgen van de beperkingen dit jaar…

299
00:31:51,578 --> 00:31:55,123
…zijn nu ook zichtbaar
op zelfs de meest afgelegen plekken.

300
00:31:55,207 --> 00:31:57,417
MEER DAN 300.000 BEZOEKERS PER JAAR

301
00:31:57,501 --> 00:32:01,296
Eén grote katachtige
kan nu beter haar welpen beschermen.

302
00:32:04,508 --> 00:32:05,759
Het jachtluipaard.

303
00:32:11,014 --> 00:32:13,851
De snelste sprinter ter wereld.

304
00:32:30,200 --> 00:32:31,660
Maar ze hebben een zwakte.

305
00:32:31,743 --> 00:32:36,999
Door hun lichte postuur zijn ze
niet zo sterk als andere roofdieren…

306
00:32:38,959 --> 00:32:41,420
…zoals leeuwen en hyena's.

307
00:32:46,133 --> 00:32:48,635
Zij stelen graag
het maal van een jachtluipaard…

308
00:32:49,386 --> 00:32:51,722
…en aarzelen niet om een welp te doden.

309
00:33:02,733 --> 00:33:05,444
Jachtluipaarden proberen
niet op te vallen.

310
00:33:08,155 --> 00:33:10,157
Maar met twee hongerige welpen…

311
00:33:10,949 --> 00:33:14,995
…moet deze moeder
elke twee tot drie dagen een prooi vangen.

312
00:33:31,720 --> 00:33:33,013
Wanneer ze op jacht is…

313
00:33:33,096 --> 00:33:37,059
…verschuilen haar zes maanden oude welpen
zich in het hoge gras.

314
00:33:40,145 --> 00:33:45,859
Als ze een prooi heeft gevangen,
staat ze voor een dilemma.

315
00:33:50,781 --> 00:33:53,158
Haar welpen zijn honderden meters ver weg…

316
00:33:53,617 --> 00:33:56,328
…en het karkas
is te groot om mee te nemen.

317
00:33:58,247 --> 00:34:02,459
Maar als ze het achterlaat,
kunnen aaseters het stelen.

318
00:34:05,963 --> 00:34:09,466
Haar oplossing:
een zacht, tsjirpend geluid…

319
00:34:10,634 --> 00:34:12,386
…om haar welpen te roepen.

320
00:34:15,179 --> 00:34:19,476
Ze moet voorzichtig zijn.
Als ze te luid of te vaak roept…

321
00:34:19,560 --> 00:34:23,146
…weten haar vijanden
waar haar weerloze welpen zijn.

322
00:34:26,483 --> 00:34:28,569
Precies op deze momenten…

323
00:34:28,652 --> 00:34:32,114
…was het voor jachtluipaarden moeilijk
om gehoord te worden.

324
00:34:36,284 --> 00:34:38,704
In de jaren vóór de lockdown…

325
00:34:38,786 --> 00:34:42,666
…stond de jacht van een jachtluipaard
boven aan de verlanglijst…

326
00:34:42,748 --> 00:34:44,751
…van de bezoekers van dit park.

327
00:34:45,585 --> 00:34:49,965
Maar al die toeschouwers bij de prooi
vormden een probleem.

328
00:34:51,842 --> 00:34:55,387
Er was een hoop rumoer,
er reden voertuigen af en aan…

329
00:34:55,971 --> 00:34:59,349
…mensen praatten via portofoons
en met elkaar.

330
00:35:00,893 --> 00:35:05,397
Al die heisa overstemde
de roep van de moeder naar haar welpen.

331
00:35:06,064 --> 00:35:07,816
Al dat lawaai…

332
00:35:07,900 --> 00:35:12,321
…overstemde de signalen die
jachtluipaarden gebruiken om te overleven.

333
00:35:15,699 --> 00:35:20,662
De moeder bleef roepen,
wat andere roofdieren aantrok.

334
00:35:30,589 --> 00:35:36,220
Maar dit jaar zijn er bijna geen mensen
die de moeder storen.

335
00:35:41,517 --> 00:35:45,020
Na een paar roepen over de lege savanne…

336
00:35:49,066 --> 00:35:50,943
…horen de welpen haar…

337
00:35:57,282 --> 00:35:59,201
…en gaan ze naar hun moeder.

