1
00:00:07,382 --> 00:00:11,094
DEZE FILM BEVAT MATERIAAL OVER
EEN WAARGEBEURDE TRAUMATISCHE GEBEURTENIS

2
00:00:11,177 --> 00:00:14,014
VOORZICHTIGHEID VAN DE KIJKER IS GEBODEN

3
00:00:59,976 --> 00:01:01,728
Het was een mooie dag.

4
00:01:03,188 --> 00:01:06,066
Je voelde de hitte van de vulkaan.

5
00:01:07,108 --> 00:01:09,611
Je voelde dat de grond warm was.

6
00:01:12,989 --> 00:01:15,533
Je zag prachtige gele kleuren.

7
00:01:15,617 --> 00:01:17,494
En donkeroranje kleuren.

8
00:01:18,578 --> 00:01:20,830
Alles was zo kleurrijk.

9
00:01:22,332 --> 00:01:24,542
Stoom steeg uit de grond op.

10
00:01:26,419 --> 00:01:29,088
Het was een adembenemend schouwspel.

11
00:01:32,550 --> 00:01:34,928
Het leek wel alsof we op Mars stonden.

12
00:01:38,848 --> 00:01:42,852
Er was veel meer stoom
dan ik verwacht had.

13
00:01:45,605 --> 00:01:47,148
Je voelde dat er daar iets was…

14
00:01:47,899 --> 00:01:51,319
…dat tegelijk geweldig en vreselijk was,
en dat lokte je.

15
00:01:52,695 --> 00:01:57,325
Maar onze gidsen zeiden:
'Blijf bij de rand van de krater vandaan.'

16
00:02:04,040 --> 00:02:05,875
Ik werd erg zenuwachtig.

17
00:02:05,959 --> 00:02:07,836
Ik vroeg aan onze gids:

18
00:02:07,919 --> 00:02:11,965
'Wat moeten we doen als hij uitbarst?

19
00:02:12,048 --> 00:02:14,509
Want ik begin
een beetje nerveus te worden.'

20
00:02:16,803 --> 00:02:18,096
Ik ben dol op mijn vrouw,

21
00:02:18,179 --> 00:02:21,057
maar zenuwachtig zijn
overkomt haar wel vaker.

22
00:02:21,141 --> 00:02:24,769
Dus negeerde ik het grotendeels.

23
00:02:26,646 --> 00:02:30,150
Ik zei zelfs: 'Hij gaat niet uitbarsten.'

24
00:02:53,256 --> 00:02:58,469
NOORDEREILAND, NIEUW-ZEELAND

25
00:03:01,306 --> 00:03:02,432
Voor een kiwi is dit…

26
00:03:02,515 --> 00:03:04,183
…de ideale plek om op te groeien.

27
00:03:06,436 --> 00:03:11,149
Heuvels, jacht, visvangst.

28
00:03:17,363 --> 00:03:18,907
En de oceaan om in te zwemmen.

29
00:03:21,242 --> 00:03:23,995
Beter kan gewoon niet.

30
00:03:27,999 --> 00:03:31,336
Whakatāne is een prachtige gemeenschap
vol avontuur.

31
00:03:39,886 --> 00:03:44,682
Geografisch gezien bevinden we ons
aan de oostkust van het Noordereiland.

32
00:03:45,767 --> 00:03:47,018
Dit is Auckland.

33
00:03:49,103 --> 00:03:52,440
En Whakatāne ligt
wat verder langs de kust.

34
00:03:53,524 --> 00:04:00,323
Mensen spreken de naam
van onze stad vaak verkeerd uit.

35
00:04:01,616 --> 00:04:02,784
HALLO WHAKATĀNE

36
00:04:02,867 --> 00:04:07,247
Het is een kleine
en liefhebbende gemeenschap.

37
00:04:16,256 --> 00:04:19,550
Whakatāne telt 38.000 inwoners.

38
00:04:20,051 --> 00:04:24,889
51% van de inwoners zijn geen Māori.

39
00:04:24,973 --> 00:04:27,850
En 48% Māori.

40
00:04:30,353 --> 00:04:32,981
En onze gemeenschappen
ondersteunen elkaar.

41
00:04:36,567 --> 00:04:40,655
We wonen samen in een prachtige omgeving…

42
00:04:40,738 --> 00:04:45,493
…met onder andere
een levende, actieve vulkaan,

43
00:04:45,576 --> 00:04:49,831
Whakaari of White Island genaamd,
wat het Witte Eiland betekent.

44
00:04:53,876 --> 00:04:59,340
White Island ligt zo'n 48 kilometer
van de kust van Whakatāne af.

45
00:05:00,717 --> 00:05:02,802
Als je langs de kust rijdt…

46
00:05:02,885 --> 00:05:04,595
…en naar de horizon kijkt,

47
00:05:04,679 --> 00:05:10,184
zie je de grote witte rookwolken
die uit de krater opstijgen.

48
00:05:12,437 --> 00:05:17,817
Echt geweldig.
Het is de ruwe schoonheid van de natuur.

49
00:05:21,696 --> 00:05:25,283
Volgens onze folklore
komen wij uit de bergen,

50
00:05:25,950 --> 00:05:27,952
zijn wij feitelijk afstammelingen
van Whakaari.

51
00:05:29,287 --> 00:05:32,665
En zijn wij de beschermers
van het eiland zelf.

52
00:05:33,249 --> 00:05:38,713
Ze bezit een enorme energie en kracht.

53
00:05:40,798 --> 00:05:44,093
Maar ze is ook erg bijzonder
op het gebied van toerisme.

54
00:05:44,177 --> 00:05:45,303
LUCHTHAVEN
200 METER

55
00:05:48,598 --> 00:05:50,641
De mensen zijn dol op White Island.

56
00:05:50,725 --> 00:05:53,436
En zoveel mensen hier
werken voor of met White Island Tours.

57
00:05:54,812 --> 00:05:56,522
Onze restaurants,

58
00:05:57,565 --> 00:05:59,025
onze motels,

59
00:05:59,525 --> 00:06:02,111
onze boetieks en winkels,

60
00:06:02,195 --> 00:06:03,112
ONTDEKKEN EN ERVAREN

61
00:06:04,781 --> 00:06:09,911
alles is afhankelijk van de mensen die
hier aan avontuurlijk toerisme komen doen.

62
00:06:19,378 --> 00:06:21,464
Onze bruiloft was…

63
00:06:21,547 --> 00:06:25,384
…de mooiste en meest perfecte dag ooit.

64
00:06:25,468 --> 00:06:28,679
Ik geloof dat ik in mijn hele leven
nooit zoveel heb geglimlacht.

65
00:06:35,978 --> 00:06:37,396
Ik hou van avontuur.

66
00:06:37,480 --> 00:06:40,399
Zij is dat absoluut niet.

67
00:06:40,483 --> 00:06:44,195
Ik hou het veel liever rustig,

68
00:06:44,278 --> 00:06:47,907
op het strand liggen zonnen of zo.

69
00:06:48,616 --> 00:06:51,494
Voor onze huwelijksreis gingen we
op zoek naar cruises.

70
00:06:51,577 --> 00:06:54,288
We vonden er een in Nieuw-Zeeland.
We bekeken hem…

71
00:06:54,372 --> 00:06:58,167
…en vonden hem prachtig. Nieuw-Zeeland
had fantastische landschappen…

72
00:06:58,251 --> 00:07:01,546
…en attracties. Het was perfect.

73
00:07:04,090 --> 00:07:05,550
Mijn zus en ik…

74
00:07:05,633 --> 00:07:08,719
…zijn dol op alles dat adrenaline opwekt…

75
00:07:08,803 --> 00:07:12,014
…en ons
een soort van plezierig risico bezorgt.

76
00:07:16,394 --> 00:07:18,271
We zijn van de Auckland Tower gesprongen.

77
00:07:21,065 --> 00:07:23,276
We hebben aan raften gedaan in het donker.

78
00:07:25,194 --> 00:07:28,781
Mijn ouders
hadden al een paar cruises gedaan.

79
00:07:28,865 --> 00:07:31,868
Zij hadden er erg van genoten,
en dus stelden ze…

80
00:07:31,951 --> 00:07:36,998
…mijn zus en mij voor
een cruise in Nieuw-Zeeland te doen.

81
00:07:37,081 --> 00:07:41,294
Tijdens de cruise had je de mogelijkheid
om excursies op het vasteland te doen.

82
00:07:42,587 --> 00:07:44,964
Ik koos een excursie voor een dag…

83
00:07:45,047 --> 00:07:48,092
…en Matt koos dan weer een excursie
voor een andere dag.

84
00:07:48,176 --> 00:07:53,890
Op 9 december was het Matts beurt
om een excursie uit te kiezen.

85
00:07:54,474 --> 00:07:58,769
Ik ben dol op wetenschap,
en het klonk boeiend.

86
00:07:58,853 --> 00:08:02,064
Een echte vulkaan betreden en bekijken.

87
00:08:02,148 --> 00:08:03,483
WHITE ISLAND VULKAANERVARING
VERKENNING MET GIDS

88
00:08:03,566 --> 00:08:05,109
White Island was iets…

89
00:08:05,193 --> 00:08:07,278
…dat je niet zo vaak tegenkomt.

90
00:08:07,361 --> 00:08:11,282
Het is een van 's werelds
meest actieve vulkanen.

91
00:08:11,365 --> 00:08:13,117
MAAK HET SCHOUWSPEL VAN DICHTBIJ MEE

92
00:08:13,201 --> 00:08:15,453
Volgens de omschrijving
was het een leuke wandeling.

93
00:08:15,536 --> 00:08:18,748
Je had geen uitrusting nodig
om de berg op te klimmen of zo.

94
00:08:18,831 --> 00:08:23,753
Het was gewoon naar de krater lopen
en een vulkaan in actie zien.

95
00:08:23,836 --> 00:08:25,296
SPECTACULAIR MEER VAN STOMEND ZUUR

96
00:08:25,880 --> 00:08:28,633
Het werd omschreven als spannend,
niet gevaarlijk.

97
00:08:29,634 --> 00:08:31,594
En ik zei: 'Ok, dat… ziet er goed uit.'

98
00:08:31,677 --> 00:08:34,347
We lazen de omschrijving en ik stemde toe.

99
00:08:45,316 --> 00:08:47,818
Wij wonen in Hamilton in Nieuw-Zeeland.

100
00:08:47,902 --> 00:08:51,822
Ik ben dominee in een kerk.

101
00:08:52,698 --> 00:08:58,579
Mijn dochter leerde op school
over geologie en vulkanen…

102
00:08:58,663 --> 00:09:03,209
…en ik zei tegen haar: 'Laten we gaan
zolang we de kans hebben.'

103
00:09:05,253 --> 00:09:07,797
En voor mijn 50e verjaardag…

104
00:09:07,880 --> 00:09:12,677
…verraste ze me
met kaartjes naar Whakaari.

105
00:09:14,011 --> 00:09:16,847
9 DECEMBER 2019

106
00:09:16,931 --> 00:09:19,267
Het was een rustige maandagochtend.

107
00:09:19,350 --> 00:09:21,435
Er was niet veel verkeer.

108
00:09:22,186 --> 00:09:27,066
We kwamen aan op het kantoor
van de excursie,

109
00:09:27,942 --> 00:09:33,197
lazen enkele veiligheidsdocumenten
en moesten onze contactgegevens geven,

110
00:09:33,281 --> 00:09:35,866
alsook die van onze naaste familie.

111
00:09:37,952 --> 00:09:41,038
Ik weet dat er een risico bestaat
en ik ben met mijn dochter.

112
00:09:41,122 --> 00:09:43,082
Ik ga haar niet in gevaar brengen.

113
00:09:43,165 --> 00:09:47,420
Maar op geen enkel moment was ik bang
voor wat we gingen doen.

114
00:09:50,756 --> 00:09:52,300
Hallo, goedemorgen.

115
00:09:52,383 --> 00:09:57,096
Op die dag voeren er enkele boten
naar het eiland.

116
00:09:57,179 --> 00:09:58,973
Wij zaten in de Phoenix.

117
00:10:02,518 --> 00:10:03,978
We verlieten de kade…

118
00:10:04,061 --> 00:10:08,399
…en voeren vijf of tien minuten
de rivier uit.

119
00:10:09,692 --> 00:10:13,738
Eens voorbij de River Bar
zit je op de open oceaan.

120
00:10:15,239 --> 00:10:18,451
En van daaruit vaar je naar White Island.

121
00:10:26,792 --> 00:10:31,547
We verlieten het cruiseschip
rond 9 uur 's morgens.

122
00:10:32,048 --> 00:10:35,926
We namen een bus
en reden een uurtje naar Whakatāne,

123
00:10:36,010 --> 00:10:41,057
naar de haven vanwaar we met zo'n
40 andere toeristen zouden vertrekken.

124
00:10:42,308 --> 00:10:46,103
We gingen aan boord van de Te Puia,
en de gids zei…

125
00:10:46,187 --> 00:10:47,938
…dat het een gloednieuw schip was.

126
00:10:48,022 --> 00:10:49,732
Ze hadden het dat jaar aangeschaft.

127
00:10:51,400 --> 00:10:54,195
Er waren vier gidsen op de Te Puia.

128
00:10:54,278 --> 00:10:56,530
Zij leefden in Whakatāne.

129
00:10:56,614 --> 00:11:00,409
Ze waren erg blij ons over de geschiedenis
van White Island te vertellen.

130
00:11:02,662 --> 00:11:05,039
Op de ochtend van 9 december…

131
00:11:05,623 --> 00:11:10,878
…waren Hayden, Tipene,
Jake en ik aanwezig als gidsen.

132
00:11:11,754 --> 00:11:16,467
We maakten de boot klaar
en voeren net als op elke andere dag uit.

133
00:11:17,093 --> 00:11:20,805
Eens op het eiland nemen we jullie mee
op een rondleiding rond de krater.

134
00:11:20,888 --> 00:11:24,183
Dit zal ongeveer een uur
of anderhalf uur duren.

135
00:11:24,266 --> 00:11:26,435
Mijn jongere broer Hayden
is altijd dol geweest…

136
00:11:27,019 --> 00:11:29,605
…op de openlucht en de zomer.

137
00:11:31,023 --> 00:11:35,528
In 2009 begon hij te werken
als gids op Whakaari.

138
00:11:36,362 --> 00:11:40,533
Hayden hield een gedetailleerd dagboek bij
van iedere reis naar het eiland.

139
00:11:40,616 --> 00:11:43,702
Hij was er 1.111 keer geweest.

140
00:11:45,037 --> 00:11:46,414
Dat is ongelooflijk.

141
00:11:46,497 --> 00:11:52,002
Ik wist niet dat het op die dag Haydens
1.111e reis naar het eiland was. Nee.

142
00:11:54,547 --> 00:11:57,675
Hayden is waarschijnlijk een van de gidsen
die al het langst dienst doet.

143
00:11:58,592 --> 00:12:01,429
Hij hielp me in mijn opleiding…

144
00:12:01,512 --> 00:12:04,807
…en na het werk gingen we
naar de plaatselijke vissersclub…

145
00:12:06,183 --> 00:12:10,771
…of naar de watervallen
bij Tarawera Falls.

146
00:12:12,231 --> 00:12:13,774
Hij was altijd klaar voor avontuur.

147
00:12:16,277 --> 00:12:19,905
Hij ontwikkelde een grote passie
voor de hele omgeving,

148
00:12:21,115 --> 00:12:23,242
niet alleen voor Whakaari en de vulkaan.

149
00:12:38,966 --> 00:12:42,428
De wind blies tamelijk hard,
de deining vrij hoog.

150
00:12:42,511 --> 00:12:45,890
Een aantal van de arme passagiers werden…

151
00:12:45,973 --> 00:12:48,767
…naar de achtersteven
van de Te Puia gebracht…

152
00:12:48,851 --> 00:12:50,436
…omdat ze zeeziek waren.

153
00:12:51,479 --> 00:12:53,230
Ik zat bij mijn familie.

154
00:12:54,565 --> 00:12:56,942
We lachten hen niet uit,
maar we vonden het wel grappig.

