1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:18,435 --> 00:00:22,272
Ik werd in januari 1988 gebeld.

4
00:00:22,522 --> 00:00:28,403
Dat er een geweldige ontdekking was
gedaan in het Sierra Juarez-gebergte.

5
00:00:28,570 --> 00:00:30,572
In Oost-Oaxaca, Mexico.

6
00:00:32,699 --> 00:00:36,911
Na een korte verkenning beseften
we dat we iets op het spoor waren.

7
00:00:38,455 --> 00:00:43,084
Iets van een ongekend grote schaal.

8
00:00:46,421 --> 00:00:49,174
Er is een enorme ingang
op de top van de berg.

9
00:00:50,300 --> 00:00:52,761
En een uitgang
waar de rivier uit stroomt.

10
00:00:53,178 --> 00:00:56,181
Meer dan 2700 meter diep.

11
00:00:57,223 --> 00:01:00,560
Daarmee is Cheve in theorie
de diepste grot op aarde.

12
00:01:02,479 --> 00:01:06,691
Of een mens er doorheen kan,
gaan we bepalen.

13
00:01:37,555 --> 00:01:40,475
Dit is niet echt een racebaan.

14
00:01:40,600 --> 00:01:44,229
Dit is een test
voor je de grot in gaat.

15
00:01:44,395 --> 00:01:49,192
Al deze manoeuvres
heb je daar ook nodig.

16
00:01:49,359 --> 00:01:51,361
Dit verzinnen we niet.

17
00:01:54,280 --> 00:01:57,450
Voorzichtig.
Bedenk waar het heen gaat.

18
00:01:58,243 --> 00:02:01,287
We doen dit omdat
er iemand is gestorven.

19
00:02:01,871 --> 00:02:05,834
Hij had geen ervaring
met dit type touwen...

20
00:02:08,670 --> 00:02:10,839
en hij viel op z'n hoofd.

21
00:02:12,465 --> 00:02:16,261
Sindsdien hebben we
dit parcours ingesteld...

22
00:02:16,553 --> 00:02:18,471
om iedereen te testen.

23
00:02:18,555 --> 00:02:22,392
De meesten hebben veel ervaring.
Sommigen zijn wat nieuwer.

24
00:02:23,226 --> 00:02:25,353
Dat is goed. Schakel over.

25
00:02:25,854 --> 00:02:28,648
We hebben maar 40 minuten
voor het hele parcours.

26
00:02:28,815 --> 00:02:31,734
Maar de meeste mensen
zijn jonger dan 20.

27
00:02:33,069 --> 00:02:36,030
De geleider eraf en de as eraf.

28
00:02:38,533 --> 00:02:41,578
Die is eraf. Precies 17.

29
00:02:45,331 --> 00:02:47,625
Dat ging bijna helemaal
volgens het boekje.

30
00:02:49,294 --> 00:02:54,132
Ik ben Pablo Durana en ik ben
de cinematograaf die de grot in gaat.

31
00:02:54,841 --> 00:02:58,928
Ik heb expedities gedaan
in Groenland en Antarctica.

32
00:02:59,012 --> 00:03:02,682
In moeilijke omgevingen.

33
00:03:03,766 --> 00:03:06,186
Maar ik ben nog nooit
in een grot geweest...

34
00:03:06,853 --> 00:03:09,647
die zo diep en ingewikkeld is.

35
00:03:10,607 --> 00:03:16,362
Dit is een echte verkenning.
Cheve is het begin van een mysterie.

36
00:03:17,655 --> 00:03:21,743
Hopelijk ontdekken ze de passage die
dit de diepste grot ter wereld maakt.

37
00:03:27,999 --> 00:03:31,836
Basiskamp

38
00:03:32,337 --> 00:03:38,051
Ik bevestig even dat we
de bevoorrading gaan aanvullen.

39
00:03:38,176 --> 00:03:40,678
Hopelijk morgen of overmorgen.

40
00:03:40,970 --> 00:03:44,599
Mensen gaan terug naar
Kamp 1 en Kamp 2.

41
00:03:47,644 --> 00:03:52,440
De afstand en diepte die nodig zijn
om bij Cheve te komen...

42
00:03:52,565 --> 00:03:56,903
is uniek onder de grotten ter wereld.
Het is een enorme inspanning.

43
00:03:57,070 --> 00:04:02,158
Het kost kilo's aan apparatuur
en het plannen duurt maanden.

44
00:04:02,325 --> 00:04:04,577
Kamp 1 basiskamp hier, over.

45
00:04:04,744 --> 00:04:07,789
Horen jullie me? We moeten je spreken.