338
00:36:03,664 --> 00:36:06,333
We zien dat moeders minder vaak roepen.

339
00:36:06,416 --> 00:36:09,753
Na één of twee keer komen de welpjes al.

340
00:36:12,214 --> 00:36:13,924
Zonder mensen…

341
00:36:14,007 --> 00:36:17,386
…doen de welpjes het beter,
merken onderzoekers.

342
00:36:19,847 --> 00:36:23,725
Vóór corona overleefde
slechts één op de drie welpen.

343
00:36:23,809 --> 00:36:28,021
Maar we zien nu al verschillende welpen
van meer dan drie maanden oud.

344
00:36:28,105 --> 00:36:33,026
Dat geeft ons hoop
dat er dit jaar meer welpen overleven…

345
00:36:33,110 --> 00:36:34,778
…en dat betekent meer jachtluipaarden.

346
00:36:37,739 --> 00:36:41,952
Er zijn in Afrika nog maar
zo'n 7.000 volwassen cheeta's…

347
00:36:43,954 --> 00:36:45,831
…dus elk welpje is kostbaar.

348
00:37:05,309 --> 00:37:08,395
We hebben nog altijd te maken
met allerlei uitdagingen…

349
00:37:08,478 --> 00:37:11,565
…maar steeds meer bedreigde diersoorten…

350
00:37:11,648 --> 00:37:15,485
…hebben dit jaar
een grotere overlevingskans.

351
00:37:20,532 --> 00:37:24,912
Vanwege de afgenomen overlast in 2020,
hebben berggorilla’s…

352
00:37:24,995 --> 00:37:28,665
…twee keer meer jongen
gekregen dan normaal.

353
00:37:34,588 --> 00:37:37,174
Aan de zuidkust van Engeland…

354
00:37:37,257 --> 00:37:42,679
…zijn deze zeldzame zeepaardjes
weer op het niveau van tien jaar geleden…

355
00:37:43,180 --> 00:37:48,602
…nu het zeegras waarin ze leven
herstelt van schade door boten.

356
00:37:54,024 --> 00:37:58,695
In Kenia zijn voor het eerst sinds 1999…

357
00:37:59,363 --> 00:38:02,699
…geen neushoorns gedood voor hun hoorns.

358
00:38:11,416 --> 00:38:14,086
Een jaar sinds het begin van de lockdown.

359
00:38:14,169 --> 00:38:15,337
12 MAANDEN

360
00:38:15,420 --> 00:38:20,217
In dit jaar hebben veel mensen
soelaas gevonden in de natuur.

361
00:38:20,926 --> 00:38:25,848
In dit jaar is de wereld
op een bijzondere wijze veranderd.

362
00:38:29,059 --> 00:38:35,023
De jaarlijkse wereldwijde CO2-uitstoot
is met ruim 6% gedaald.

363
00:38:35,107 --> 00:38:37,568
De grootste daling ooit gemeten.

364
00:38:39,486 --> 00:38:43,824
Ook onder het aardoppervlak
zien we opvallende veranderingen.

365
00:38:44,825 --> 00:38:48,620
Het aantal trillingen door toerisme
en industrie is gehalveerd…

366
00:38:48,704 --> 00:38:53,458
…waardoor het onder de grond
ongekend rustig is geweest.

367
00:38:57,796 --> 00:39:00,716
Maar de impact van de lockdown
zal niet eeuwig duren.

368
00:39:02,217 --> 00:39:05,637
Hoe kunnen we inspiratie halen
uit deze periode…

369
00:39:05,721 --> 00:39:09,474
…en onze relatie met de natuur verbeteren?

370
00:39:14,396 --> 00:39:17,900
In India grijpen sommigen hun kans
om in harmonie te leven…

371
00:39:17,983 --> 00:39:24,156
…met enkele zeer sterke,
maar bedreigde diersoorten.

372
00:39:27,659 --> 00:39:32,164
36 MILJOEN INWONERS

373
00:39:33,582 --> 00:39:35,626
Een volwassen Aziatische olifant…

374
00:39:35,709 --> 00:39:40,380
…moet elke dag 150 kilo voedsel eten.