155
00:12:57,026 --> 00:12:59,945
We grijnsden er wat over.
Wij vonden het heerlijk op het water.

156
00:13:00,029 --> 00:13:02,948
En we vonden de woelige rit best fijn.

157
00:13:04,867 --> 00:13:08,078
We hadden geen idee hoe woelig
de zee zou zijn.

158
00:13:08,829 --> 00:13:11,832
De rit duurde ongeveer 90 minuten.

159
00:13:11,916 --> 00:13:15,461
En ik denk dat er zeker zeven
of acht mensen overgegeven hebben.

160
00:13:16,045 --> 00:13:19,507
Het hele schip kantelde omhoog,
dan weer omlaag.

161
00:13:19,590 --> 00:13:23,886
Je zag de oceaan, dan de lucht,
dan weer de oceaan…

162
00:13:25,012 --> 00:13:26,805
Ik gaf ook bijna over.

163
00:13:26,889 --> 00:13:29,808
Ik hield letterlijk mijn maag vast.

164
00:13:33,729 --> 00:13:36,357
Het was anderhalf uur heen
en anderhalf uur weer terug.

165
00:13:37,316 --> 00:13:39,693
Op sommige dagen kan het zeer woelig zijn,

166
00:13:39,777 --> 00:13:42,988
echt vreselijk. En als je niet gewend
bent een uur op een boot te zitten,

167
00:13:43,656 --> 00:13:45,324
dan word je al gauw ziek.

168
00:13:48,244 --> 00:13:49,745
Daarom was er nog een optie.

169
00:13:49,828 --> 00:13:53,040
Je kon met de helikopter gaan,
dat duurde slechts 20 minuten.

170
00:13:55,501 --> 00:13:56,794
Die dag…

171
00:13:56,877 --> 00:13:59,547
…was ik een beetje zenuwachtig.

172
00:14:00,673 --> 00:14:06,262
Het was de eerste dag dat ik
alleen met passagiers mocht vliegen.

173
00:14:10,057 --> 00:14:13,477
Ik ben naar Nieuw-Zeeland gekomen
om mijn vliegbrevet te halen.

174
00:14:15,187 --> 00:14:17,439
Ik zocht een goede plek
om te leren vliegen.

175
00:14:21,068 --> 00:14:22,027
Op een heldere dag…

176
00:14:22,111 --> 00:14:24,947
…kun je vanaf het vasteland
White Island zien.

177
00:14:25,656 --> 00:14:27,116
Je vliegt er rechtstreeks heen.

178
00:14:30,035 --> 00:14:35,040
En op die dag waren de weersomstandigheden
gewoon uitstekend.

179
00:14:44,675 --> 00:14:48,679
Toen de Phoenix het eiland naderde,

180
00:14:48,762 --> 00:14:52,600
maakte de bemanning alles klaar
om ons aan wal te brengen.

181
00:14:53,893 --> 00:14:57,813
Mijn dochter zei: 'Kom op, papa,
ik wil als eerste op het eiland zijn.'

182
00:15:14,622 --> 00:15:16,790
De rondleiding begon…

183
00:15:16,874 --> 00:15:18,834
…en we wandelden rustig.

184
00:15:20,544 --> 00:15:22,880
Een van de gidsen ging voorop,

185
00:15:22,963 --> 00:15:27,092
de andere achterop,
en de groep liep in het midden.

186
00:15:39,730 --> 00:15:42,107
Het was net een scene uit Jurassic Park…

187
00:15:42,191 --> 00:15:43,651
…wanneer je naderde.

188
00:15:49,114 --> 00:15:52,993
De eerste keer was het net
alsof ik op de maan landde,

189
00:15:53,077 --> 00:15:56,080
zo surrealistisch was de omgeving.

190
00:16:04,171 --> 00:16:06,590
Eens geland legde ik
de veiligheidsinstructies uit.

191
00:16:07,800 --> 00:16:10,719
Toen begon ik in de richting
van de krater te lopen.

192
00:16:10,803 --> 00:16:15,557
KRATERMEER

193
00:16:18,894 --> 00:16:21,438
Het grootste deel van de vulkaan
bevindt zich onder water,

194
00:16:21,522 --> 00:16:23,691
dus je ziet alleen de top.

195
00:16:24,858 --> 00:16:27,569
White Island is een stratovulkaan.

196
00:16:27,653 --> 00:16:32,032
Wanneer hij uitbarst, heeft hij meestal
niet zulke lavastromen als op Hawaï.

197
00:16:33,492 --> 00:16:36,078
Hij spuwt meestal lagen rots en as uit…

198
00:16:36,161 --> 00:16:39,373
…die de vulkaan
stukje bij beetje opbouwen.

199
00:16:53,178 --> 00:16:55,431
Toen de Te Puia op het eiland aankwam,

200
00:16:56,015 --> 00:16:57,891
stapten we in zogeheten zodiacs.

201
00:16:57,975 --> 00:17:00,561
Het zijn gewoon opblaasbare rubberboten.

202
00:17:00,644 --> 00:17:03,480
De tocht tot aan het eiland was zeer kort.

203
00:17:03,564 --> 00:17:05,315
Ja, een minuut of twee.

204
00:17:07,026 --> 00:17:12,031
We bereikten een erg gammele
cementen steiger…

205
00:17:12,114 --> 00:17:15,200
…met een geroeste metalen ladder.

206
00:17:19,621 --> 00:17:23,625
Je hoorde de golven breken op het strand,

207
00:17:23,709 --> 00:17:28,047
met die zoute zeegeur.

208
00:17:29,465 --> 00:17:30,674
En je rook…

209
00:17:30,758 --> 00:17:35,220
…een sterke en onwelriekende zwavelgeur.

210
00:17:36,513 --> 00:17:40,059
Het zag er onvruchtbaar uit.
Geen tekens van leven.

211
00:17:42,102 --> 00:17:45,481
Toen we van die steiger afliepen
en een eerste blik op de vulkaan wierpen,

212
00:17:46,231 --> 00:17:49,026
had ik een zeker beeld van
hoe een vulkaan eruitzag.

213
00:17:49,109 --> 00:17:50,152
En het was heel anders.

214
00:17:51,361 --> 00:17:54,406
Geen lava. Alleen een hoop stoom.

215
00:17:55,908 --> 00:17:57,868
Het was erg mooi,

216
00:17:58,577 --> 00:18:03,290
maar ik had het gevoel dat we heel
erg in het midden van nergens waren.

217
00:18:15,260 --> 00:18:18,138
Toen werden we in groepen opgedeeld.

218
00:18:18,222 --> 00:18:21,517
Mijn gidsen op het eiland
waren Hayden en Tipene.

219
00:18:22,643 --> 00:18:27,022
Tipene was nog aan het leren, geloof ik.
Hayden leidde hem op.

220
00:18:28,607 --> 00:18:30,692
Tipene was erg nieuwsgierig.

221
00:18:31,610 --> 00:18:33,612
Hij stelde altijd veel vragen.

222
00:18:35,572 --> 00:18:37,116
Hij was trots een Māori te zijn.

223
00:18:39,701 --> 00:18:42,037
Hij was blij die baan te hebben.

224
00:18:42,913 --> 00:18:47,251
Hij vond het fijn met de boot uit te varen
en mensen te ontmoeten.

225
00:18:47,334 --> 00:18:49,378
Hij hield ervan hun verhalen te vertellen.

226
00:18:50,129 --> 00:18:51,964
Legendes van de Māori.

227
00:18:54,091 --> 00:18:56,593
Hij moest die dag eigenlijk niet werken.

228
00:18:57,636 --> 00:18:58,804
We zouden gaan winkelen.

229
00:19:00,472 --> 00:19:03,934
Maar hij werd opgeroepen om iemand
te vervangen, en dus ging hij werken.

230
00:19:07,855 --> 00:19:10,524
De gidsen, piloten en skippers…

231
00:19:10,607 --> 00:19:14,027
…kennen het eiland zeer goed.
Iedere rots ervan.

232
00:19:15,445 --> 00:19:18,031
Zij kennen Whakaari beter dan wie ook.

233
00:19:18,115 --> 00:19:20,450
Welkom allemaal op White Island.

234
00:19:20,534 --> 00:19:23,662
Ik ben uw gids en neem u mee
voor een rondleiding van het eiland.

235
00:19:23,745 --> 00:19:26,456
Ze gaven ons een helm met een kinband…

236
00:19:26,540 --> 00:19:29,251
…en ze gaven ons een ademhalingstoestel.

237
00:19:29,334 --> 00:19:34,923
We lopen langs deze kant
in de richting van de hoofdkrater.

238
00:19:35,007 --> 00:19:36,884
Onderweg zien we wat bezienswaardigheden.

239
00:19:36,967 --> 00:19:39,094
Ik zal jullie vertellen over het eiland.

240
00:19:39,178 --> 00:19:41,972
Als iedereen klaar is,

241
00:19:42,055 --> 00:19:43,807
kunnen we met onze rondleiding beginnen.

242
00:19:48,061 --> 00:19:50,189
De eerste groep vertrok vrij snel,

243
00:19:50,272 --> 00:19:52,316
na een samenvatting
van de veiligheidsregels.

244
00:19:53,734 --> 00:19:56,820
Onze groep moest nog verzamelen.

245
00:19:58,238 --> 00:19:59,656
Waar is dit voor?

246
00:19:59,740 --> 00:20:02,534
Je kunt erop zuigen,
dat helpt om speeksel aan te maken.

247
00:20:02,618 --> 00:20:07,414
Dat helpt om irritatie van de stoom…

248
00:20:07,497 --> 00:20:10,375
…te verzachten. Dan hoest je minder.

249
00:20:15,672 --> 00:20:21,094
Het circuit van het eiland
is een lus die begint bij het strand.

250
00:20:21,178 --> 00:20:22,387
STEIGER

251
00:20:22,471 --> 00:20:23,764
Bij de krater…

252
00:20:23,847 --> 00:20:26,642
…ga je terug de andere kant op
en loop je rond het eiland.

253
00:20:26,725 --> 00:20:27,851
KRATERMEER

254
00:20:27,935 --> 00:20:30,938
Zo kom je terug bij het punt van aankomst.

255
00:20:31,021 --> 00:20:32,689
HELIKOPTER

256
00:20:34,691 --> 00:20:37,444
Er ontsnapt vrij veel gas uit het eiland.

257
00:20:37,527 --> 00:20:42,032
Dat gas werkt zich omhoog
door lagen…

258
00:20:42,115 --> 00:20:43,325
…modderige substantie.

259
00:20:43,909 --> 00:20:46,995
Zodoende hoor je
allerlei bubbelende geluiden.

260
00:20:50,999 --> 00:20:53,460
De zwavel stijgt met de stoom op.

261
00:20:53,543 --> 00:20:56,463
Hij kristalliseert
en valt op zichzelf neer.

262
00:20:56,546 --> 00:20:59,758
Zo vormt hij een structuur
dat op een schoorsteen lijkt.

263
00:20:59,841 --> 00:21:01,551
Daarom heten ze zwavelschoorstenen.

264
00:21:03,720 --> 00:21:08,892
Het landschap is rots, as en modder.

265
00:21:10,560 --> 00:21:13,897
Maar tussen al dat grijs…

266
00:21:13,981 --> 00:21:17,567
…zie je zwavelafzettingen…

267
00:21:17,651 --> 00:21:20,237
…van een prachtig gele kleur.

268
00:21:20,821 --> 00:21:25,200
En spierwitte kristallen
die in de zon lijken te schitteren.

269
00:21:28,036 --> 00:21:31,915
Je begint te beseffen…

270
00:21:31,999 --> 00:21:34,751
…hoe geweldig, hoe machtig deze plaats is.

271
00:21:41,383 --> 00:21:43,969
Een glimpje van Moeder Natuur…

272
00:21:44,052 --> 00:21:48,348
…op haar mooist,
maar ook op haar dodelijkst.

273
00:21:55,355 --> 00:22:01,653
Onze gids zei dat het meer meestal
prachtig blauwgroen was,

274
00:22:01,737 --> 00:22:05,699
maar die dag was het wit,
waarschijnlijk omdat er tijdens de nacht…

275
00:22:05,782 --> 00:22:09,036
…activiteit was geweest…

276
00:22:09,119 --> 00:22:12,539
…waardoor as
terug in het meer was gevallen.

277
00:22:14,750 --> 00:22:16,585
Dat zal wel vaker gebeuren…

278
00:22:16,668 --> 00:22:19,963
…en de gidsen keken er niet van op,
dus ik ook niet.

279
00:22:24,217 --> 00:22:26,553
We liepen in de richting van de krater.

280
00:22:26,636 --> 00:22:31,850
Om de paar meter stopten we
om foto's te maken.

281
00:22:31,933 --> 00:22:35,187
En ik vroeg aan onze gids:

282
00:22:35,270 --> 00:22:37,939
'Wanneer was de laatste uitbarsting?

283
00:22:38,023 --> 00:22:41,359
Want ik begin
een beetje nerveus te worden.'

284
00:22:41,443 --> 00:22:45,322
Hij zei dat er een in 2013 was geweest,
toen een in 2016.

285
00:22:45,405 --> 00:22:50,118
Dat maakte me alleen maar zenuwachtiger,
want het was eind 2019.

286
00:22:50,202 --> 00:22:53,413
Hayden zei dat we risiconiveau twee hadden
op het eiland.

287
00:22:53,497 --> 00:22:56,458
Hij zei er op dat moment niet bij
was dat betekende.

288
00:22:56,541 --> 00:23:02,881
Maar hij zei dat er een hoger risico
op activiteit was. Dat was verontrustend.

289
00:23:04,800 --> 00:23:07,177
Niveau een of twee,
dat betekende weinig voor mij.

290
00:23:07,761 --> 00:23:12,432
Een betekent dat er weinig gebeurt,
twee dat de activiteit versterkt…

291
00:23:12,516 --> 00:23:14,935
…en drie dat er een uitbarsting is.

292
00:23:16,895 --> 00:23:19,981
Tussen niveaus een en drie
zit zo'n enorm verschil.

293
00:23:27,280 --> 00:23:30,951
We liepen terug naar ons aankomstpunt.

294
00:23:31,993 --> 00:23:37,249
We voeren terug naar de Phoenix
en maakten ons klaar om te vertrekken.

295
00:23:40,085 --> 00:23:43,130
We begonnen met een van onze gidsen
te praten…

296
00:23:43,213 --> 00:23:44,464
…over het feit dat…

297
00:23:44,548 --> 00:23:48,468
…de vulkanische activiteit van het eiland
altijd 's nachts gebeurd was…

298
00:23:48,552 --> 00:23:49,719
…of wanneer er niemand was.

299
00:23:49,803 --> 00:23:53,306
GEONET VULKAANCAMERA
7 AUGUSTUS 2012

300
00:23:53,390 --> 00:23:58,478
Alsof de vulkaan zo aardig was
ons te laten bezichtigen.

301
00:24:01,606 --> 00:24:04,901
Alsof hij zei: 'Ik barst wel uit
wanneer jullie er niet zijn.'

302
00:24:07,320 --> 00:24:13,285
Terwijl we wegvoeren,
keek ik om naar de krater.

303
00:24:14,035 --> 00:24:17,038
Ik kon de groep van de andere boot zien.

304
00:24:18,206 --> 00:24:24,462
NA HET VERTREK VAN DE PHOENIX
WAREN ER NOG 47 MENSEN OP HET EILAND.

305
00:24:26,131 --> 00:24:28,216
Het is altijd leuk de krater te bereiken…

306
00:24:28,300 --> 00:24:30,510
…en iedereen horen roepen van:

307
00:24:30,594 --> 00:24:33,221
'Wauw!' en
'O mijn God, dit is ongelooflijk.'

308
00:24:33,305 --> 00:24:35,098
En iedereen foto's te zien maken.

309
00:24:36,933 --> 00:24:42,647
Soms komen er geologen
die de vulkaan serieus komen bestuderen.

310
00:24:44,566 --> 00:24:46,818
En aan de andere kant heb je de toeristen…

311
00:24:46,902 --> 00:24:50,030
…die gewoon een foto van de krater willen
voor Instagram.