46
00:04:07,956 --> 00:04:13,711
Er is een team dat al het eten inpakt.

47
00:04:13,836 --> 00:04:18,925
En zorgt dat er bevoorrading is...

48
00:04:19,092 --> 00:04:22,303
voor meerdere dagen in de grot.

49
00:04:22,470 --> 00:04:25,890
Dus het vagevuur-gat
is uitgelijnd met carter één.

50
00:04:27,976 --> 00:04:32,647
In de 30 jaar tijd hebben we een reeks
ondergrondse kampen opgezet.

51
00:04:32,814 --> 00:04:34,857
Steeds dieper de grot in.

52
00:04:36,359 --> 00:04:38,319
Naar onze huidige frontlinie...

53
00:04:38,403 --> 00:04:42,156
van verkenning op ongeveer
vijf kilometer van de ingang.

54
00:04:43,366 --> 00:04:46,703
Voor wie naar Kamp 5 wil, zeg ik...

55
00:04:46,703 --> 00:04:48,538
de enigen die daarheen gaan...

56
00:04:48,705 --> 00:04:52,375
zijn degenen wiens vaardigheden
daar nodig zijn.

57
00:04:52,625 --> 00:04:54,502
Het is geen fijne plek.

58
00:04:55,545 --> 00:04:59,632
Er zijn dit jaar tien landen betrokken
bij dit project.

59
00:05:00,133 --> 00:05:05,013
We moeten een georganiseerd team
hebben van...

60
00:05:05,221 --> 00:05:09,017
goed getrainde mensen.
Plus een beetje geluk.

61
00:05:09,517 --> 00:05:12,854
Dit is de laatste aardse grens.
Het echte werk.

62
00:05:14,022 --> 00:05:16,733
We bezetten deze berg
met wel 60 mensen.

63
00:05:16,858 --> 00:05:20,069
We hebben de beste technologie
en grotonderzoekers.

64
00:05:20,153 --> 00:05:23,614
We willen van deze grot
de diepste ter wereld maken.

65
00:05:27,952 --> 00:05:30,038
Redden we het
met één rol tape?

66
00:05:30,330 --> 00:05:33,124
Ja.
- Dat zal wel moeten.

67
00:05:33,124 --> 00:05:38,963
Nu de onderzoekskit erop en klaar.

68
00:05:39,922 --> 00:05:43,634
Een beetje zwaar.

69
00:05:44,135 --> 00:05:46,929
Ik ga naar de frontlinie,
naar Kamp 5...

70
00:05:47,180 --> 00:05:51,517
om het hoofdteam te helpen
om dieper de grot in te gaan.

71
00:05:53,269 --> 00:05:58,483
Alsof we naar een veldslag gaan.
- Ja.

72
00:06:00,735 --> 00:06:02,779
Is iedereen er klaar voor? Kom op.

73
00:06:15,583 --> 00:06:20,046
Vanaf de ingang is het vijf uur reizen
naar het eerste kamp.

74
00:06:25,426 --> 00:06:28,346
Er past een vliegtuig in de ingang.

75
00:06:28,679 --> 00:06:31,557
Je eerste indruk is dat het groot is.

76
00:06:31,766 --> 00:06:35,686
En die indruk blijf je hebben.

77
00:06:37,271 --> 00:06:41,484
De toegangskamer zelf
is honderden meters lang...

78
00:06:41,484 --> 00:06:46,697
voor je door de vloer kan
naar de eerste put.

79
00:06:48,783 --> 00:06:53,704
Als je op de bodem bent, hoor je
de Cheve rivier voor het eerst.

80
00:06:56,749 --> 00:06:59,961
Kamp 1
1 km van de oppervlakte

81
00:07:00,336 --> 00:07:02,713
Dat wordt nuttig als we dieper zijn.

82
00:07:03,548 --> 00:07:08,594
De volgende die erin komt,
zet dat maar op de lijst voor Kamp 2.

83
00:07:09,303 --> 00:07:13,724
Kamp 1 is een acclimatiseerkamp
voor mensen die net aankomen.

84
00:07:14,767 --> 00:07:16,769
Om te wennen aan de hoogte...

85
00:07:16,853 --> 00:07:22,567
en het fysieke geweld van
het slepen van zware ladingen.

86
00:07:23,526 --> 00:07:26,362
Ik wil drie liter ontbijt bewaren.

87
00:07:27,321 --> 00:07:29,574
Ja, dit is Kamp 1.
We hebben...

88
00:07:29,574 --> 00:07:35,705
vier mensen met zo'n 60 kilo eten
op weg naar Kamp 2.