375
00:39:41,590 --> 00:39:45,010
Maar nu nog maar 5%
van hun leefgebied over is…

376
00:39:45,594 --> 00:39:48,972
…en de bossen waar ze leven
worden gebruikt voor landbouwgrond…

377
00:39:49,056 --> 00:39:53,685
…zijn de olifanten genoodzaakt
om landbouwgewassen te eten.

378
00:40:05,989 --> 00:40:10,035
De boeren proberen daarom
hun grond te beschermen.

379
00:40:11,453 --> 00:40:17,376
De rijst die ze verbouwen,
gaat vaak voor de helft verloren.

380
00:40:30,138 --> 00:40:32,057
We waren de hele nacht bezig…

381
00:40:32,140 --> 00:40:33,892
…om de olifanten weg te jagen.

382
00:40:33,976 --> 00:40:36,478
Maar ze kwamen telkens terug…

383
00:40:36,562 --> 00:40:39,606
…en dan waren we weer terug bij af.

384
00:40:53,745 --> 00:40:57,040
Niet alleen de boerderijen lopen risico.

385
00:41:00,043 --> 00:41:03,630
Olifanten zoeken ook in de dorpen
naar voedsel…

386
00:41:03,714 --> 00:41:06,341
…en hebben daarbij mensen vertrapt.

387
00:41:11,054 --> 00:41:12,055
In het hele land sterven er

388
00:41:12,139 --> 00:41:15,809
ongeveer 400 mensen en 100 olifanten…

389
00:41:15,893 --> 00:41:18,896
…per jaar bij deze conflicten.

390
00:41:25,819 --> 00:41:30,657
Maar er is één gemeenschap die 't probleem
wil oplossen met een nieuwe aanpak.

391
00:41:31,241 --> 00:41:34,411
Door de lockdown
keren mensen terug uit de stad.

392
00:41:34,995 --> 00:41:41,627
Zij kunnen helpen bij een project
van een plaatselijke natuurorganisatie.

393
00:41:43,253 --> 00:41:45,130
De lockdown gaf ons de kans…

394
00:41:45,214 --> 00:41:50,010
…om een plantage aan te leggen
voor wilde olifanten.

395
00:41:51,803 --> 00:41:54,890
Aan de bosrand hebben ze
een bufferzone gemaakt…

396
00:41:54,973 --> 00:42:00,020
…met snelgroeiende rijst- en grassoorten
die de olifanten kunnen eten.

397
00:42:02,814 --> 00:42:08,529
De hele gemeenschap
van ruim 500 mensen hielp.

398
00:42:09,279 --> 00:42:11,031
Binnen een paar maanden…

399
00:42:11,114 --> 00:42:17,329
…hebben ze 1,6 vierkante kilometer
van hun land getransformeerd.

400
00:42:19,373 --> 00:42:22,459
In plaats van de olifanten weg te jagen…

401
00:42:22,543 --> 00:42:25,379
…worden ze nu
met een ceremonie verwelkomd.

402
00:42:34,346 --> 00:42:36,598
De gewassen kunnen geoogst worden.

403
00:42:38,225 --> 00:42:41,854
Maar zullen de olifanten
het aangeplante gras eten…

404
00:42:43,897 --> 00:42:46,650
…of zich tegoed doen
aan de gewassen van de boeren?

405
00:42:51,530 --> 00:42:53,532
Wanneer de mensen naar huis gaan…

406
00:42:54,950 --> 00:42:58,537
…beweegt er iets aan de bosrand.

407
00:43:06,712 --> 00:43:11,925
Een voor een komen
de olifanten tevoorschijn.

408
00:43:14,928 --> 00:43:16,263
Moeders.

409
00:43:17,764 --> 00:43:19,266
Kalveren.

410
00:43:19,349 --> 00:43:24,354
Een complete familie
van 26 hongerige olifanten.

411
00:43:26,690 --> 00:43:28,358
Maar hoe ver zullen ze gaan?

412
00:43:33,739 --> 00:43:36,575
Ze blijven dicht bij de bosrand…

413
00:43:38,076 --> 00:43:42,915
…en eten alleen de gewassen
die voor ze zijn aangeplant.

414
00:43:46,126 --> 00:43:48,795
Vroeger joegen we ze altijd weg.

415
00:43:48,879 --> 00:43:50,881
Nu is dat anders.

416
00:43:50,964 --> 00:43:54,259
Het voelt goed. Het maakt ons blij.