312
00:24:52,407 --> 00:24:56,703
We bereikten de top van de krater
rond twee uur 's middags.

313
00:24:58,246 --> 00:25:01,917
Je kijkt neer
op een oneindige stomende put.

314
00:25:02,667 --> 00:25:04,586
Het is een beangstigend schouwspel.

315
00:25:06,963 --> 00:25:08,548
We kregen de tijd…

316
00:25:08,632 --> 00:25:11,551
…om foto's te maken voor de krater.

317
00:25:12,260 --> 00:25:16,473
Ik zag het andere schip, de Phoenix,
het eiland verlaten.

318
00:25:16,556 --> 00:25:18,850
We bleven nog enkele minuten
bij de krater…

319
00:25:18,934 --> 00:25:20,685
…en begonnen toen aan de afdaling.

320
00:25:21,686 --> 00:25:24,147
Ik dacht: 'We lopen terug.

321
00:25:24,856 --> 00:25:30,737
De rondleiding is bijna afgelopen.'
Ik begon me iets beter te voelen.

322
00:25:34,199 --> 00:25:35,909
De mensen kwamen van een cruiseschip,

323
00:25:35,992 --> 00:25:37,911
dus was de tijd beperkt.

324
00:25:37,994 --> 00:25:42,958
Daarom liepen we
vrij snel terug naar de steiger.

325
00:25:44,751 --> 00:25:48,755
De andere groep
zat wellicht tien minuten achter ons.

326
00:25:48,838 --> 00:25:53,927
Wij liepen de krater af
terwijl Hayden er naartoe liep.

327
00:25:55,470 --> 00:25:57,472
Vanaf de krater
loop je in een cirkel terug.

328
00:25:57,555 --> 00:26:00,183
Dan heb je iets van 500 meter te gaan
tot aan het strand.

329
00:26:01,226 --> 00:26:04,312
Ik had die dag vier passagiers,
twee stellen.

330
00:26:04,396 --> 00:26:06,773
Op dat moment kwamen we de groep
van de boot tegen,

331
00:26:06,856 --> 00:26:09,567
de groep die naar de krater liep.

332
00:26:11,653 --> 00:26:14,531
Ik herkende Hayden en groette hem…

333
00:26:14,614 --> 00:26:18,243
…terwijl hij met zijn groep
de krater opliep.

334
00:26:20,370 --> 00:26:22,539
We bereikten het meer van zuur.

335
00:26:24,124 --> 00:26:27,377
We zagen de bubbels tussen de stoomwolken…

336
00:26:27,460 --> 00:26:29,921
…die in ons gezicht bliezen.

337
00:26:31,256 --> 00:26:34,384
Hayden had gezegd dat we slechts
twee of drie minuten konden blijven.

338
00:26:35,010 --> 00:26:39,139
Net genoeg tijd om rond te kijken
en wat foto's te maken…

339
00:26:39,222 --> 00:26:43,685
…omdat de chemische stoffen aan de top…

340
00:26:43,768 --> 00:26:46,688
…veel gevaarlijker waren.

341
00:26:47,564 --> 00:26:50,900
Iedereen snelde naar voren
om een foto te maken.

342
00:26:54,279 --> 00:26:58,199
Toen liepen we in een rij verder.

343
00:26:58,283 --> 00:27:00,577
Mijn zus liep vooraan, bij Hayden.

344
00:27:01,578 --> 00:27:05,498
Mijn ouders en ik liepen
in het midden van de groep.

345
00:27:10,670 --> 00:27:14,466
Halverwege kwamen we twee beekjes tegen,

346
00:27:14,549 --> 00:27:17,886
elk afkomstig van een verschillend deel
van het eiland.

347
00:27:17,969 --> 00:27:19,429
We mochten onze vingers…

348
00:27:19,512 --> 00:27:21,389
…in het water steken en proeven.

349
00:27:22,307 --> 00:27:24,976
Je kon de mineraalinhoud
daadwerkelijk proeven.

350
00:27:26,144 --> 00:27:29,647
Ik had het water net geproefd
en stond met mijn rug naar de krater…

351
00:27:30,231 --> 00:27:33,985
…toen ik een andere toerist hoorde zeggen:
'Kijk daar eens!'

352
00:27:34,069 --> 00:27:38,323
Ik keerde me om en zag een kleine
zwarte wolk uit de vulkaan opstijgen.

353
00:27:38,406 --> 00:27:42,452
Het zag er niet beangstigend uit.
Ik nam er zelfs nog een foto van.

354
00:27:44,079 --> 00:27:48,166
Het was net opstijgende schoorsteenrook.
Zonder enig geluid.

355
00:27:49,042 --> 00:27:52,253
We draaien ons allemaal om
en zien iets als zwart vuurwerk…

356
00:27:52,337 --> 00:27:55,256
…of als een dementor uit Harry Potter
met een lange zwarte staart.

357
00:27:55,340 --> 00:27:59,636
Iedereen haalde zijn telefoon
tevoorschijn en begon foto's te maken.

358
00:28:00,261 --> 00:28:03,556
Vlak daarop hoorden we een grotere knal,

359
00:28:04,557 --> 00:28:09,813
gevolgd door een nog grotere rotsmassa
die de lucht inschoot…

360
00:28:09,896 --> 00:28:15,276
…en die langzaam in intensiteit
en afmetingen begon toe te nemen.

361
00:28:16,611 --> 00:28:18,696
Ik besefte ogenblikkelijk…

362
00:28:18,780 --> 00:28:22,784
…dat dit ernstig was
en dat we moesten rennen.

363
00:28:24,077 --> 00:28:27,122
Ik keerde me om en zag de rookpluim.

364
00:28:27,205 --> 00:28:29,624
Het was al hoger dan White Island zelf.

365
00:28:30,667 --> 00:28:33,253
Ik begreep meteen wat er gebeurde.

366
00:28:34,003 --> 00:28:36,798
Mijn hersenen draaiden op volle toeren.

367
00:28:36,881 --> 00:28:40,176
Ik probeerde zo snel mogelijk te bepalen
wat we moesten doen.

368
00:28:40,760 --> 00:28:42,095
Achter me…

369
00:28:42,178 --> 00:28:47,976
…hoorde ik Kelsey roepen: 'Rennen!'
En toen begon het.

370
00:28:50,270 --> 00:28:52,355
Vooruit!
-Snel!

371
00:28:52,439 --> 00:28:54,190
Annie!

372
00:28:54,274 --> 00:29:00,947
SMARTPHONE VIDEO VAN EEN OVERLEVENDE

373
00:29:01,781 --> 00:29:06,453
Ik word uitzinnig.
Ik beleef mijn ergste nachtmerrie.

374
00:29:08,538 --> 00:29:12,208
We horen Hayden vooraan
roepen dat we moeten rennen…

375
00:29:12,292 --> 00:29:14,502
…en de paniek begon.

376
00:29:14,586 --> 00:29:17,297
Iedereen rende voor zijn leven.

377
00:29:18,298 --> 00:29:20,383
Mijn ouders renden vlak achter me.

378
00:29:21,384 --> 00:29:26,014
We voelden de schaduw van de ontploffing
boven ons opstijgen.

379
00:29:28,975 --> 00:29:31,019
Al rennend konden we dekking zoeken…

380
00:29:31,102 --> 00:29:37,650
…achter grote uitstekende rotsen,
vlak voordat de aswolk ons inhaalde.

381
00:29:46,993 --> 00:29:48,995
En toen werd alles zwart.

382
00:29:49,078 --> 00:29:54,501
Je hoorde alleen gebrul en gedonder.

383
00:29:54,584 --> 00:29:57,212
Ik kon helemaal niets doen.

384
00:30:07,388 --> 00:30:12,519
We voeren naar de volgende baai,
aan de andere kant van de klif,

385
00:30:13,019 --> 00:30:14,479
toen de vulkaan uitbarstte.

386
00:30:17,565 --> 00:30:21,528
O, mijn God. Nee!

387
00:30:23,363 --> 00:30:27,450
Ik zag het majestueus opstijgen.

388
00:30:28,493 --> 00:30:31,371
De witte rook was spierwit,
de zwarte rook inktzwart.

389
00:30:31,454 --> 00:30:34,457
Het was echt een adembenemend zicht.

390
00:30:36,918 --> 00:30:42,465
Maar in een paar seconden werd
dat prachtige schouwspel onheilspellend.

391
00:30:43,007 --> 00:30:48,304
Een aswolk begon over de klif
omlaag te rollen.

392
00:30:49,681 --> 00:30:52,767
De bemanning besefte wat er gebeurde.

393
00:30:52,851 --> 00:30:56,479
De boot versnelde aanzienlijk.

394
00:30:57,522 --> 00:31:01,317
Wij waren nog steeds buiten
en de bemanning riep iedereen naar binnen.

395
00:31:02,569 --> 00:31:03,987
Iedereen naar binnen, nu!

396
00:31:05,071 --> 00:31:10,702
Snel naar binnen.
-Vooruit!

397
00:31:10,785 --> 00:31:12,287
Jezus!

398
00:31:12,370 --> 00:31:15,665
STEIGER

399
00:31:15,748 --> 00:31:19,669
We liepen in de richting van de kust
toen een van mijn passagiers vroeg:

400
00:31:20,378 --> 00:31:23,715
'Moeten we rennen?'
Ik keek over mijn schouder…

401
00:31:23,798 --> 00:31:26,009
…en zag een enorme uitbarsting.

402
00:31:26,593 --> 00:31:28,553
Over mijn linkerschouder zag ik…

403
00:31:28,636 --> 00:31:31,598
…projectielen op ons neerkomen.

404
00:31:32,891 --> 00:31:34,851
Het leek kilometers hoog,

405
00:31:34,934 --> 00:31:36,436
er scheen geen einde aan te komen.

406
00:31:37,687 --> 00:31:39,314
Ik keek naar de helikopter…

407
00:31:39,397 --> 00:31:42,734
…die zo'n drie- of vierhonderd meter
verder stond.

408
00:31:42,817 --> 00:31:45,236
Dat was dus geen optie.

409
00:31:46,070 --> 00:31:49,574
De andere mogelijkheid
was het water opzoeken.

410
00:31:49,657 --> 00:31:51,868
Ik zei hen naar het water te rennen.

411
00:31:54,329 --> 00:31:56,873
Toen ik de steiger bereikte,
sprong ik meteen het water in.

412
00:32:00,251 --> 00:32:03,463
Ik weet nog hoe ik mijn adem
zo lang mogelijk probeerde in te houden.

413
00:32:03,963 --> 00:32:05,673
Alles werd donker.

414
00:32:09,427 --> 00:32:14,933
SMARTPHONE AUDIO VAN EEN OVERLEVENDE

415
00:32:21,189 --> 00:32:24,901
Ik weet nog dat rotsen
op mijn helm neerregenden.

416
00:32:26,027 --> 00:32:29,948
Het was donkerder
dan ik ooit heb meegemaakt.

417
00:32:30,657 --> 00:32:35,328
Donkerder dan de nacht. Gewoon pikdonker.

418
00:32:39,207 --> 00:32:43,461
Als je dingen leest
over pyroclastische stromen, weet je…

419
00:32:43,544 --> 00:32:44,963
…dat je daar niet uitloopt.

420
00:32:45,964 --> 00:32:49,509
Ik wist wat de kansen waren
als we het afwachtten,

421
00:32:49,592 --> 00:32:52,887
dus konden we ons slechts verschuilen
en hopen.

422
00:32:52,971 --> 00:32:58,810
Ik hield mijn zonnebril en mijn gasmasker
tegen mijn gezicht en liet ze niet los.

423
00:33:03,564 --> 00:33:06,109
Ik hoorde andere mensen schreeuwen.

424
00:33:06,943 --> 00:33:08,528
Het was verschrikkelijk.

425
00:33:09,904 --> 00:33:14,701
Ik weet nog goed dat het voelde alsof
het vel van mijn rug afgebrand werd.

426
00:33:15,910 --> 00:33:20,415
Mijn armen en benen waren zo snel zo erg
verbrand dat ik het niet eens voelde.

427
00:33:22,000 --> 00:33:24,419
Ik hoorde Matt zeggen:
'Het spijt me, Lauren.'

428
00:33:24,502 --> 00:33:26,087
Dat brak mijn hart.

429
00:33:27,588 --> 00:33:33,219
Ik hield zijn hand stevig vast,
want ik was er zeker van…

430
00:33:33,302 --> 00:33:39,809
…dat we zouden sterven, en ik wilde dat
onze lijken samen gevonden zouden worden.

431
00:33:41,519 --> 00:33:43,688
De geur was overweldigend.

432
00:33:43,771 --> 00:33:47,734
De hitte was ondraaglijk.

433
00:33:47,817 --> 00:33:51,696
Ik kookte levend in de oververhitte stoom.

434
00:33:52,447 --> 00:33:55,158
Ik deed mijn uiterste best
om helemaal niet te ademen.

435
00:33:55,241 --> 00:33:58,369
Om mijn ogen en mond dicht te houden.

436
00:33:58,453 --> 00:34:04,917
Ik ging in foetale positie, zodat mijn rug
het grootste deel van de kracht opving.

437
00:34:11,340 --> 00:34:12,759
Onderwater is er geen lawaai.

438
00:34:12,842 --> 00:34:16,429
Je wacht gewoon
totdat er wat licht verschijnt.

439
00:34:17,180 --> 00:34:20,600
Je weet gewoon niet
wanneer het zal eindigen…

440
00:34:21,184 --> 00:34:23,561
…want er is helemaal geen licht.

441
00:34:25,063 --> 00:34:27,815
Op een gegeven moment was er even licht.
Ik keek ernaar.

442
00:34:27,899 --> 00:34:29,358
Ik dacht: 'Godzijdank.'

443
00:34:29,442 --> 00:34:31,652
Ik zwom ernaartoe, maar het verdween weer.

444
00:34:36,074 --> 00:34:41,037
Ik zeg tegen Matt dat ik van hem hou.
Ik roep het om de twee seconden.

445
00:34:41,120 --> 00:34:43,039
'Ik hou van je.'

446
00:34:43,122 --> 00:34:48,002
'Ik hou van je.' En ik hoor hem
schreeuwen van de pijn.

447
00:34:49,295 --> 00:34:51,547
Nooit had ik hem zo horen schreeuwen.

448
00:34:53,549 --> 00:34:59,305
De pijn was ondraaglijk. De brandwonden
trokken door mijn kleren heen.

449
00:35:01,557 --> 00:35:03,726
De hele uitbarsting
duurde twee of drie minuten.

450
00:35:03,810 --> 00:35:08,606
Verreweg de vreselijkste twee minuten
van mijn hele leven.

451
00:35:09,398 --> 00:35:11,109
Ik dacht: 'Het is voorbij.

452
00:35:11,609 --> 00:35:16,239
'Dit is mijn laatste dag op aarde.
We gaan sterven op onze huwelijksreis.'

453
00:35:22,411 --> 00:35:25,623
Ik keek uit het raam…

454
00:35:25,706 --> 00:35:31,546
…en kon het eiland niet meer zien.
Het was volledig verdwenen.

455
00:35:38,386 --> 00:35:41,389
Het leek alsof de tijd langzamer ging.

456
00:35:41,472 --> 00:35:44,725
Ik heb altijd gezegd:
'Als er me ooit iets overkomt,

457
00:35:44,809 --> 00:35:48,938
vind ik dat ik voor mijn leeftijd
een mooi, vol leven heb gehad.

458
00:35:49,021 --> 00:35:52,316
Ik ben tevreden met wat ik bereikt heb.'

459
00:35:52,942 --> 00:35:58,030
Maar op dat moment besefte ik: 'Nee,
ik ben nog niet bereid dit op te geven.

460
00:35:58,114 --> 00:36:01,325
Ik ga mijn best doen…

461
00:36:01,409 --> 00:36:03,578
…om hier levend uit te komen.'

462
00:36:05,580 --> 00:36:08,416
De as begon op het water te rusten…

463
00:36:08,499 --> 00:36:11,794
…en er kwam weer licht door.
Toen ben ik naar boven gekomen.