89
00:07:41,169 --> 00:07:44,255
Vlak voor Kamp 2, is...

90
00:07:44,255 --> 00:07:48,968
een zeer technische afdaling van een
ondergrondse waterval van 150 meter.

91
00:07:54,265 --> 00:07:56,350
Zal ik daar op je wachten?

92
00:07:57,894 --> 00:08:00,980
Als je kan wachten,
zou dat fijn zijn.

93
00:08:01,189 --> 00:08:03,691
Maar ik wil niet
dat je het koud krijgt.

94
00:08:03,983 --> 00:08:08,779
Je moet twee meter omhoog.

95
00:08:08,946 --> 00:08:13,659
Gebruik bij die dwarse lijn je
koeienstaart, geen stijgklem.

96
00:08:14,202 --> 00:08:18,247
Niet treuzelen,
maar doe ook niets roekeloos.

97
00:08:19,165 --> 00:08:20,541
Rots.

98
00:08:24,295 --> 00:08:27,215
Het ergste dat kan gebeuren
op een expeditie...

99
00:08:27,340 --> 00:08:28,883
is dat er iemand doodgaat.

100
00:08:29,759 --> 00:08:34,472
Dat weet ik uit persoonlijke ervaring.
Dat is al vier keer gebeurd.

101
00:08:36,474 --> 00:08:41,395
Als je over de rand kijkt,
weet je dat de dood op de loer ligt.

102
00:08:41,604 --> 00:08:44,398
Dus je let op bij alles wat je doet.

103
00:08:46,859 --> 00:08:50,154
Dit is geen plek voor
een gebroken been.

104
00:08:58,538 --> 00:09:02,416
We kwamen nooit verder dan
Kamp 3 en 4 in zo'n 20 jaar tijd.

105
00:09:03,918 --> 00:09:07,964
Tot we in 2017
een nieuwe route vonden.

106
00:09:12,009 --> 00:09:15,763
Kamp 5 is onze huidige verkenningslinie.

107
00:09:16,305 --> 00:09:19,308
Vier hele dagen reizen
vanaf het oppervlak.

108
00:09:25,231 --> 00:09:28,693
Kamp 5
De frontlinie

109
00:09:29,193 --> 00:09:33,531
Door een ingestorte tunnel
kunnen we niet verder.

110
00:09:35,491 --> 00:09:37,243
We moeten creatief zijn.

111
00:09:37,535 --> 00:09:40,913
Eerst moeten we
een weg vooruit vinden.

112
00:09:41,205 --> 00:09:44,250
En zorg dat het Bill-formaat is.

113
00:09:44,417 --> 00:09:46,043
Dat wordt lastig.

114
00:09:46,127 --> 00:09:49,922
Een weg vooruit zonder Bill
is beter dan geen weg vooruit.

115
00:09:50,006 --> 00:09:54,927
Mee eens.
- Het kan Bill-formaat gemaakt worden.

116
00:09:57,930 --> 00:10:02,310
Sean Lewis en Witek Hoffman zijn
onze specialisten aan het front.

117
00:10:03,936 --> 00:10:06,230
Het is zoals bij elke wedstrijd.

118
00:10:06,647 --> 00:10:11,611
Je supersterren staan vooraan
en de anderen steunen ze.

119
00:10:12,987 --> 00:10:15,364
Ik heb er een.

120
00:10:15,573 --> 00:10:19,493
Ik raakte geïnteresseerd
in Cheve toen ik hier kwam in 2018.

121
00:10:19,577 --> 00:10:21,746
Ik werk nauw samen met Bill.

122
00:10:21,996 --> 00:10:28,044
We werken bijna fulltime
aan de logistiek en de data.

123
00:10:28,169 --> 00:10:32,465
Ik denk dat alle expeditieleden
hier zijn met dezelfde droom.

124
00:10:34,884 --> 00:10:38,012
Als het hoofdteam
door de ingestorte tunnel komt...

125
00:10:38,220 --> 00:10:43,893
ontstaat een nieuwe passage
die helemaal naar beneden leidt.

126
00:10:45,144 --> 00:10:47,772
Ik controleer even of ik alles heb.

127
00:10:47,772 --> 00:10:50,149
Ik heb een hamerboor en een bit.

128
00:10:50,858 --> 00:10:53,861
Verwrongen gevoel van hoop.
- Die heb ik ook.

129
00:10:54,695 --> 00:10:58,741
Sean is een interessant personage.
Hij studeerde natuurkunde.

130
00:10:58,908 --> 00:11:03,454
Hij ziet dit als
een wiskundige puzzel.