417
00:43:59,181 --> 00:44:01,767
Het hele oogstseizoen…

418
00:44:01,850 --> 00:44:06,438
…komen de olifanten niet op de velden…

419
00:44:07,064 --> 00:44:08,982
…en ook niet het dorp in.

420
00:44:12,486 --> 00:44:17,574
Als wij van de olifanten houden,
houden zij ook van ons.

421
00:44:21,203 --> 00:44:25,165
Een bufferzone van planten
is een langdurige oplossing…

422
00:44:25,249 --> 00:44:27,459
…voor een eeuwenoud conflict.

423
00:44:29,920 --> 00:44:32,005
Ook aangrenzende dorpen…

424
00:44:32,089 --> 00:44:36,844
…praten met de natuurbeschermers
om deze oplossing te implementeren.

425
00:44:50,274 --> 00:44:53,026
Als we terugkijken op het afgelopen jaar…

426
00:44:53,110 --> 00:44:56,530
…dat voor veel mensen
heel zwaar is geweest…

427
00:44:56,613 --> 00:45:02,911
…wat kunnen we leren om onze toekomst
en die van de natuur veilig te stellen?

428
00:45:05,622 --> 00:45:09,001
We moeten bedenken
hoe we kunnen samenleven.

429
00:45:10,085 --> 00:45:14,214
We moeten inzien dat we onze omgeving
kunnen delen met de natuur.

430
00:45:14,882 --> 00:45:19,344
We moeten niet
op dezelfde voet verdergaan.

431
00:45:21,263 --> 00:45:25,184
Het is verbluffend
hoe snel en gevarieerd de natuur reageert.

432
00:45:25,267 --> 00:45:29,021
Dit bewijst dat zelfs
een kleine verandering in onze leefwijze…

433
00:45:29,104 --> 00:45:33,650
…een groot verschil kan maken
voor dieren over de hele wereld.

434
00:45:37,487 --> 00:45:41,158
Er zou elke zomer
een beperkte lockdown kunnen zijn.

435
00:45:41,241 --> 00:45:44,077
Het strand kan overdag open zijn,
en 's nachts afgesloten.

436
00:45:44,161 --> 00:45:47,039
Dat zijn kleine veranderingen…

437
00:45:47,122 --> 00:45:50,417
…om ervoor te zorgen
dat zowel mens als natuur gedijen.

438
00:45:51,627 --> 00:45:54,546
We weten
dat als schepen langzamer varen…

439
00:45:54,630 --> 00:45:58,342
…en in groepen varen,
ze minder impact op de natuur hebben.

440
00:45:58,425 --> 00:46:01,428
Dit beschermt de akoestiek onder water,
en daarmee de walvissen.

441
00:46:02,304 --> 00:46:05,057
We doen aanbevelingen aan de autoriteiten…

442
00:46:05,140 --> 00:46:10,437
…om goed gedrag
bij toeristen en gidsen te stimuleren…

443
00:46:10,521 --> 00:46:12,981
…zodat deze dieren zullen overleven.

444
00:46:14,066 --> 00:46:18,403
Het afgelopen jaar,
het jaar waarin de aarde is veranderd…

445
00:46:18,987 --> 00:46:22,741
…heeft ons laten zien
dat we dieren kunnen helpen…

446
00:46:23,534 --> 00:46:30,165
…en ervoor kunnen kiezen
om de hele planeet gezonder te maken.

447
00:46:31,375 --> 00:46:33,544
Het is hoog tijd…

448
00:46:33,627 --> 00:46:37,965
…dat we er alles aan doen
om vervuiling te beperken.

449
00:46:38,715 --> 00:46:42,302
We hebben gezien dat mens en natuur…

450
00:46:44,096 --> 00:46:48,725
…onderling verweven zijn…

451
00:46:48,809 --> 00:46:51,311
…op een wezenlijke, verrassende manier.

452
00:46:53,355 --> 00:46:55,816
Om onze toekomst veilig te stellen…

453
00:46:55,899 --> 00:46:58,902
…is het cruciaal dat we nu…

454
00:46:59,736 --> 00:47:02,573
…manieren vinden om onze planeet te delen…

455
00:47:04,491 --> 00:47:06,869
…met al het leven op aarde.

456
00:48:11,517 --> 00:48:13,519
Vertaling: Jenneke Takens