464
00:36:18,509 --> 00:36:21,679
Ik keek naar het eiland achter me.

465
00:36:21,762 --> 00:36:25,224
Er hing nog een kleine hoeveelheid as
in de lucht…

466
00:36:25,308 --> 00:36:27,560
…die naar het eiland viel.

467
00:36:41,532 --> 00:36:44,243
Het eerste dat ik deed,
was Laurens naam roepen.

468
00:36:49,207 --> 00:36:52,543
Ik was zelf zo erg toegetakeld
dat ik vreesde dat zij gestorven was.

469
00:36:53,711 --> 00:36:55,922
Ik herinner me nog hoe bang ik was.

470
00:36:59,592 --> 00:37:00,885
Het is voorbij.

471
00:37:04,764 --> 00:37:05,932
Het is voorbij.

472
00:37:10,978 --> 00:37:12,396
Uiteindelijk…

473
00:37:14,732 --> 00:37:18,069
…zag ik haar bewegen.
Ze zei 'Ik ben hier', geloof ik.

474
00:37:18,152 --> 00:37:22,907
Dat was de grootste opluchting
die ik ooit heb meegemaakt.

475
00:37:22,990 --> 00:37:25,868
Mijn ergste nachtmerrie was
dat ik had overleefd en zij niet.

476
00:37:25,952 --> 00:37:28,663
Dat was erger geweest dan wat ook.

477
00:37:28,746 --> 00:37:30,957
Dat had ik niet kunnen verdragen.

478
00:37:33,876 --> 00:37:36,545
Toen de uitbarsting voorbij was,

479
00:37:36,629 --> 00:37:41,133
ben ik in shock opgestaan
en heb een paar meters gelopen.

480
00:37:42,635 --> 00:37:46,055
We waren een kleine afstand verwijderd
van het zure meer.

481
00:37:47,306 --> 00:37:52,770
Ik hoorde roepen, schreeuwen, huilen.

482
00:37:53,271 --> 00:37:58,317
Ik zag mensen op de grond rollen…

483
00:37:58,401 --> 00:38:02,238
…van de pijn.
Dat was verschrikkelijk om te zien.

484
00:38:04,573 --> 00:38:07,785
Het werd geleidelijk minder,
en uiteindelijk stopte het.

485
00:38:07,868 --> 00:38:10,288
Alles werd rustig en stil. Dus dacht ik:

486
00:38:10,371 --> 00:38:12,915
'Het is nu of nooit.'

487
00:38:12,999 --> 00:38:16,168
Dus ik stond op, riep aan iedereen
dat ze me moesten volgen…

488
00:38:16,252 --> 00:38:19,338
…en begon naar de steiger te lopen.

489
00:38:21,966 --> 00:38:24,969
Lichamelijk was ikzelf prima in orde.

490
00:38:26,345 --> 00:38:30,391
Maar niet degenen die zich op het eiland
bevonden tijdens de uitbarsting.

491
00:38:30,474 --> 00:38:32,601
Niemand was aan de stoom ontsnapt.

492
00:38:32,685 --> 00:38:35,980
Het was stoom met een temperatuur
rond 200º Celsius.

493
00:38:36,063 --> 00:38:38,858
Je komt eruit als een gekookte kip…

494
00:38:38,941 --> 00:38:40,443
…om het botweg te zeggen.

495
00:38:41,027 --> 00:38:42,320
Ik keek naar mijn arm…

496
00:38:42,403 --> 00:38:44,947
…en zag er een hele laag vel van afhangen.

497
00:38:46,157 --> 00:38:49,660
Ik wist dat ik toegetakeld was,
en ik wist dat zij toegetakeld was.

498
00:38:49,744 --> 00:38:53,664
Het enige waar ik aan dacht was:
'We moeten nu dit eiland verlaten.'

499
00:38:54,332 --> 00:38:59,462
Ren! Ren, alsjeblieft!

500
00:38:59,545 --> 00:39:01,380
Ik had moeite om te lopen.

501
00:39:02,631 --> 00:39:04,216
Ik viel een paar keer.

502
00:39:05,509 --> 00:39:08,637
Matt was veel erger verbrand dan ik…

503
00:39:08,721 --> 00:39:13,934
…omdat hij minder kleren droeg.
Maar hij hielp me.

504
00:39:16,729 --> 00:39:18,356
Ik liep enkel nog op adrenaline.

505
00:39:19,315 --> 00:39:23,027
Ik wist min of meer waar de steiger was
en liep die kant op.

506
00:39:29,825 --> 00:39:34,497
Toen zag ik een van de groepen
naar de steiger lopen.

507
00:39:34,580 --> 00:39:37,083
Ze kwamen allemaal bij de steiger samen.

508
00:39:37,166 --> 00:39:40,920
Zo'n twintig mensen die op hulp wachtten.

509
00:39:54,225 --> 00:39:56,018
Ik wist niet dat we dit gingen doen,

510
00:39:56,102 --> 00:39:58,813
maar de skipper keerde terug…

511
00:39:59,688 --> 00:40:01,857
…naar waar we vandaan waren gekomen.

512
00:40:04,235 --> 00:40:07,363
En terwijl we terugvoeren,

513
00:40:08,489 --> 00:40:11,784
doken we de schaduw van de aswolk in
en werd alles donker.

514
00:40:11,867 --> 00:40:13,911
Lieve hemel.

515
00:40:20,918 --> 00:40:23,546
Kustwacht van Whakatāne,
dit is de Phoenix, hoort u mij?

516
00:40:23,629 --> 00:40:24,922
DRIE MINUTEN NA DE UITBARSTING

517
00:40:25,005 --> 00:40:29,343
Ik hoorde de radio-oproep
van de skipper, die ik kende.

518
00:40:29,427 --> 00:40:31,387
Hij klonk erg angstig.

519
00:40:32,471 --> 00:40:34,682
'Er zijn mensen op het eiland
en hij barst uit.'

520
00:40:36,350 --> 00:40:39,937
En je kon aan zijn stem horen
dat het menens was.

521
00:40:40,020 --> 00:40:42,356
KUSTWACHT

522
00:40:42,440 --> 00:40:44,942
Al mijn telefoons begonnen te rinkelen.

523
00:40:46,861 --> 00:40:52,950
Ik rende de parkeerplaats over,
vanwaar ik White Island kon zien.

524
00:40:54,618 --> 00:40:57,955
En ik zag inderdaad een grote wolk
boven het eiland…

525
00:40:58,038 --> 00:40:59,415
…en het hield niet op.

526
00:41:08,090 --> 00:41:09,467
Hemeltjelief.

527
00:41:11,218 --> 00:41:12,511
Amper vijf minuten later…

528
00:41:12,595 --> 00:41:15,139
…belde hij opnieuw om te vragen
waar de hulp bleef.

529
00:41:15,222 --> 00:41:17,308
Dat benadrukte hoe erg
ze van streek waren.

530
00:41:17,391 --> 00:41:20,936
Ze vroegen om hulp en vroegen
een paar minuten later al waar die bleef.

531
00:41:21,020 --> 00:41:23,898
POLITIE

532
00:41:23,981 --> 00:41:26,317
Vlak na twee uur
kwam iemand het politiebureau in…

533
00:41:26,400 --> 00:41:28,903
…en zei dat Whakaari uitbarstte.

534
00:41:29,820 --> 00:41:35,075
Wij zien Whakaari niet direct,
maar boven de heuvels…

535
00:41:35,159 --> 00:41:37,369
…konden we een indrukwekkende wolk zien.

536
00:41:38,704 --> 00:41:42,082
Een personeelslid zei:
'Er zijn daar camera's.

537
00:41:42,166 --> 00:41:44,376
Laten we op de camera's kijken.'

538
00:41:44,460 --> 00:41:50,257
En we zagen kleine zwarte stippen…

539
00:41:51,091 --> 00:41:53,469
en we wisten dat het mensen waren.

540
00:41:53,552 --> 00:41:56,889
Op dat moment werd het ons duidelijk
dat er mensen aanwezig waren.

541
00:41:59,266 --> 00:42:00,643
We waren aan het werk.

542
00:42:00,726 --> 00:42:02,561
We hadden een deadline.

543
00:42:02,645 --> 00:42:06,357
Plots hoorden we de sirenes en dachten we:
'Wat is er aan de hand?'

544
00:42:07,483 --> 00:42:09,735
Ik reed naar het Mataatua-reservaat,

545
00:42:10,361 --> 00:42:14,532
parkeerde mijn auto
en rende over het gras naar de zee toe.

546
00:42:15,699 --> 00:42:17,409
We wisten dat er iets mis was.

547
00:42:17,993 --> 00:42:20,496
De rookwolk was groter dan normaal.

548
00:42:20,579 --> 00:42:25,501
De mensen staarden allemaal
naar de uitbarsting van Whakaari.

549
00:42:27,920 --> 00:42:30,339
Ik was thuis en zag het nieuws.

550
00:42:31,340 --> 00:42:34,093
Mensen kwamen me thuis opzoeken en…

551
00:42:35,094 --> 00:42:36,637
Ik was nog volop…

552
00:42:36,720 --> 00:42:39,765
…aan het proberen
het in mezelf op te nemen, snap je?

553
00:42:42,851 --> 00:42:44,186
Ik zat vol vraagtekens.

554
00:42:52,861 --> 00:42:55,739
Ik was op een Māori-begrafenis…

555
00:42:57,324 --> 00:42:59,952
…en ik voelde aan de energie…

556
00:43:00,035 --> 00:43:03,080
…van mijn toespraak
dat er iets niet in orde was.

557
00:43:05,040 --> 00:43:09,295
Toen ik ging kijken,
zag ik de rook opstijgen.

558
00:43:09,378 --> 00:43:14,174
Het was geen normale rookwolk
boven Whakaari,

559
00:43:14,258 --> 00:43:16,051
het was erg donker en dicht.

560
00:43:17,553 --> 00:43:22,391
Toen ik besefte dat het echt was,
zakte in ineen en begon te huilen.

561
00:43:23,475 --> 00:43:26,186
POLITIE

562
00:43:28,105 --> 00:43:32,192
In het begin was er nogal wat verwarring
omtrent de toeristen…

563
00:43:32,276 --> 00:43:33,652
…die naar het eiland waren…

564
00:43:33,736 --> 00:43:36,488
…en wie hen ernaartoe had gebracht.

565
00:43:38,032 --> 00:43:40,284
Maar we waren er zeker van…

566
00:43:40,367 --> 00:43:44,622
…dat er nog mensen op het eiland waren
toen de vulkaan uitbarstte.

567
00:43:46,248 --> 00:43:48,751
We zetten de kustwacht van Whakatāne in…

568
00:43:49,376 --> 00:43:51,837
…en ze voeren meteen uit
naar White Island.

569
00:43:52,838 --> 00:43:55,507
Maar dat is anderhalf uur varen.

570
00:43:56,091 --> 00:43:58,761
Het was erg frustrerend…

571
00:43:58,844 --> 00:44:01,055
…want eer onze boten er zouden zijn…

572
00:44:01,138 --> 00:44:03,849
Dat ging een poosje duren.

573
00:44:06,226 --> 00:44:10,856
Ook reddingshelikopters vlogen
vanuit Auckland naar White Island.

574
00:44:14,985 --> 00:44:17,154
Ambulance-helikopters.

575
00:44:17,237 --> 00:44:19,156
Westpac-reddingshelicopters.

576
00:44:19,782 --> 00:44:22,034
Zoek- en reddingexperts…

577
00:44:22,117 --> 00:44:25,079
…met alle nodige uitrusting
en hulpmiddelen.

578
00:44:25,162 --> 00:44:29,583
Maar ook zij waren
zeker een uur van het eiland verwijderd.

579
00:44:35,464 --> 00:44:37,257
Er staan daar mensen.
-Kijk naar de boot.

580
00:44:40,219 --> 00:44:42,721
Toen we terug de baai invoeren,

581
00:44:42,805 --> 00:44:46,141
was alles bedekt door grijze as.

582
00:44:47,142 --> 00:44:51,063
Je hersenen kunnen gewoon niet bevatten
wat je ziet.

583
00:44:52,272 --> 00:44:57,027
De helikopter trok mijn aandacht.

584
00:44:57,820 --> 00:45:01,281
Verdorie, kijk naar die helikopter.

585
00:45:03,867 --> 00:45:09,790
Ik kon duidelijk zien
dat hij achteruit was geduwd.

586
00:45:09,873 --> 00:45:13,544
Hij was half van zijn landingsplaats
afgeduwd en zijn rotors waren gebogen.

587
00:45:16,088 --> 00:45:20,926
Toen besefte ik pas…

588
00:45:21,009 --> 00:45:25,514
…welke krachten aanwezig waren geweest
tijdens de uitbarsting.

589
00:45:29,393 --> 00:45:32,229
Ik herinnerde me
dat ik vier of vijf foto's had genomen…

590
00:45:32,312 --> 00:45:35,732
…terwijl we afvoeren.

591
00:45:37,025 --> 00:45:39,027
Als je goed kijkt,

592
00:45:40,195 --> 00:45:45,576
kun je mensen zien op de krater.

593
00:45:48,328 --> 00:45:51,373
Mijn groep was nog dichtbij de krater.

594
00:45:51,457 --> 00:45:54,877
We waren allemaal zo'n 100 of 150 meter…

595
00:45:54,960 --> 00:45:58,005
…van het punt van uitbarsting verwijderd.

596
00:46:00,883 --> 00:46:03,177
Links zag ik mijn ouders.

597
00:46:08,891 --> 00:46:13,645
Mijn vader zat op de grond,
hij had moeite met zijn gasmasker.

598
00:46:17,065 --> 00:46:18,984
Mijn zus zag ik op dat moment niet.

599
00:46:20,819 --> 00:46:22,654
Ik zag mijn moeder…

600
00:46:26,241 --> 00:46:30,120
Zij lag op de grond. Ze bewoog niet echt,

601
00:46:31,205 --> 00:46:33,457
communiceerde helemaal niet.

602
00:46:38,879 --> 00:46:42,216
Er zijn zoveel mensen.

603
00:46:42,299 --> 00:46:46,929
Het eiland blijft stoom
uit het kratermeer spuwen.

604
00:46:48,347 --> 00:46:52,559
En we zien mensen bij de steiger.

605
00:46:52,643 --> 00:46:54,520
Ik tel er minstens 16.

606
00:46:54,603 --> 00:46:57,189
Verdorie, ze zitten onder de as.

607
00:46:57,272 --> 00:46:59,441
Lieve hemel, kijk daar.

608
00:46:59,525 --> 00:47:03,362
Zodra we zagen
hoe erg de uitbarsting was geweest,

609
00:47:04,238 --> 00:47:07,074
veranderde ons doel.

610
00:47:07,157 --> 00:47:11,036
Nu moesten we mensen helpen.

611
00:47:14,540 --> 00:47:17,042
Ik moest een beslissing nemen.

612
00:47:17,668 --> 00:47:21,922
Naar de boot zwemmen
en mezelf in veiligheid stellen…

613
00:47:22,005 --> 00:47:24,591
…of terug naar de kant zwemmen
en proberen te helpen?

614
00:47:27,886 --> 00:47:32,641
Dit is een moment waarin je op de proef
gesteld wordt en doet wat je kunt.

615
00:47:35,227 --> 00:47:39,982
Ik zwom terug naar de steiger en begon
mensen de rubberboten op te helpen.

616
00:47:42,276 --> 00:47:45,862
Iedereen wilde zo vlug mogelijk
op de zodiac.

617
00:47:46,488 --> 00:47:50,534
Er kon nog een grotere uitbarsting volgen.

618
00:47:51,118 --> 00:47:56,415
Dus het was totale chaos op de steiger.
We moesten van het eiland af.

619
00:47:56,498 --> 00:47:57,666
Ik ga springen.

620
00:47:57,749 --> 00:47:58,750
Wacht!
-Wacht even!

621
00:47:58,834 --> 00:48:01,253
Help!
-Wacht even!