131
00:11:05,873 --> 00:11:12,213
Er zijn overal aanwijzingen.
Je kunt de wind en het water volgen.

132
00:11:12,213 --> 00:11:15,216
Maar de grotomgeving is uniek.

133
00:11:17,385 --> 00:11:18,928
Rots.

134
00:11:20,805 --> 00:11:22,640
Hallo.

135
00:11:22,973 --> 00:11:28,979
We creëren nu wat rook
om te zien waar die heen gaat.

136
00:11:30,731 --> 00:11:36,946
Hoe sterker de rook, hoe groter
de ruimte tussen de rotsen is.

137
00:11:36,946 --> 00:11:39,740
Het wil duidelijk omhoog.

138
00:11:40,908 --> 00:11:43,452
De wind ging omhoog.

139
00:11:43,661 --> 00:11:49,500
Dat laat zien dat de lucht zich
hogerop makkelijker kan bewegen.

140
00:11:49,500 --> 00:11:55,005
Hier zie je hem deze kant op gaan.
- Ja, het is sterk hier.

141
00:11:56,799 --> 00:12:01,679
De wind kan bijna overal komen.
Maar kunnen wij daar ook komen?

142
00:12:01,846 --> 00:12:04,849
Hij komt omhoog dus hier gaan we heen.

143
00:12:05,015 --> 00:12:08,644
Veel losse stenen, dus hou afstand.

144
00:12:09,979 --> 00:12:13,107
Op nieuw gebied
liggen altijd losse stenen.

145
00:12:21,490 --> 00:12:23,993
Kun je m'n helm pakken?

146
00:12:28,247 --> 00:12:32,543
Geweldig.
- Ik heb geen idee waar ik ben.

147
00:12:36,839 --> 00:12:40,718
Ik snap echt niet hoe je dit doet.

148
00:12:41,302 --> 00:12:44,847
Veel mensen hier zijn gewend
om onder de grond te zijn...

149
00:12:44,972 --> 00:12:51,729
in situaties waarin veel andere mensen
claustrofobie of paniek zouden voelen.

150
00:12:53,689 --> 00:12:57,818
Ik wil zeggen dat het eng is,
maar ik ben nooit bang.

151
00:12:57,902 --> 00:13:00,196
Dit begint er goed uit te zien.

152
00:13:00,362 --> 00:13:03,908
Ik zie een grotere ruimte boven ons,
dus we zijn op de goede weg.

153
00:13:03,908 --> 00:13:07,161
We moeten tussen de keien door.

154
00:13:08,370 --> 00:13:12,750
Dat aspect van speleologie,
daar word ik blij van.

155
00:13:13,542 --> 00:13:18,798
Ik voel me het gelukkigst
als ik me in iets onbekends stort.

156
00:13:20,758 --> 00:13:22,218
Te krap.

157
00:13:22,468 --> 00:13:25,221
Dat kan niet, en dat ook niet.

158
00:13:25,679 --> 00:13:30,518
Ik wil ook niet te veel stappen zetten
en vergeten hoe we hier zijn gekomen.

159
00:13:30,518 --> 00:13:35,105
Als dat gebeurt, is het heel eng.
- Dat zou ik niet willen.

160
00:13:44,198 --> 00:13:46,992
Hoe ben je daar doorheen gekomen?

161
00:13:47,910 --> 00:13:52,289
We hopen in een tunnel
te komen zonder keien.

162
00:13:52,623 --> 00:13:55,793
Als dat gebeurt,
kun je kilometers tunnel hebben.

163
00:13:55,960 --> 00:13:58,337
Dan kom je zo de berg af.

164
00:13:59,088 --> 00:14:01,465
Er is iets boven ons.
Ik word er gek van.

165
00:14:01,757 --> 00:14:04,593
Alle vijf de gaten
gaan nergens heen.

166
00:14:04,927 --> 00:14:10,641
Ik zie steeds een kleine ruimte
met iets groters erboven.

167
00:14:11,684 --> 00:14:13,477
Er is nog één gat.

168
00:14:17,273 --> 00:14:21,777
Ze kunnen daar een echo horen.
Dus daar is een grotere ruimte.

169
00:14:22,278 --> 00:14:26,657
Ik ben onder de indruk
van hun vastberadenheid.

170
00:14:26,824 --> 00:14:29,285
Ze geven gewoon niet op.

171
00:14:29,535 --> 00:14:33,956
Wat zie je nu?
- Verderop is een grote kamer.

172
00:14:56,854 --> 00:15:00,482
Grote kamer.
- Een gat.

173
00:15:01,609 --> 00:15:05,070
Jeetje.
- Welkom.