622
00:48:01,336 --> 00:48:02,921
We wilden in de eerste boot klimmen…

623
00:48:03,005 --> 00:48:06,425
…die bij de steiger aankwam,
maar sommige mensen drongen voor.

624
00:48:06,508 --> 00:48:12,222
Toen de volgende boot kwam,
pakte ik de ladder…

625
00:48:12,306 --> 00:48:14,766
…en plofte gewoon in de boot neer.

626
00:48:16,435 --> 00:48:17,853
Ok, mensen.

627
00:48:22,149 --> 00:48:23,692
Raak me niet aan.

628
00:48:23,775 --> 00:48:26,194
Raak me niet aan.

629
00:48:28,238 --> 00:48:29,948
Het was echt chaos.

630
00:48:30,032 --> 00:48:31,700
Mensen wilden in de boot springen,

631
00:48:31,783 --> 00:48:34,703
dus moesten we hen een beetje tegenhouden.

632
00:48:34,786 --> 00:48:37,831
Ik nam mensen bij de hand
om hen in de boot te helpen…

633
00:48:37,914 --> 00:48:40,709
…en hun vel bleef gewoon
aan mijn handen plakken.

634
00:48:40,792 --> 00:48:45,589
Het was net een oorlogsfilm.

635
00:48:48,091 --> 00:48:49,259
O, mijn God.

636
00:48:49,343 --> 00:48:53,722
Kom op.

637
00:48:53,805 --> 00:48:56,433
Help!
-Help!

638
00:49:02,773 --> 00:49:05,734
De rubberboot kwam terug naar de Phoenix…

639
00:49:07,736 --> 00:49:11,990
…en een van de gidsen
haalde drie of vier EHBO-dozen.

640
00:49:12,074 --> 00:49:15,827
Ik zag dat ze in paniek was.

641
00:49:15,911 --> 00:49:19,498
Ik was niet ver van haar en zei:

642
00:49:20,082 --> 00:49:23,168
'Mijn dochter en ik
hebben een EHBO-opleiding.

643
00:49:23,251 --> 00:49:25,295
Kunnen wij helpen?'

644
00:49:25,379 --> 00:49:29,341
En ze antwoordde: 'We hebben alle hulp
nodig die we krijgen kunnen.'

645
00:49:30,676 --> 00:49:32,928
Dus ik pakte die EHBO-doos…

646
00:49:33,011 --> 00:49:34,596
…en liep naar de achtersteven.

647
00:49:35,597 --> 00:49:37,641
De eerste overlevenden…

648
00:49:37,724 --> 00:49:39,351
…kwamen aan boord.

649
00:49:41,978 --> 00:49:44,398
We deelden hen in…

650
00:49:45,107 --> 00:49:49,444
…en lieten hen gaan zitten.
We probeerden zo goed mogelijk…

651
00:49:49,528 --> 00:49:52,197
…de pijn van de brandwonden
te verzachten met fris water.

652
00:49:53,657 --> 00:49:58,120
Ze riepen: 'Haal me hier weg.'

653
00:49:58,203 --> 00:50:00,997
De boot is klaar om te vertrekken.

654
00:50:01,081 --> 00:50:03,792
O, mijn God.
-De motor staat aan.

655
00:50:04,668 --> 00:50:10,215
De mensen waren 45% tot 80% verbrand,
sommige zelfs volledig verbrand.

656
00:50:11,049 --> 00:50:15,095
De kansen op overleving dalen snel
als je meer dan 45% verbrand bent.

657
00:50:15,178 --> 00:50:17,931
Dus je weet dat je voor mensen zorgt…

658
00:50:19,558 --> 00:50:24,312
…die binnen het uur zullen sterven,
tijdens de rit.

659
00:50:28,150 --> 00:50:30,527
De situatie was echt dringend.

660
00:50:32,195 --> 00:50:35,240
En op dat ogenblik zat de boot vol.

661
00:50:36,158 --> 00:50:40,287
We moesten zo snel mogelijk
terug naar de kust.

662
00:50:42,247 --> 00:50:46,001
VERSCHILLENDE BEMANNINGSLEDEN
BODEN AAN OP HET EILAND TE BLIJVEN…

663
00:50:46,084 --> 00:50:48,253
…OM NAAR OVERLEVENDEN TE ZOEKEN

664
00:50:48,336 --> 00:50:53,341
DE BOOT BEGON ZIJN OVERTOCHT
VAN 90 MINUTEN NAAR HET VASTELAND

665
00:50:54,968 --> 00:50:59,181
DERTIG MINUTEN NA DE UITBARSTING

666
00:51:06,730 --> 00:51:08,940
Mijn vrouw belde me…

667
00:51:09,024 --> 00:51:11,818
…en vroeg: 'Ik zie enorm veel rook
opstijgen boven Whakaari.

668
00:51:12,569 --> 00:51:13,445
Is alles in orde?'

669
00:51:14,029 --> 00:51:17,240
Ik zei: 'Ik neem aan van wel.
Ik heb niets gehoord, ik denk…

670
00:51:17,324 --> 00:51:18,992
…dat Hayden ons wel zou bellen…

671
00:51:19,075 --> 00:51:20,118
…als er iets was.'

672
00:51:21,703 --> 00:51:23,955
Ik keek naar de oceaan en…

673
00:51:24,039 --> 00:51:27,834
…zag die enorme rookwolk opstijgen.

674
00:51:33,799 --> 00:51:36,676
Ik reed langs de kust…

675
00:51:36,760 --> 00:51:40,555
…en zag plots een zeer grote rookwolk,

676
00:51:40,639 --> 00:51:42,933
groter en duidelijk donkerder
dan normaal.

677
00:51:46,937 --> 00:51:51,858
Ik keek ernaar en dacht:
'Er gebeurt iets.'

678
00:51:55,779 --> 00:51:59,157
Volcanic Air kreeg bericht
van een uitbarsting.

679
00:51:59,741 --> 00:52:04,538
Ik kon het zien op een camera
die op de vulkaan gericht was,

680
00:52:04,621 --> 00:52:06,790
langs de kust van Whakatāne.

681
00:52:06,873 --> 00:52:09,584
GEONET VULKAANCAMERA
9 DECEMBER 2019

682
00:52:09,668 --> 00:52:11,670
Het werd al gauw duidelijk…

683
00:52:11,753 --> 00:52:15,048
…dat niets doen geen optie was.

684
00:52:15,632 --> 00:52:17,259
Er waren mensen op het eiland.

685
00:52:17,342 --> 00:52:21,179
Wij hadden de middelen
om te proberen hen te helpen.

686
00:52:21,263 --> 00:52:24,432
We moesten het gewoon doen,
en dat deden we ook.

687
00:52:25,725 --> 00:52:27,227
Het is altijd zo,

688
00:52:27,310 --> 00:52:30,814
als je beslissingen moet nemen
en dingen moet doen,

689
00:52:31,314 --> 00:52:34,568
doe je het of doe je het niet.
Dus ik deed het.

690
00:52:36,862 --> 00:52:39,614
Ik belde Tim en zei: 'Ik ga.'

691
00:52:39,698 --> 00:52:42,033
En hij zei: 'Goed, tot zo.'

692
00:52:43,618 --> 00:52:46,413
Ik belde twee ervaren piloten op
die voor me werkten.

693
00:52:46,496 --> 00:52:49,624
Ik zei: 'Maak een helikopter klaar,

694
00:52:49,708 --> 00:52:53,753
pak wat spullen mee die we nodig
kunnen hebben,

695
00:52:53,837 --> 00:52:56,214
neem extra maskers en water.'

696
00:52:58,008 --> 00:53:03,221
En ze vlogen weg.
-Enkele minuten later steeg ik op.

697
00:53:06,516 --> 00:53:10,729
VEERTIG MINUTEN NA DE UITBARSTING

698
00:53:12,105 --> 00:53:14,441
Er was veel communicatie via de radio…

699
00:53:15,400 --> 00:53:17,944
…en toen hoorde ik de stem
van John Funnell.

700
00:53:23,283 --> 00:53:25,201
Ik was op dat moment aan het vliegen…

701
00:53:25,785 --> 00:53:28,872
…rond Whakatāne in mijn vliegtuig.

702
00:53:28,955 --> 00:53:31,041
Ik was nieuwe uitrusting
aan het uittesten.

703
00:53:32,417 --> 00:53:38,131
Toen hoorde ik Mark Law op de radio
om een vliegtuig vragen.

704
00:53:40,675 --> 00:53:44,638
We hadden iemand nodig die
boven kon rondcirkelen als relaisstation…

705
00:53:44,721 --> 00:53:48,016
…om de communicaties door te zenden.

706
00:53:48,099 --> 00:53:52,646
Er is namelijk zeer weinig mobiel bereik
op White Island.

707
00:53:54,356 --> 00:53:59,527
Er is daar geen vast radiosysteem.

708
00:54:02,739 --> 00:54:04,908
Ik bood aan te helpen.

709
00:54:07,869 --> 00:54:11,247
Ik had meer dan genoeg brandstof,
ik kon er heen vliegen.

710
00:54:12,040 --> 00:54:15,919
Ik overwoog niet eens om niet te gaan.

711
00:54:44,447 --> 00:54:46,908
De slachtoffers lagen overal op de boot.

712
00:54:46,992 --> 00:54:48,660
Vooraan, achteraan.

713
00:54:48,743 --> 00:54:51,413
We namen allemaal onze rol op
om hen te helpen.

714
00:54:51,496 --> 00:54:54,124
Ik denk dat iedereen op die boot
best wel geholpen heeft.

715
00:54:57,127 --> 00:55:00,046
Ze hadden handen, benen,
gezichten zonder vel,

716
00:55:00,130 --> 00:55:05,427
maar de brandwonden waren nog veel erger.

717
00:55:07,679 --> 00:55:10,765
Ik weet nog goed dat moment
waarop ik dacht:

718
00:55:10,849 --> 00:55:15,061
'Wat kan je door je kleding verbranden…

719
00:55:15,145 --> 00:55:17,272
…zonder de kleding zelf te verbranden?'

720
00:55:19,065 --> 00:55:25,822
Ik besefte dat de stoom veel ergere schade
had aangericht die we niet konden zien.

721
00:55:27,991 --> 00:55:29,492
We hadden geen plaats in de cabine.

722
00:55:29,576 --> 00:55:32,871
We moesten op de boeg zitten,

723
00:55:32,954 --> 00:55:36,583
in de zon en de koude wind,
en we werden nat van het zeewater.

724
00:55:36,666 --> 00:55:39,377
Het was een vreselijke rit.

725
00:55:48,178 --> 00:55:50,722
Ik tuurde steeds naar de horizon:

726
00:55:51,306 --> 00:55:54,434
'Hoe kan het dat we er nog niet zijn?
We zijn vast al uren onderweg.'

727
00:55:54,517 --> 00:55:59,439
Maar ja, je kon horen
dat de boot op volle toeren draaide.

728
00:55:59,522 --> 00:56:04,360
En ik dacht:
'Vooruit, boot. Zet hem op, Phoenix.'

729
00:56:12,160 --> 00:56:14,829
De Phoenix
had 26 gewonden of zwaargewonden…

730
00:56:14,913 --> 00:56:17,332
…aan boord.

731
00:56:20,376 --> 00:56:22,420
Toen besefte ik…

732
00:56:22,504 --> 00:56:27,884
…dat er nog een hele groep mensen ontbrak.

733
00:56:28,551 --> 00:56:35,308
21 MENSEN WAREN NOG OP DE RAND VAN DE
KRATER, VLAKBIJ HET PUNT VAN UITBARSTING

734
00:56:39,854 --> 00:56:42,190
Ik was dichtbij het zure meer.

735
00:56:42,273 --> 00:56:47,320
Ik zat daar gewoon te woelen van de pijn.

736
00:56:49,322 --> 00:56:53,952
Mijn hele lichaam tintelde.
Ik kon zien dat mijn armen…

737
00:56:54,536 --> 00:56:56,204
…door grijze as waren bedekt.

738
00:57:00,583 --> 00:57:04,045
Ik dacht alleen: 'Ik ga hier sterven.
Ik ga eraan, het is voorbij.'

739
00:57:06,047 --> 00:57:10,677
Ik zat te midden
van zo'n vijf of zes mensen…

740
00:57:11,177 --> 00:57:12,637
…die dood of stervende waren.

741
00:57:14,556 --> 00:57:18,601
De stemmen begonnen
geleidelijk te verdwijnen.

742
00:57:19,477 --> 00:57:21,896
Het geschreeuw werd minder.

743
00:57:22,647 --> 00:57:27,986
Het gehuil werd zachter.

744
00:57:29,362 --> 00:57:33,116
Ik wist dat je, bij welk soort trauma ook,
de beste overlevingskansen had…

745
00:57:33,199 --> 00:57:37,036
…als je binnen het uur
medische hulp kreeg.

746
00:57:39,873 --> 00:57:42,000
Nadat ik daar een half uur had gezeten,

747
00:57:42,083 --> 00:57:44,419
besefte ik dat er niemand kwam.

748
00:57:47,088 --> 00:57:49,174
En toen klikte er iets in mij.

749
00:57:51,217 --> 00:57:55,096
'Sta op en ga hulp zoeken.'

750
00:57:58,975 --> 00:58:01,769
Opstaan en van mijn ouders weglopen…

751
00:58:01,853 --> 00:58:06,149
…was waarschijnlijk het moeilijkste
dat ik ooit gedaan heb.

752
00:58:11,404 --> 00:58:16,284
En zelfs toen ik die kracht in me vond,
was het minder lopen…

753
00:58:16,367 --> 00:58:22,457
…dan strompelen. Ik deed gewoon
mijn uiterste best om te blijven lopen.

754
00:58:32,342 --> 00:58:34,844
Na vijftien of twintig minuten varen,

755
00:58:35,553 --> 00:58:38,014
begonnen er plots mensen te roepen:

756
00:58:38,097 --> 00:58:40,391
'Ik heb water nodig!'

757
00:58:43,311 --> 00:58:46,981
We deden wat we konden
voor Matt en Lauren.

758
00:58:47,065 --> 00:58:48,399
En de andere mensen vooraan.

759
00:58:50,735 --> 00:58:52,320
De inhoud van de EHBO-doos…

760
00:58:52,904 --> 00:58:56,407
…was veel minder belangrijk
dan de doos zelf.

761
00:58:58,660 --> 00:59:04,791
Ik gooide alles eruit
en begon de doos met water te vullen.

762
00:59:07,544 --> 00:59:11,965
We goten koud water over hun handen,

763
00:59:12,549 --> 00:59:14,968
over de verbrande delen
die we konden zien.

764
00:59:18,346 --> 00:59:21,599
Iedereen schreeuwde in zekere zin
van opluchting.

765
00:59:21,683 --> 00:59:23,977
Ik denk dat we alles gedaan hebben
wat we konden.

766
00:59:25,478 --> 00:59:27,397
Mij werd een paar keer gezegd:

767
00:59:27,480 --> 00:59:28,606
'Je moet gaan zitten,

768
00:59:28,690 --> 00:59:31,359
je hebt vast veel as en zo ingeademd.'

769
00:59:31,943 --> 00:59:37,448
Maar het is erg moeilijk
om in zo'n situatie te gaan zitten.

770
00:59:37,532 --> 00:59:39,284
Dus blijf je gewoon je best doen.

771
00:59:43,329 --> 00:59:47,083
Ze wikkelden me in een deken
om me warm te houden.

772
00:59:47,166 --> 00:59:53,089
Geoff Hopkins kwam ook tegen me aan zitten
om me warm te houden.

773
00:59:55,842 --> 00:59:58,553
Ze zei tegen me: 'Ik haal het niet.

774
00:59:58,636 --> 01:00:00,305
Ik ga het niet halen.'

775
01:00:04,309 --> 01:00:10,773
'Jawel, je haalt het wel.
Dit is niet het einde van je leven.

776
01:00:13,526 --> 01:00:15,820
Je hebt nog vele jaren voor je.'

777
01:00:19,407 --> 01:00:23,286
Ze vroeg of ik haar hand kon vasthouden…

778
01:00:23,369 --> 01:00:28,082
…en dat ging niet,
hij was te erg verbrand.

779
01:00:30,376 --> 01:00:34,297
Ik ben niet echt gelovig,
maar ik herinner me dat ik tot God bad,

780
01:00:34,380 --> 01:00:37,467
dat Hij mijn leven
tot een einde zou brengen…

781
01:00:38,217 --> 01:00:45,058
…opdat ik de pijn niet meer zou voelen.
En toen verloor ik het bewustzijn.

782
01:00:53,483 --> 01:00:55,401
Ik had erg veel moeite om te ademen.

783
01:00:56,611 --> 01:00:59,697
Mijn benen waren loodzwaar.

784
01:01:01,949 --> 01:01:06,245
Iedere stap voorwaarts
kostte me enorm veel moeite.

785
01:01:10,166 --> 01:01:14,837
Tijdens de veiligheidsinstructies
had Hayden gezegd te proberen…

786
01:01:14,921 --> 01:01:17,423
…de beek te volgen naar het strand.

787
01:01:19,092 --> 01:01:22,929
Ik kwam bij een bocht
waar ik de beek over moest steken.

788
01:01:24,472 --> 01:01:30,228
Hij was gloeiend heet
en ik moest er overheen springen.

789
01:01:32,605 --> 01:01:36,693
Ik wilde niets liever
dan weer gaan zitten.

790
01:01:37,944 --> 01:01:43,991
Maar ik wist dat als ik ging zitten,
ik niet meer overeind zou komen.

791
01:01:48,246 --> 01:01:50,540
Toen ik het eiland bereikte, zag ik…

792
01:01:50,623 --> 01:01:53,793
…dat het nog steeds veel stoom uitspuwde.

793
01:01:54,669 --> 01:01:57,714
Een indrukwekkende wolk as en stoom.

794
01:01:59,382 --> 01:02:02,301
Ik dacht: 'Ik moet rondkijken.'

795
01:02:04,178 --> 01:02:06,514
Ik vloog de krater in.

796
01:02:08,182 --> 01:02:11,561
Ik keek rond en dacht:
'Verdorie, dat lijkt wel een mens.

797
01:02:11,644 --> 01:02:12,854
En dat zijn er anderen.

798
01:02:14,105 --> 01:02:15,898
Er zit daar iemand op de grond.'

799
01:02:17,191 --> 01:02:20,111
En toen zag ik
dat er een heleboel andere waren.

800
01:02:23,239 --> 01:02:26,367
Ik probeerde te vliegen met radio's
en mobiel in mijn handen.

801
01:02:27,618 --> 01:02:31,831
Ik bleef aan een kant
van de aswolk, tegen de wind in…

802
01:02:31,914 --> 01:02:33,750
…en vloog heen en weer.

803
01:02:36,169 --> 01:02:40,506
Ik wist dat we de overheid informatie
moesten geven…

804
01:02:41,090 --> 01:02:44,010
…over de ernst van de situatie, zodat ze…

805
01:02:44,093 --> 01:02:46,345
…indien nodig meer hulp konden sturen.

806
01:02:47,305 --> 01:02:50,183
Ik zei tegen Mark:
'We moeten het aantal doden…

807
01:02:50,266 --> 01:02:51,684
…en het aantal gewonden kennen.'

808
01:02:55,313 --> 01:02:58,274
Ik probeerde te landen,
maar het was erg stoffig.

809
01:02:58,357 --> 01:03:03,070
Ik zag
een van mijn houten landingsplatformen…

810
01:03:03,154 --> 01:03:04,071
…en dook erheen.

811
01:03:04,155 --> 01:03:07,158
Ik vloog er recht op af, zo goed het ging.

812
01:03:09,660 --> 01:03:15,708
Ik pakte mijn masker
en rende de helikopter uit.

813
01:03:18,961 --> 01:03:21,339
Ik vond voetsporen bij de kreek.

814
01:03:26,761 --> 01:03:29,680
Ik was geconcentreerd op mijn benadering.

815
01:03:30,431 --> 01:03:32,558
Het was erg stoffig…

816
01:03:33,142 --> 01:03:36,312
…dus moesten we goed geconcentreerd zijn
op de landing.

817
01:03:38,856 --> 01:03:44,487
Oorspronkelijk vergat ik mijn masker.
En nog vlakbij de helikopter…

818
01:03:44,570 --> 01:03:47,657
…merkte ik al dat het moeilijk ademen was.

819
01:03:47,740 --> 01:03:49,826
Echt moeilijk.
Een masker was noodzakelijk.

820
01:03:55,873 --> 01:03:58,167
Ik zag een persoon, toen nog een.

821
01:03:59,126 --> 01:04:01,212
Ik zag een groepje wat verderop.

822
01:04:02,129 --> 01:04:04,841
Amper bij bewustzijn.

823
01:04:05,633 --> 01:04:09,428
Sommigen schreeuwden harder dan anderen.

824
01:04:14,267 --> 01:04:17,603
Ik begon een beeld te krijgen
van de situatie daar beneden.

825
01:04:19,480 --> 01:04:22,900
We vonden steeds meer mensen
die hulp nodig hadden…

826
01:04:22,984 --> 01:04:27,154
…en al gauw begreep ik duidelijk…

827
01:04:27,238 --> 01:04:30,074
…dat het om een enorme ramp ging.

828
01:04:34,787 --> 01:04:36,414
Ik belde de jongens…

829
01:04:36,497 --> 01:04:39,375
…en vatte de toestand samen.
'Er zijn hier veel mensen.

830
01:04:40,293 --> 01:04:41,460
Een aantal zijn dood.

831
01:04:41,544 --> 01:04:45,131
Een aantal zijn nog in leven
en we gaan hen allen helpen.'

832
01:04:48,551 --> 01:04:52,179
We gaven de informatie door
aan de luchtverkeersleiders.

833
01:04:53,514 --> 01:04:58,686
Zodat ze de Westpac-reddingshelikopters
naar White Island zouden sturen.

834
01:05:02,189 --> 01:05:06,193
Ik zei: 'We hebben hier mensen
die onuitstaanbaar lijden…

835
01:05:06,277 --> 01:05:09,280
…en we hebben geen medische uitrusting.

836
01:05:09,363 --> 01:05:11,908
We hebben geen helikopters met brancards.

837
01:05:11,991 --> 01:05:15,453
We hebben jullie hier
op het eiland nodig.'

838
01:05:18,998 --> 01:05:20,291
Ze antwoordden onmiddellijk.

839
01:05:20,374 --> 01:05:21,918
'We komen meteen.'

840
01:05:22,710 --> 01:05:25,338
Ik belde Mark en zei:
'De hulp is onderweg.

841
01:05:25,421 --> 01:05:28,257
Het zal spoedig beter gaan.'

842
01:05:29,884 --> 01:05:32,637
In de tussentijd deden we wat we konden…

843
01:05:32,720 --> 01:05:34,513
…voor alle mensen op de grond.

844
01:05:34,597 --> 01:05:36,599
Luchtwegen vrijmaken,

845
01:05:36,682 --> 01:05:40,728
neuzen vrijmaken,
mensen in stabiele zijligging leggen,

846
01:05:40,811 --> 01:05:43,814
gasmaskers opnieuw toepassen…

847
01:05:43,898 --> 01:05:45,775
…en betten met water waar mogelijk.

848
01:05:46,651 --> 01:05:49,362
We bleven doorgaan
totdat we verdere hulp zouden krijgen.

849
01:05:50,404 --> 01:05:52,073
Er bleef as op ons vallen.

850
01:05:52,156 --> 01:05:53,908
En nu en dan hoorden we…

851
01:05:53,991 --> 01:05:57,244
…grote knallen
terwijl er in de wolk dingen gebeurden.

852
01:05:59,872 --> 01:06:01,749
Hoe dan ook, we bleven doorwerken.

853
01:06:10,883 --> 01:06:14,136
De kustwacht van Whakatāne
kwam de Phoenix halverwege tegen…

854
01:06:14,220 --> 01:06:17,181
…en kwam langszij.

855
01:06:17,264 --> 01:06:20,935
De skipper gaf aan dat verschillende
mensen in kritische toestand verkeerden.

856
01:06:21,018 --> 01:06:23,270
Dus besloot men dat de ambulanciers…

857
01:06:23,354 --> 01:06:27,400
…op de Phoenix zouden overstappen
om hen te helpen tijdens de overvaart.

858
01:06:27,483 --> 01:06:30,361
Er sprongen paramedici aan boord,
en we voeren weer door.

859
01:06:33,739 --> 01:06:38,327
Ik dacht: 'De ambulanciers zullen
het nu wel overnemen.'

860
01:06:38,911 --> 01:06:44,125
Maar hoewel ze een boel spullen bijhadden,

861
01:06:44,208 --> 01:06:47,044
was er in feite niets bij
dat de slachtoffers kon helpen.

862
01:06:48,212 --> 01:06:51,215
Dus zeiden ze:
'Blijf doen waar je mee bezig bent.

863
01:06:51,298 --> 01:06:53,801
Blijf hen geruststellen.
We kunnen verder niets doen.'

864
01:07:04,020 --> 01:07:07,106
Er waren een hoop mensen
aan de waterkant verzameld,

865
01:07:07,189 --> 01:07:08,566
langs de riviermonding.

866
01:07:08,649 --> 01:07:12,111
Ik zag een boel ambulances, politie.

867
01:07:13,863 --> 01:07:16,490
Het leek alsof alle mensen…

868
01:07:16,574 --> 01:07:20,327
…die voor noodsituaties instonden,
aanwezig waren.

869
01:07:22,913 --> 01:07:25,374
Toen we vernamen
dat er boten op de weg terug waren,

870
01:07:25,458 --> 01:07:28,461
begon ik de kade leeg te maken.

871
01:07:28,544 --> 01:07:31,672
Ik wist dat ze
naar de eerste kade zouden varen.

872
01:07:35,926 --> 01:07:38,054
We waren bezig te bepalen…

873
01:07:38,137 --> 01:07:41,599
…waar we de triage van de slachtoffers
gingen opzetten.

874
01:07:46,395 --> 01:07:49,690
Ik was wat ongelovig,
ik ontkende het een beetje.

875
01:07:51,108 --> 01:07:54,403
Ik dacht: 'Weet je wat?
Ik bel Hayden snel even op.'

876
01:07:54,487 --> 01:07:57,531
En ik kreeg geen antwoord.

877
01:07:58,741 --> 01:08:01,118
In een kleine gemeenschap…

878
01:08:01,202 --> 01:08:04,205
…heb je al gauw een netwerk van relaties,

879
01:08:04,288 --> 01:08:06,999
dus belde mijn vrouw
een vriendin van de familie.

880
01:08:08,209 --> 01:08:10,377
Ze vroeg haar of alles in orde was.

881
01:08:10,461 --> 01:08:12,546
En ze zei: 'De toestand is verontrustend.'

882
01:08:17,426 --> 01:08:19,720
Ik haalde de kinderen op
en raasde naar de stad.

883
01:08:23,099 --> 01:08:25,309
We reden naar Whakatāne,

884
01:08:25,392 --> 01:08:27,645
rechtstreeks naar White Island Tours.

885
01:08:28,813 --> 01:08:33,275
Overal zagen we ambulances en politie.

886
01:08:33,359 --> 01:08:39,406
De hele familie was er.
We wachtten op nieuws.

887
01:08:50,376 --> 01:08:53,170
Ik bereikte de top van een rots…

888
01:08:53,921 --> 01:08:57,007
…en zag het water voor me. Ik dacht:

889
01:08:57,591 --> 01:09:00,136
'Het is me gelukt.'
En toen zag ik recht voor me uit…

890
01:09:00,219 --> 01:09:03,222
…een van de bemanningsleden
van de Phoenix.

891
01:09:04,348 --> 01:09:06,851
Hij had een radio…

892
01:09:06,934 --> 01:09:10,980
…en zei iets van:
'Volgens mij moeten we het afronden.'

893
01:09:12,773 --> 01:09:16,610
Toen ik dat hoorde,
riep ik met de energie die ik nog overhad.

894
01:09:17,444 --> 01:09:18,821
Het was meer een schreeuw.

895
01:09:20,531 --> 01:09:24,577
Hij keerde zich met grote ogen om…

896
01:09:25,369 --> 01:09:29,123
…en riep verbijsterd:
'Verdorie nog aan toe!'

897
01:09:30,291 --> 01:09:32,877
En hij zei meteen:
'Ik heb een overlevende.'

898
01:09:32,960 --> 01:09:35,838
'Kom mee.'

899
01:09:36,547 --> 01:09:39,717
En toen ik mijn armen
over zijn schouders sloeg,

900
01:09:39,800 --> 01:09:42,636
zei ik: 'Mijn gezin.'

901
01:09:42,720 --> 01:09:48,851
Ik wilde hem leiden naar de plaats…

902
01:09:48,934 --> 01:09:50,102
…waar de anderen waren.

903
01:09:52,021 --> 01:09:56,442
Hij zei: 'Het is in orde,
we brengen je naar het schip.'

904
01:09:58,527 --> 01:10:02,406
We klommen aan boord van de Te Puia
en voeren weg.

905
01:10:14,084 --> 01:10:18,714
Ik had geen besef meer van de tijd,
ik had het te druk…

906
01:10:19,298 --> 01:10:22,509
…met de communicatie
met de luchtverkeersleiders.

907
01:10:23,219 --> 01:10:27,389
'We hebben dringend hulp nodig,
we vinden steeds meer overlevenden…

908
01:10:27,473 --> 01:10:28,599
…en hebben hulp nodig.'

909
01:10:32,478 --> 01:10:34,939
Zo'n vijf minuten later
belden ze me terug…

910
01:10:35,022 --> 01:10:39,443
…en zeiden:
'Het Communicatiecentrum verbiedt ons…

911
01:10:39,526 --> 01:10:40,903
…naar het eiland te gaan.'

912
01:10:45,783 --> 01:10:48,911
Hogerop werd er…

913
01:10:48,994 --> 01:10:52,581
…een vliegverbod beslist.

914
01:10:53,207 --> 01:10:58,587
Omdat de omgeving
rond het eiland gevaarlijk was.

915
01:10:59,171 --> 01:11:04,718
Tamelijk giftig, zuur en gevaarlijk
voor hulpkrachten.

916
01:11:05,386 --> 01:11:08,973
En er bestond een hoog risico
op een andere uitbarsting.

917
01:11:12,434 --> 01:11:14,186
Het is te gevaarlijk voor politie…

918
01:11:14,270 --> 01:11:16,480
…en reddingsdiensten
om naar het eiland te gaan.

919
01:11:17,356 --> 01:11:21,193
Het eiland is momenteel bedekt
door as en vulkanische substanties.

920
01:11:21,277 --> 01:11:25,322
Wij raadplegen experts omtrent
de veiligheid van een reddingspoging.

921
01:11:33,956 --> 01:11:37,710
Ik belde het team van Mark op de grond
en zei:

922
01:11:37,793 --> 01:11:40,921
'Je zult het moeten doen met wat je kunt.

923
01:11:42,840 --> 01:11:44,258
Je staat alleen.'

924
01:11:48,929 --> 01:11:50,306
En hij zegt: 'Ze komen niet.'

925
01:11:52,141 --> 01:11:55,644
Ik zei: 'O nee? Nou, ok.'

926
01:11:55,728 --> 01:11:59,815
Dus gingen we direct over op plan B.

927
01:11:59,898 --> 01:12:02,860
Het zelf doen, dus.

928
01:12:03,986 --> 01:12:07,823
TACHTIG MINUTEN NA DE UITBARSTING

929
01:12:07,906 --> 01:12:12,411
Mark en zijn team bevonden zich
in een verschrikkelijke situatie,

930
01:12:12,494 --> 01:12:16,665
met verschillende patiënten
met ernstige brandwonden.

931
01:12:19,752 --> 01:12:22,087
Een ware nachtmerrie.

932
01:12:26,800 --> 01:12:29,219
We verzamelden iedereen…

933
01:12:29,303 --> 01:12:34,683
…en samen probeerden we
de overlevenden te identificeren…

934
01:12:34,767 --> 01:12:36,977
…en aan boord van de helikopters
te hijsen.