174
00:15:13,787 --> 00:15:15,623
Meer heb ik niet te zeggen.

175
00:15:18,751 --> 00:15:22,379
Dit is enorm.
- Een fijn gevoel, hè?

176
00:15:32,097 --> 00:15:36,477
Het is een van de mooiste kamers
in de hele grot.

177
00:15:37,895 --> 00:15:39,980
Nu gaan we omhoog.

178
00:15:40,147 --> 00:15:43,943
De eerste persoon zijn die
een nieuwe plek betreedt...

179
00:15:44,109 --> 00:15:47,821
waar nog nooit iemand is geweest,
is heel bijzonder.

180
00:15:49,323 --> 00:15:53,202
Vooral als je weet dat er
een hele expeditie op zit...

181
00:15:53,369 --> 00:15:55,871
en iedereen hoopt dat er
een grote ontdekking wordt gedaan.

182
00:15:58,290 --> 00:16:01,335
We zijn online en wachten
op wat je gaat zeggen.

183
00:16:03,212 --> 00:16:06,715
Begrepen, Bill. Gat hier, over.

184
00:16:06,882 --> 00:16:09,718
Leg dat eens uit.

185
00:16:11,387 --> 00:16:16,642
We gingen naar de top van de helling
in een gat dat waarschijnlijk...

186
00:16:17,434 --> 00:16:20,938
15 meter hoog en ongeveer even breed.

187
00:16:21,563 --> 00:16:25,567
Goed gedaan, jongens.
Een nieuwe kaart op tafel.

188
00:16:29,279 --> 00:16:33,117
Dit is de doorbraak
waarop we hebben gewacht.

189
00:16:33,283 --> 00:16:38,497
We zijn nu voorbij
de grote afbraakzone...

190
00:16:38,622 --> 00:16:41,917
die 30 jaar lang
de verkenning stillegde.

191
00:16:45,838 --> 00:16:49,967
Zo ongewoon en zo mooi.

192
00:16:53,053 --> 00:16:56,682
Kamp 5.5 wordt
onze nieuwe verkenningsbasis...

193
00:16:56,849 --> 00:16:59,643
om dieper te gaan dan ooit.

194
00:16:59,810 --> 00:17:03,689
Genoeg voor twee mensen die liggen.

195
00:17:06,734 --> 00:17:10,946
Alles hier bestaat uit scherpe,
puntige keien.

196
00:17:11,405 --> 00:17:14,199
Het is niet gebouwd op mensen.

197
00:17:14,408 --> 00:17:16,994
We gaan dit bed maken.

198
00:17:17,578 --> 00:17:20,456
Maak het mooi plat.

199
00:17:20,873 --> 00:17:23,042
We beschermen onszelf
tegen de druppels.

200
00:17:25,544 --> 00:17:28,464
We moeten elke dag
zo goed mogelijk benutten.

201
00:17:28,756 --> 00:17:32,384
De expeditie heeft
weinig tijd en middelen.

202
00:17:32,468 --> 00:17:35,721
We willen de grens elke dag verkennen.

203
00:17:36,096 --> 00:17:40,017
Op de republiek van 5.5.

204
00:17:40,601 --> 00:17:47,274
Het wordt hier niet snel droog.
- Nee, het stinkt vreselijk.

205
00:17:47,441 --> 00:17:52,446
Het is helemaal nat
en ik kan het al voelen en ruiken.

206
00:17:55,240 --> 00:17:56,700
Ik heb geen schone kleren.

207
00:17:56,909 --> 00:18:00,079
Ik draag al drie weken
dezelfde sokken in bed.

208
00:18:00,287 --> 00:18:02,748
Ik heb drie vieze shirts, meer niet.

209
00:18:02,915 --> 00:18:09,046
Na een tijdje maak je je daar
niet meer druk om.

210
00:18:09,838 --> 00:18:14,134
Je gaat naar beneden.

211
00:18:14,218 --> 00:18:15,803
Het gat in, daar ga je.

212
00:18:15,928 --> 00:18:20,265
Jack, je ziet de hemel nooit
en je werkt in een kerker.

213
00:18:21,308 --> 00:18:25,437
Het voelt bizar om dagen lang
van de oppervlakte te zijn.

214
00:18:26,355 --> 00:18:30,734
Je weet dat er 1800 meter
rots recht boven je zit.

215
00:18:31,401 --> 00:18:33,779
Daar denk ik vaak aan.

216
00:18:34,113 --> 00:18:36,740
Ik ben hier al zes weken.

217
00:18:37,241 --> 00:18:41,620
Dit is m'n langste expeditie ooit.