935
01:12:37,978 --> 01:12:40,856
Het ging er nu om iedereen die nog leefde,
het eiland af te krijgen.

936
01:12:41,482 --> 01:12:45,235
Toen we de gewonden begonnen verplaatsen,
beseften we pas hoe erg hun wonden waren.

937
01:12:48,447 --> 01:12:51,950
Benen zaten onder de blaren.
Je probeerde iemand op te tillen…

938
01:12:52,034 --> 01:12:53,744
…en pelde hun vel eraf.

939
01:12:53,827 --> 01:12:55,496
Hun vel kleefde aan je kleren en zo.

940
01:12:57,456 --> 01:13:00,000
Maar je kon niet talmen.

941
01:13:02,419 --> 01:13:05,089
Uiteindelijk moest je doorzetten
en tegen de mensen praten.

942
01:13:05,839 --> 01:13:06,924
Zeggen wat je gaat doen.

943
01:13:08,008 --> 01:13:10,219
'Goed, je gaat nu de helikopter in.'

944
01:13:11,011 --> 01:13:12,888
'We gaan je nu optillen.'

945
01:13:13,931 --> 01:13:16,266
'Over 20 minuten
ben je bij een ziekenhuis.'

946
01:13:17,768 --> 01:13:21,688
En wanneer mensen halfdood
en amper bij bewustzijn zijn,

947
01:13:22,272 --> 01:13:24,441
hebben woorden een ongelooflijke kracht.

948
01:13:26,902 --> 01:13:29,029
We hadden geen tijd
om de stoelen uit te klappen.

949
01:13:29,613 --> 01:13:32,116
We moesten hen gewoon rechtop zetten.

950
01:13:33,117 --> 01:13:37,162
We maakten gebruik van de riemen
om hen rechtop te houden.

951
01:13:38,747 --> 01:13:45,045
We kregen er vijf in de eerste helikopter
en hij steeg op.

952
01:13:49,049 --> 01:13:53,011
Toen de mijne was volgeladen,
steeg ik ook op.

953
01:13:57,141 --> 01:13:58,767
Ik had er een aan boord…

954
01:13:58,851 --> 01:14:00,769
…en we kregen er nog een bij.

955
01:14:02,146 --> 01:14:05,274
Meer mensen pasten er niet
in mijn helikopter.

956
01:14:05,899 --> 01:14:08,569
Dus vertrok ik met die twee.

957
01:14:13,574 --> 01:14:17,327
Ik wenste vurig dat mijn helikopter
sneller zou kunnen vliegen…

958
01:14:17,411 --> 01:14:21,248
…en mijn gedachten gingen uit…

959
01:14:21,331 --> 01:14:23,417
…naar de mensen achterin.

960
01:14:25,085 --> 01:14:29,631
We gaven hen water om te proberen
hen wat te helpen.

961
01:14:30,549 --> 01:14:34,261
Je weet wel. Maar ja…

962
01:14:44,396 --> 01:14:48,567
Ze hebben
een reusachtige inspanning geleverd.

963
01:14:49,776 --> 01:14:52,905
Veel meer hadden ze niet kunnen doen.

964
01:14:54,114 --> 01:14:56,283
Er waren geen overlevenden meer over.

965
01:14:57,034 --> 01:15:00,162
De enige mensen die nog op het eiland
waren, waren de overledenen.

966
01:15:01,747 --> 01:15:08,086
12 GEWONDEN WERDEN IN DRIE HELIKOPTERS
NAAR HET VASTELAND VERVOERD

967
01:15:08,170 --> 01:15:13,175
ACHT OVERLEDENEN BLEVEN
OP HET EILAND ACHTER

968
01:15:21,808 --> 01:15:25,562
TWEE UUR NA DE UITBARSTING

969
01:15:25,646 --> 01:15:30,108
Toen we de kust naderden,
zei Mike, de skipper:

970
01:15:30,192 --> 01:15:33,612
'Hou je vast, we varen er
met volle snelheid door.'

971
01:15:37,241 --> 01:15:39,660
De boot stopte niet
toen hij voorbij de River Bar voer.

972
01:15:39,743 --> 01:15:42,371
Hij raasde verder de rivier op.

973
01:15:43,080 --> 01:15:44,831
Zoiets hadden we nog nooit gezien.

974
01:15:46,208 --> 01:15:50,170
Ik dacht: 'Er is een reden dat die boot
zo snel komt aanvaren.'

975
01:15:54,925 --> 01:15:57,970
Er stond een rij paramedici,
een rij politiemensen,

976
01:15:58,053 --> 01:16:00,055
een rij brandweermensen.

977
01:16:00,138 --> 01:16:04,643
Ze keken allemaal met grote ogen toe…

978
01:16:04,726 --> 01:16:07,437
…en probeerden in zich op te nemen
wat ze zagen.

979
01:16:07,521 --> 01:16:10,190
GEMEENTELIJKE PATROUILLE

980
01:16:10,274 --> 01:16:11,733
Geschokt, bijna.

981
01:16:15,988 --> 01:16:19,825
Dat was het moment dat we de slachtoffers
voor het eerst zagen.

982
01:16:20,784 --> 01:16:26,039
Ik had nog nooit…
een menselijk lichaam gezien…

983
01:16:26,123 --> 01:16:30,168
…na een uitbarsting.
Dus ik wist niet zo zeker hoe het…

984
01:16:32,838 --> 01:16:33,672
…eruit zou zien.

985
01:16:38,093 --> 01:16:39,678
Ik herinner me…

986
01:16:39,761 --> 01:16:43,223
…een politieagent die kwam aanlopen
met huishoudfolie.

987
01:16:45,267 --> 01:16:47,436
Ze gebruikten alles wat ze konden vinden…

988
01:16:47,519 --> 01:16:49,813
…om de brandwonden te bedekken.

989
01:16:51,523 --> 01:16:54,234
Ik hoorde Geoff
tegen de paramedici roepen:

990
01:16:54,318 --> 01:16:57,279
'Zorg eerst voor haar.
Ze is in kritische toestand.'

991
01:16:58,572 --> 01:17:03,744
Matt stapte zelf van de boot.
Ik stond versteld.

992
01:17:04,620 --> 01:17:07,331
Het was duidelijk dat ik niet
van haar gescheiden wilde worden.

993
01:17:07,914 --> 01:17:11,460
Dus lieten ze me
met haar ambulance meerijden.

994
01:17:13,837 --> 01:17:16,673
Ik hield me met drie mensen bezig.

995
01:17:18,759 --> 01:17:22,888
Op een gegeven moment plofte er een
min of meer…

996
01:17:22,971 --> 01:17:23,972
…op me neer.

997
01:17:24,806 --> 01:17:25,891
En…

998
01:17:27,017 --> 01:17:29,102
Op dat moment had ik…

999
01:17:29,895 --> 01:17:31,980
…een moment van helderheid.

1000
01:17:32,064 --> 01:17:33,565
POLITIE

1001
01:17:34,566 --> 01:17:37,402
Ik stond op, haalde diep adem,

1002
01:17:38,362 --> 01:17:42,199
keek naar de overkant van de rivier,
en toen ik me weer omdraaide,

1003
01:17:42,783 --> 01:17:46,411
was me volkomen duidelijk
wat we moesten doen.

1004
01:17:49,665 --> 01:17:52,084
Er stonden ambulances,
brandweer, politie.

1005
01:17:52,167 --> 01:17:55,128
En op de een of andere manier
slaagde ik erin in die menigte…

1006
01:17:55,212 --> 01:17:57,506
…mijn moeder en zus te vinden.

1007
01:17:57,589 --> 01:18:00,676
En ik dacht: 'Ze mogen me zo niet zien.'

1008
01:18:03,011 --> 01:18:06,640
Ik stond op, maar ik kon mijn ledematen
niet echt strekken.

1009
01:18:07,224 --> 01:18:11,561
Dus strompelde ik
naar de kant van de boot…

1010
01:18:13,188 --> 01:18:15,399
…en ging ik direct een ambulance in…

1011
01:18:15,482 --> 01:18:18,485
…omdat ik niet wilde
dat ze me met zulke pijn zagen.

1012
01:18:21,071 --> 01:18:23,407
De eerste slachtoffers
van een vulkaanuitbarsting…

1013
01:18:23,490 --> 01:18:27,160
…worden met ernstige brandwonden
naar het ziekenhuis vervoerd.

1014
01:18:27,244 --> 01:18:29,579
Een aantal mensen
zijn echter nog niet gevonden.

1015
01:18:29,663 --> 01:18:32,791
Volgens onze informatie
zijn twintig mensen zwaargewond.

1016
01:18:39,423 --> 01:18:41,758
Ik raas de stad in.

1017
01:18:46,722 --> 01:18:48,390
Mijn ouders waren er.

1018
01:18:53,729 --> 01:18:56,565
Een skipper zei:
'Hayden is niet teruggekomen.

1019
01:18:56,648 --> 01:18:58,650
Hij is niet teruggekomen.'

1020
01:18:59,234 --> 01:19:01,737
Maar hij was er niet zeker van
waar hij was.

1021
01:19:01,820 --> 01:19:05,782
We zeiden: 'Dat kan niet. Hoe…?'

1022
01:19:06,783 --> 01:19:11,163
Hij zei dat hij niet zeker wist
of hij in de helikopter zat of niet.

1023
01:19:13,415 --> 01:19:16,334
We vlogen zo snel als we konden.

1024
01:19:17,502 --> 01:19:19,212
Wellicht zo'n 220 km/uur.

1025
01:19:20,505 --> 01:19:23,884
De reddingsdienst had ons bevolen…

1026
01:19:23,967 --> 01:19:26,219
…alle patiënten
naar de luchthaven te brengen.

1027
01:19:27,220 --> 01:19:30,307
Maar ik zei: 'Nee, dat gaan we niet doen.
We gaan naar het ziekenhuis.'

1028
01:19:30,390 --> 01:19:32,184
ZIEKENHUIS VAN WHAKATĀNE

1029
01:19:32,267 --> 01:19:35,896
Het zou gewoon tijdsverlies geweest zijn.

1030
01:19:36,646 --> 01:19:41,109
En de reddingsdienst had ons al
in de steek gelaten, vond ik.

1031
01:19:41,193 --> 01:19:44,488
Het ziekenhuis zou niet hetzelfde doen,
want we zouden er ineens aankomen.

1032
01:19:45,781 --> 01:19:47,199
We zouden hen ineens…

1033
01:19:47,282 --> 01:19:49,743
…naar het ziekenhuis brengen,
waar men voor hen kon zorgen.

1034
01:19:55,999 --> 01:19:59,127
Ik dacht op een gegeven moment:
'Mijn moeder zal zich afvragen…

1035
01:19:59,211 --> 01:20:03,089
…wat er gebeurd is
als we haar geen nieuws geven.'

1036
01:20:03,715 --> 01:20:07,511
Ik had mijn mobiel nog bij me.
Ik vroeg aan een van de mensen om me heen…

1037
01:20:07,594 --> 01:20:10,180
…om mijn moeder te bellen.
Ik kon het niet zelf, ik had…

1038
01:20:10,263 --> 01:20:11,681
…geen vingerafdrukken meer.

1039
01:20:15,143 --> 01:20:17,312
Hoi, mam. Ik ben het.
Ik wilde je even laten weten,

1040
01:20:17,395 --> 01:20:18,438
en dit is geen grap,

1041
01:20:18,522 --> 01:20:22,192
dat de vulkaan is uitgebarsten
toen we er waren.

1042
01:20:22,275 --> 01:20:25,237
We zitten nu in het ziekenhuis
in Nieuw-Zeeland.

1043
01:20:25,320 --> 01:20:26,947
Ik weet niet voor hoe lang…

1044
01:20:27,030 --> 01:20:29,574
…maar ik doe mijn best
om je op de hoogte te houden.

1045
01:20:32,828 --> 01:20:35,497
Toen werden we uit elkaar gehaald.

1046
01:20:35,580 --> 01:20:38,708
Ik besefte niet echt
in welke toestand ik verkeerde.

1047
01:20:38,792 --> 01:20:41,545
Ik verwachtte in ieder geval niet dat ik…

1048
01:20:41,628 --> 01:20:44,631
…meer dan een maand in coma zou liggen.

1049
01:20:44,714 --> 01:20:50,011
Ze sneden mijn trouwring door,
en ik smeekte hen…

1050
01:20:50,095 --> 01:20:52,973
…dat niet te doen,
omdat ik net getrouwd was.

1051
01:20:54,474 --> 01:20:58,728
Ik was diepbedroefd en ik kon niet kijken
toen ze hem doorsneden.

1052
01:21:03,775 --> 01:21:07,737
Je zit in een noodsituatie…

1053
01:21:07,821 --> 01:21:10,949
…tot plots de nood ophoudt.

1054
01:21:11,658 --> 01:21:14,661
En het is pas op dat moment,

1055
01:21:14,744 --> 01:21:17,873
toen wat we deden overgenomen werd…

1056
01:21:17,956 --> 01:21:18,915
…door vakmensen,

1057
01:21:18,999 --> 01:21:23,461
dat het tot ons door begon te dringen
wat er nu precies was gebeurd.

1058
01:21:25,422 --> 01:21:27,007
Ik belde mijn vrouw op.

1059
01:21:27,799 --> 01:21:30,886
Toen ze antwoordde,
kon ik geen woord uitbrengen.

1060
01:21:32,304 --> 01:21:35,807
De tranen begonnen zomaar
zonder waarschuwing.

1061
01:21:38,476 --> 01:21:39,477
Iedereen was toen…

1062
01:21:39,561 --> 01:21:42,522
…geestelijk en lichamelijk uitgeput.

1063
01:21:43,481 --> 01:21:47,277
Mijn vriendin Jolene kwam me ophalen,

1064
01:21:47,360 --> 01:21:48,945
ik kon haar omhelzen en zo.

1065
01:21:50,238 --> 01:21:53,533
Ik geloof dat dat het moment was
dat alle emoties in me opwelden.

1066
01:21:56,620 --> 01:22:01,625
We hoorden van de politie dat er nog
acht mensen op het eiland waren.

1067
01:22:01,708 --> 01:22:04,586
Op Whakaari, overleden.

1068
01:22:05,670 --> 01:22:07,297
Tipene was een van hen.

1069
01:22:08,131 --> 01:22:09,549
Ik viel neer op mijn knieën.

1070
01:22:11,676 --> 01:22:14,679
Ik kon niet geloven wat ik hoorde.

1071
01:22:16,890 --> 01:22:19,225
Wij noemen dat <i>parekura</i>. Een tragedie.

1072
01:22:26,316 --> 01:22:30,153
Toen we vernamen
dat de laatste helikopter geland was,

1073
01:22:30,654 --> 01:22:34,324
belde ik Mark Law op
om hem om nieuws te vragen.

1074
01:22:39,204 --> 01:22:42,624
Als hun vriend moest ik…

1075
01:22:42,707 --> 01:22:46,378
…het hen gewoon laten weten,

1076
01:22:46,461 --> 01:22:47,921
zo snel mogelijk.

1077
01:22:51,257 --> 01:22:55,762
'Ik was daar met Hayden
en hij is ongetwijfeld overleden.'

1078
01:23:01,309 --> 01:23:04,813
Hij had Hayden gezien, en…

1079
01:23:10,652 --> 01:23:13,446
Hij had hem daar gezien
en zei dat hij het niet overleefd had.

1080
01:23:17,158 --> 01:23:21,705
Mark zei dat hij voetsporen
in de as had gezien.

1081
01:23:25,208 --> 01:23:28,503
En ze denken dat ze van Hayden en Tipene
waren, die probeerden te zorgen…

1082
01:23:28,586 --> 01:23:31,965
…voor de laatste overlevenden.

1083
01:23:32,757 --> 01:23:35,343
Hen te helpen in hun laatste ogenblikken.

1084
01:23:38,972 --> 01:23:43,476
Ik weet dat Tipene en Hayden allebei
altijd eerst aan anderen dachten.