218
00:18:42,871 --> 00:18:47,126
Ik krijg wel heimwee
als ik zo lang weg ben.

219
00:18:48,377 --> 00:18:52,840
Er is daar zo weinig vertrouwds
vergeleken met de oppervlakte.

220
00:18:53,006 --> 00:18:55,759
Alles om je heen is een beetje vreemd.

221
00:18:57,469 --> 00:18:59,805
Als je normaal het licht uitdoet...

222
00:19:00,097 --> 00:19:03,892
komt er ergens licht vandaan
en dan passen je ogen zich aan.

223
00:19:05,102 --> 00:19:09,982
Als het echt helemaal donker is,
passen je ogen zich niet aan.

224
00:19:10,274 --> 00:19:13,235
Je ziet niets.

225
00:19:14,403 --> 00:19:19,199
Voor mij is dat een heel comfortabel,
knus gevoel.

226
00:19:19,324 --> 00:19:24,163
Om alle chaos achter je te laten
van het oppervlak van je...

227
00:19:24,329 --> 00:19:29,585
hectische leven en om je te kunnen
richten op één enkele taak.

228
00:19:34,590 --> 00:19:36,049
Welterusten.

229
00:19:39,553 --> 00:19:41,013
Kan ik naar boven komen?

230
00:19:44,474 --> 00:19:50,314
Het huidige wereldrecord staat op 2212
meter in een grot genaamd Veryovkina.

231
00:19:50,439 --> 00:19:52,357
In Oost-Europa.

232
00:19:54,985 --> 00:20:00,032
Als we de bodem van Cheve bereiken,
breken we dat record met 450 meter.

233
00:20:02,242 --> 00:20:06,747
Als het de hoofdroute wordt,
moeten we het touw losmaken.

234
00:20:08,248 --> 00:20:12,336
Als de ontdekkingsreis
steeds dieper de grot in gaat...

235
00:20:12,461 --> 00:20:16,006
is er een hele
bevoorradingsinfrastructuur achter ze.

236
00:20:16,256 --> 00:20:22,054
Bestaande uit steeds meer mensen,
hoe verder je richting de ingang gaat.

237
00:20:27,100 --> 00:20:31,980
We hebben zakken met 755 liter
aan spullen meegenomen.

238
00:20:32,064 --> 00:20:35,567
We hebben vier zakken klimgerei.

239
00:20:35,692 --> 00:20:38,612
We moeten Kamp 3 bevoorraden...

240
00:20:38,612 --> 00:20:43,200
en zorgen dat meer spullen
dieper de grot in blijven gaan.

241
00:20:43,909 --> 00:20:48,372
Dat maakt speleologie zo bijzonder.
Het is een gezamenlijke inspanning.

242
00:20:48,372 --> 00:20:53,919
Ze werken als een leger mieren
en ze laden voorraden in en uit...

243
00:20:54,044 --> 00:20:58,131
voor de mensen in de voorhoede.

244
00:20:59,716 --> 00:21:03,553
Het is moeilijker om dieper te gaan,
want met elke meter...

245
00:21:03,804 --> 00:21:06,848
ben je een meter verder van de ingang.

246
00:21:06,974 --> 00:21:11,895
We zijn nu op een punt dat je
net zo goed op de maan kunt zijn.

247
00:21:12,354 --> 00:21:17,943
Drie, twee, één, nul.
Alle motoren draaien, we stijgen op.

248
00:21:18,110 --> 00:21:21,738
We zijn opgestegen. 32 minuten.

249
00:21:21,905 --> 00:21:25,575
Als kind wilde ik astronaut worden.

250
00:21:26,868 --> 00:21:29,454
Neil, we zien je naar beneden komen.

251
00:21:29,746 --> 00:21:31,707
Prachtig.

252
00:21:32,791 --> 00:21:35,794
Neil Armstrong en Buzz Aldrin
op de maan zien landen...

253
00:21:36,461 --> 00:21:40,090
dat heeft zich in m'n psyche gebrand.

254
00:21:40,215 --> 00:21:42,968
Dit is Houston,
we horen je luid en duidelijk.

255
00:21:43,427 --> 00:21:47,764
In groep acht raakte ik
geïnteresseerd in wetenschap.

256
00:21:48,015 --> 00:21:51,143
Met kerst kreeg ik een keer...

257
00:21:51,143 --> 00:21:54,980
zo'n scheikundeset
en ik deed experimenten...

258
00:21:55,147 --> 00:21:58,900
op promovendus-niveau
in organische scheikunde.

259
00:22:00,027 --> 00:22:04,906
Ik was de typische nerd.
Ik had nooit dates tot ik afstudeerde.

260
00:22:05,991 --> 00:22:08,994
Het doel was om astronaut te worden.

261
00:22:09,953 --> 00:22:13,957
Negen jaar lang heb ik gesolliciteerd.

262
00:22:14,124 --> 00:22:17,044
Ze deden psychologische
en fysieke tests.

263
00:22:17,044 --> 00:22:19,713
Ze zeiden dat ik
te onafhankelijk was...

264
00:22:19,713 --> 00:22:24,092
voor het astronautenkorps.
Die brief koester ik nog steeds.

265
00:22:25,927 --> 00:22:27,596
Ik richtte een bedrijf op.

266
00:22:27,721 --> 00:22:32,267
Sindsdien richt ik me op ontdekkingsreizen.

267
00:22:34,102 --> 00:22:38,273
Ik ben 68. Ik heb vele jaren
in dit project gestoken.

268
00:22:40,734 --> 00:22:46,448
Ik wil zo veel mogelijk verkennen
in m'n leven.

269
00:22:47,699 --> 00:22:53,872
Cheve is nu de grote verkenningsuitdaging.

270
00:22:56,583 --> 00:23:01,338
Bill weet al lang dat dit het diepste
grottenstelsel ter wereld is.

271
00:23:02,214 --> 00:23:06,051
Hij komt hier al jaren
elke keer terug.

272
00:23:06,426 --> 00:23:10,138
Zonder er te komen. Dan raak je
er steeds meer aan gehecht.

273
00:23:11,932 --> 00:23:16,019
Cheve geeft je een stukje
spectaculaire tunnel.

274
00:23:16,144 --> 00:23:21,525
En als je denkt dat je het hebt,
eindigt die tunnel.

275
00:23:22,067 --> 00:23:26,405
Als het simpel was, deed iedereen het.
- Dan was het 30 jaar geleden gedaan.

276
00:23:26,405 --> 00:23:29,074
Wat zou je dan met je leven doen?

277
00:23:29,324 --> 00:23:32,869
Ik zit hier prima.
- Ik weet het.

278
00:23:35,205 --> 00:23:38,708
Het zou een van Bills
grootste prestaties zijn...

279
00:23:38,834 --> 00:23:43,880
en de vervulling van een droom
als we het record verbreken...

280
00:23:44,131 --> 00:23:46,925
en de bodem van de wereld bereiken.

281
00:24:01,314 --> 00:24:07,904
De expeditie richt zich nu op
de missie van de mensen in Kamp 5.5.

282
00:24:09,865 --> 00:24:15,787
Die mensen zijn de besten
in het vinden van wegen.

283
00:24:19,332 --> 00:24:23,462
Wat ik aan de andere kant doe,
plan ik van tevoren.

284
00:24:23,628 --> 00:24:28,425
Voedsel, logistiek en alle
apparatuur hier in het basiskamp.

285
00:24:28,592 --> 00:24:32,596
Ik kan wel janken.

286
00:24:32,971 --> 00:24:35,432
Wat fijn om je te zien.

287
00:24:37,017 --> 00:24:40,520
Eindelijk mag het tuigje af.

288
00:24:46,485 --> 00:24:52,115
We hebben een geweldig team
die hopelijk in de komende dagen...

289
00:24:52,282 --> 00:24:54,868
het wereldrecord verbreken.

290
00:24:55,368 --> 00:24:59,706
Hier is het. De grens ligt open.

291
00:24:59,998 --> 00:25:03,668
Het is nog niet verkend.
Zoek maar uit hoe het moet.

292
00:25:04,419 --> 00:25:08,757
Kamp 5.5 werd onze nieuwe frontlinie
in een onontdekte doorgang...

293
00:25:08,882 --> 00:25:11,843
negen kilometer van het oppervlak.

294
00:25:12,010 --> 00:25:17,891
Nu moet het team een uitweg zien te
vinden die dieper de grot in leidt.

295
00:25:18,892 --> 00:25:22,354
Deze kant op, denk ik.

296
00:25:24,314 --> 00:25:26,066
Er is daar een grote echo.

297
00:25:26,066 --> 00:25:28,818
Ik weet niet of het
uit de doorgang van net komt.

298
00:25:29,069 --> 00:25:31,112
Die is hoog en smal.

299
00:25:33,073 --> 00:25:37,953
Corey is een ster
in het vinden van een doorgang...

300
00:25:38,078 --> 00:25:39,829
waar je het niet verwacht.

301
00:25:40,372 --> 00:25:42,958
Hij heeft daar een soort
zesde zintuig voor.