1085
01:23:46,771 --> 01:23:49,149
Maar hij zou niet meer terugkomen.

1086
01:23:58,742 --> 01:24:01,286
Het is nu duidelijk
dat er twee groepen op het eiland waren.

1087
01:24:01,369 --> 01:24:04,622
Een groep die geëvacueerd kon worden…

1088
01:24:04,706 --> 01:24:06,875
…en een groep
die dichtbij de uitbarsting was.

1089
01:24:07,459 --> 01:24:11,713
Aan hen die familie of vrienden
verloren hebben, wil ik zeggen:

1090
01:24:11,796 --> 01:24:17,886
'Wij delen in uw onmetelijke rouw
in deze droevige tijd.

1091
01:24:17,969 --> 01:24:19,721
Uw dierbaren zijn verdwenen,

1092
01:24:19,804 --> 01:24:23,308
alsook kiwi's die hen ontvangen hadden.
Wij rouwen met u en met hen mee.'

1093
01:24:26,352 --> 01:24:29,314
Het aantal slachtoffers
van de vulkaanuitbarsting…

1094
01:24:29,397 --> 01:24:31,399
…in Nieuw-Zeeland is nu officieel acht.

1095
01:24:31,483 --> 01:24:33,818
De dood van negen mensen is nu bevestigd.

1096
01:24:33,902 --> 01:24:36,613
De laatsten zijn broers…

1097
01:24:36,696 --> 01:24:40,408
Het dodental van de ramp van maandag
is nu gestegen tot minstens 15.

1098
01:24:40,492 --> 01:24:44,120
De dood van 16 mensen…

1099
01:24:44,204 --> 01:24:46,664
Hij was een toegewijde ambtenaar…

1100
01:24:48,374 --> 01:24:51,252
Haar man Gavin
en haar 15-jarige dochter Zoe…

1101
01:24:51,336 --> 01:24:53,713
…behoren tot de 21 slachtoffers.

1102
01:25:01,304 --> 01:25:04,808
Drie weken lang wist ik niet echt
wat er gebeurd was.

1103
01:25:04,891 --> 01:25:06,476
Niemand had me nog iets verteld.

1104
01:25:07,185 --> 01:25:10,814
Maar een vriendin van me
kwam me opzoeken in het ziekenhuis…

1105
01:25:11,439 --> 01:25:14,984
…en ik zei: 'Hoe maakt Hayden het?
Ik heb hem nog niet gezien.'

1106
01:25:15,068 --> 01:25:20,073
En ze keek naar mijn familie
en iedereen begon te huilen.

1107
01:25:27,038 --> 01:25:28,832
Zo heb ik het vernomen.

1108
01:25:38,508 --> 01:25:42,387
Ik ontwaakte op 17 december.

1109
01:25:45,056 --> 01:25:49,185
Mijn opa was degene die me
het verschrikkelijke nieuws vertelde.

1110
01:25:52,939 --> 01:25:56,734
Mark Law had mijn vader in alle haast
naar het ziekenhuis gevlogen…

1111
01:25:56,818 --> 01:26:01,197
…waar hij helaas
aan zijn verwondingen overleed.

1112
01:26:02,282 --> 01:26:06,452
Mijn moeder was
op het eiland zelf overleden.

1113
01:26:06,536 --> 01:26:09,581
Haar lichaam werd enkele dagen later…

1114
01:26:09,664 --> 01:26:14,836
…door het leger van Nieuw-Zeeland
teruggehaald.

1115
01:26:18,756 --> 01:26:24,596
En ze weten niet zeker waar mijn zus was
of wat er met haar lichaam was gebeurd.

1116
01:26:32,061 --> 01:26:36,065
Volgens de legendes
zou de geest van de voorvader Tītahi,

1117
01:26:36,149 --> 01:26:39,152
toen hij stierf,

1118
01:26:39,736 --> 01:26:43,281
een van de beschermers van de zee
zijn geworden.

1119
01:26:45,074 --> 01:26:50,788
De overledenen zijn nu
net als de voorvader Tītahi.

1120
01:26:52,248 --> 01:26:57,712
Whakaari heeft haar goedkeuring,
haar toestemming gegeven…

1121
01:26:58,671 --> 01:27:02,800
…om van hen voor eeuwig <i>kaitiaki</i>,
beschermers, te maken.

1122
01:27:03,885 --> 01:27:09,974
Zij hebben hun plaats gevonden in de tijd
en zullen nooit worden vergeten.

1123
01:27:22,528 --> 01:27:26,699
ACHTTIEN MAANDEN NA DE UITBARSTING

1124
01:27:37,794 --> 01:27:39,796
Er zijn goede en slechte dagen,

1125
01:27:39,879 --> 01:27:42,590
als ik heel eerlijk moet zijn.

1126
01:27:44,425 --> 01:27:47,679
Ik weet dat mensen naar me kijken.
Ze kijken naar mijn handen.

1127
01:27:49,347 --> 01:27:50,682
Dat vind ik niet leuk.

1128
01:27:50,765 --> 01:27:53,935
Ik heb altijd de indruk
dat ik vooraf moet uitleggen…

1129
01:27:54,560 --> 01:27:56,437
…hoe ik hieraan ben gekomen.

1130
01:27:58,231 --> 01:28:01,025
Sommige dagen
vind ik het makkelijker dan anderen.

1131
01:28:02,527 --> 01:28:05,363
Goed. Spruitjes aan de ene kant,

1132
01:28:05,446 --> 01:28:07,573
appels en zoete aardappelen
aan de andere kant.

1133
01:28:09,242 --> 01:28:13,663
Mijn man en ik zijn aan het trainen
voor een halve marathon, dus…

1134
01:28:13,746 --> 01:28:17,208
…op dagen waarop ik geconcentreerd ben
op het rennen of zo,

1135
01:28:17,292 --> 01:28:20,795
dan valt het wel mee
en kan ik me een toekomst inbeelden…

1136
01:28:20,878 --> 01:28:25,091
…met gelukkige dagen,
waarin ik voorbij die vulkaan kijk.

1137
01:28:26,551 --> 01:28:32,557
Maar ja,
op andere dagen is het echt moeilijk.

1138
01:28:32,640 --> 01:28:33,725
Ja.

1139
01:28:41,149 --> 01:28:44,360
De ringvinger van mijn dominante hand…

1140
01:28:44,444 --> 01:28:48,031
…werkt niet zo goed meer,
en dat is wel vervelend.

1141
01:28:50,616 --> 01:28:53,828
We worden nog steeds
eens per maand geopereerd.

1142
01:28:56,039 --> 01:29:01,461
De genezing van brandwonden
duurt gewoon heel erg lang.

1143
01:29:04,005 --> 01:29:09,344
De uitbarsting duurde twee minuten,
maar de gevolgen duren jarenlang.

1144
01:29:11,888 --> 01:29:14,766
Ik begrijp dat niemand de natuur beheerst,

1145
01:29:14,849 --> 01:29:19,145
maar ik wil wel een kans hebben
om een welingelichte beslissing te nemen.

1146
01:29:19,729 --> 01:29:22,357
Als ik toen had geweten wat ik nu weet,

1147
01:29:23,149 --> 01:29:27,195
dan had ik nooit van mijn leven
een voet op dat eiland gezet.

1148
01:29:32,116 --> 01:29:34,994
Ik was verbrand
vanaf de bovenkant van mijn laarzen…

1149
01:29:35,078 --> 01:29:39,165
…tot aan mijn korte broek.
De achterkant van mijn knieën…

1150
01:29:39,248 --> 01:29:43,252
…was echter gespaard gebleven
omdat ik gehurkt had gezeten.

1151
01:29:43,336 --> 01:29:46,714
Dat had de achterkant van mijn knieën
beschermd. Dat was een geluk.

1152
01:29:49,050 --> 01:29:51,094
Ik kende de risico's.

1153
01:29:52,512 --> 01:29:54,847
Maar je denkt nooit
dat het jou zal overkomen.

1154
01:29:56,307 --> 01:30:01,312
Dit heeft niets veranderd aan de manier
waarop ik met de natuur om wil gaan.

1155
01:30:01,395 --> 01:30:04,524
Ik ga niet in een gewatteerde kamer leven…

1156
01:30:04,607 --> 01:30:06,859
…want dat is ook geen leven.

1157
01:30:10,238 --> 01:30:12,365
Ik weet nu dat ik alles kan doorstaan…

1158
01:30:12,448 --> 01:30:14,992
en dat is toch wel belangrijk.

1159
01:30:16,244 --> 01:30:19,372
Misschien niet voor anderen,
maar voor mij wel.

1160
01:30:23,793 --> 01:30:26,129
Tijdens mijn hele verblijf
in het ziekenhuis…

1161
01:30:26,212 --> 01:30:30,883
…stond ik erop dat we om de twee dagen
een foto van me zouden maken,

1162
01:30:31,717 --> 01:30:36,264
zodat ik later kon terugkijken
op de weg die ik afgelegd heb.

1163
01:30:38,057 --> 01:30:40,935
Ik ben 17 keer geopereerd geweest.

1164
01:30:42,270 --> 01:30:45,064
Ze zeiden dat ik een jaar
in het ziekenhuis zou blijven.

1165
01:30:46,816 --> 01:30:49,861
Maar ik kan met trots zeggen
dat ik uiteindelijk iets minder…

1166
01:30:49,944 --> 01:30:51,487
…dan twee maanden gebleven ben.

1167
01:30:52,864 --> 01:30:54,407
Ik ben een hardnekkig joch.

1168
01:30:54,490 --> 01:30:57,702
Ik geef niet op, ik zet altijd door.

1169
01:30:57,785 --> 01:31:02,540
En ik hou nooit op,
hoe moeilijk het ook wordt.

1170
01:31:05,126 --> 01:31:06,502
Ik hou nog steeds van risico's.

1171
01:31:07,461 --> 01:31:12,466
Maar ik moet er wel bij zeggen:
berekende risico's.

1172
01:31:16,929 --> 01:31:20,349
Ze hadden er niet moeten zijn.
Men zou er nooit heen moeten gaan.

1173
01:31:23,144 --> 01:31:25,271
Ik zie Whakaari van mijn huis.

1174
01:31:25,813 --> 01:31:28,441
Ik zie haar in alle vertrekken
van mijn huis.

1175
01:31:30,651 --> 01:31:33,738
Hoe minder ik ervan zie, des te beter,
om eerlijk te zijn.

1176
01:31:37,783 --> 01:31:41,579
Dus dan trek je de gordijnen dicht
en laat je het rusten.

1177
01:31:42,872 --> 01:31:44,373
Je zegt een gebedje.

1178
01:31:44,957 --> 01:31:48,169
De volgende dag doe je hetzelfde,
en de dag daarop weer…

1179
01:31:48,920 --> 01:31:49,754
Tja.

1180
01:31:53,716 --> 01:31:55,843
Ik denk dat we het eiland…

1181
01:31:55,927 --> 01:31:57,762
…in zekere zin begrepen.

1182
01:31:58,638 --> 01:32:00,014
Het was een onbekend gegeven.

1183
01:32:03,434 --> 01:32:05,686
Moeder Natuur doet wat ze wil.

1184
01:32:07,355 --> 01:32:09,482
Maar er is ook de menselijke natuur.

1185
01:32:09,565 --> 01:32:11,609
Bij tegenslag zit het in ons…

1186
01:32:12,360 --> 01:32:13,611
…om te helpen.

1187
01:32:15,238 --> 01:32:19,659
Gewone mensen die hun leven riskeren
om anderen te helpen.

1188
01:32:21,494 --> 01:32:25,539
Dat is wat de goede mensen in de wereld
maakt tot wie ze zijn.

1189
01:32:30,086 --> 01:32:36,384
Deze vreselijke gebeurtenis
heeft veel positiefs met zich meegebracht.

1190
01:32:37,426 --> 01:32:41,681
De steun van de gemeenschap
was overweldigend.

1191
01:32:42,723 --> 01:32:45,768
Ik heb vriendschappen
die ik voor geen goud zou opgeven.

1192
01:32:47,228 --> 01:32:48,437
Je moet iets positiefs…

1193
01:32:48,521 --> 01:32:52,149
…aan dat alles onttrekken, anders zal
die wolk je heel je leven achtervolgen.

1194
01:32:55,444 --> 01:32:58,447
Mijn sportschool en mijn collega's,

1195
01:32:58,531 --> 01:33:00,616
mijn vrienden, mijn familie,

1196
01:33:01,242 --> 01:33:04,829
iedereen helpt me om door te gaan.

1197
01:33:06,163 --> 01:33:09,000
Ze zetten me ertoe aan mijn best te doen.

1198
01:33:11,002 --> 01:33:13,754
Vooral mijn opa, mijn rots.

1199
01:33:16,924 --> 01:33:18,968
Hij heeft me vanaf het begin bijgestaan.

1200
01:33:20,886 --> 01:33:27,727
Ik zou het nooit zo ver gebracht hebben
zonder zijn liefde en zijn steun.

1201
01:33:32,398 --> 01:33:35,401
Ik heb een volledig onverbrande plek
op mijn pols.

1202
01:33:35,484 --> 01:33:37,570
Dat is precies de plek waar haar hand zat.

1203
01:33:37,653 --> 01:33:39,322
Ik had hem zo vast.

1204
01:33:40,323 --> 01:33:44,368
En dat is waarom deze hand veel beter is
dan de andere.

1205
01:33:44,452 --> 01:33:46,954
Met deze kan ik niet eens een vuist maken.

1206
01:33:47,038 --> 01:33:49,290
Met deze gaat dat moeiteloos.

1207
01:33:49,373 --> 01:33:52,001
Ik zal altijd bij hem blijven.

1208
01:33:52,084 --> 01:33:56,756
Ik hou zo veel van hem, en ik denk dat dit
ons nog dichter bij elkaar heeft gebracht.

1209
01:34:03,804 --> 01:34:07,641
Ik probeer hem om de paar maanden
bij het eiland op te zoeken.

1210
01:34:07,725 --> 01:34:09,602
Haydens lievelingsdrank was Steinlager,

1211
01:34:09,685 --> 01:34:11,896
een echt kiwi-bier.

1212
01:34:11,979 --> 01:34:16,317
Ik neem er een twaalftal mee,
ik ga hier zitten. Ik drink wat…

1213
01:34:16,400 --> 01:34:19,820
…met degenen die met me meekomen,
en we gieten er altijd een in zee.

1214
01:34:19,904 --> 01:34:23,407
Ik verspil niet graag bier, maar we
trakteren hem altijd op een biertje.

1215
01:34:26,744 --> 01:34:29,663
Je zoekt van die kleine momentjes,
je let op kleine tekens…

1216
01:34:29,747 --> 01:34:32,666
…om je weg vooruit te vinden.

1217
01:34:38,422 --> 01:34:42,343
Tegenover Moeder Natuur
en alles wat ze ons kan aandoen,

1218
01:34:43,636 --> 01:34:49,558
moeten we nooit vergeten dat wij mensen
altijd elkaar zullen hebben.

1219
01:35:00,194 --> 01:35:06,283
DE UITBARSTING VAN WHAKAARI / WHITE ISLAND
KOSTTE UITEINDELIJK 22 MENSEN HET LEVEN

1220
01:35:08,869 --> 01:35:12,540
GEEN ENKELE PARTIJ OF INDIVIDU
AANVAARDDE VERANTWOORDELIJKHEID…

1221
01:35:12,623 --> 01:35:15,876
…VOOR DE OPGELOPEN VERWONDINGEN
EN DE VERLOREN LEVENS

1222
01:35:18,087 --> 01:35:23,676
HET EILAND BLIJFT VOOR BEZOEKERS GESLOTEN

1223
01:35:39,483 --> 01:35:41,610
GEBASEERD OP HET OUTSIDE MAGAZINE ARTIKEL

1224
01:35:41,694 --> 01:35:43,737
HET WARE VERHAAL VAN DE UITBARSTING
VAN WHITE ISLAND, DOOR ALEX PERRY

1225
01:37:55,744 --> 01:37:58,038
Ondertiteling: Stefan Engels