302
00:25:44,042 --> 00:25:47,629
Zien waar de grot heen leidt
en waar de ingang is.

303
00:25:49,422 --> 00:25:53,093
De wind die we gaan voelen
als we dieper de grot in gaan...

304
00:25:53,301 --> 00:25:54,636
gaat hier doorheen.

305
00:25:56,012 --> 00:25:59,641
Daar zijn we al een week
naar op zoek.

306
00:25:59,891 --> 00:26:03,353
Dertig jaar.
- Best lang, ja.

307
00:26:03,979 --> 00:26:08,942
Ik kwam voor het eerst naar
Sistema Cheve in 2013.

308
00:26:09,401 --> 00:26:11,945
Voor mij is Cheve hemels.

309
00:26:13,280 --> 00:26:17,158
Maar soms moet je helse dingen doen.

310
00:26:18,243 --> 00:26:22,581
Sommige doorgangen zijn zo
groot dat het plafond instort.

311
00:26:23,498 --> 00:26:26,251
Die doorgangen kunnen
helemaal gevuld raken.

312
00:26:26,459 --> 00:26:29,921
Soms tot aan het plafond.

313
00:26:52,569 --> 00:26:56,948
Ik denk dat de we verder
die kant op moeten.

314
00:27:03,872 --> 00:27:08,835
Dit is net een puzzel
waarin je omringd bent door stenen.

315
00:27:09,252 --> 00:27:12,839
Als je één gat in gaat,
zijn er daarachter weer vijf.

316
00:27:15,717 --> 00:27:17,636
Als je er een uitkiest...

317
00:27:17,636 --> 00:27:21,264
kom je weer drie tot zes
nieuwe doorgangen tegen.

318
00:27:24,768 --> 00:27:28,521
Als er tijdens het klimmen
een ongeluk gebeurt...

319
00:27:28,855 --> 00:27:31,650
komt er meestal een reddingshelikopter.

320
00:27:34,486 --> 00:27:37,739
Hier in de grot
is de kans op redding...

321
00:27:40,075 --> 00:27:42,035
niet bestaand.

322
00:27:44,204 --> 00:27:45,747
Ik denk dat het hier was.

323
00:27:47,499 --> 00:27:51,336
Speleologen proberen steeds opnieuw
door een bepaald stuk te komen.

324
00:27:51,461 --> 00:27:55,882
En op een dag, na 20 keer proberen...

325
00:27:56,091 --> 00:28:01,805
ontstaat een magische route
en kom je naar de andere kant.

326
00:28:05,392 --> 00:28:06,768
En dan boem.

327
00:28:08,353 --> 00:28:10,146
Mijn hemel.

328
00:28:16,611 --> 00:28:18,446
Het team van Kamp 5.5 meldde...

329
00:28:18,530 --> 00:28:22,951
dat ze eindelijk in een
massieve tunnel waren.

330
00:28:23,660 --> 00:28:25,620
Het is ons gelukt.

331
00:28:29,457 --> 00:28:32,001
We gaan het vanaf hier onderzoeken.

332
00:28:32,168 --> 00:28:34,671
Dit is nog nooit verkend.

333
00:28:36,673 --> 00:28:40,468
In een ruimte komen
die nog nooit gezien is...

334
00:28:40,552 --> 00:28:44,806
komt het dichtst bij de ervaring van
op een andere planeet zijn.

335
00:28:47,934 --> 00:28:51,479
Het is compleet nieuw
voor mensenogen.

336
00:28:53,148 --> 00:28:58,194
Ongelooflijk. Wat een dag.

337
00:28:59,904 --> 00:29:04,117
We hebben nog anderhalve
kilometer verder gezocht.

338
00:29:08,163 --> 00:29:11,875
Goed gedaan.
- We zijn er voorbij.

339
00:29:11,875 --> 00:29:14,544
We klommen 40 meter omhoog.

340
00:29:19,591 --> 00:29:21,092
Mooie vlakke stukken.

341
00:29:21,301 --> 00:29:25,764
Harde klei, weinig druppels.

342
00:29:25,889 --> 00:29:29,559
Dit is een mogelijke locatie
voor Kamp 6.

343
00:29:31,478 --> 00:29:36,900
Dit is misschien wel het best
mogelijke spoor in elke grot op aarde.

344
00:29:43,031 --> 00:29:47,535
Goedemorgen, Bill. Dit is Kamp 5.5.
Er zijn interessante ontwikkelingen.

345
00:29:47,702 --> 00:29:48,745
Ga je gang.

346
00:29:49,370 --> 00:29:53,333
We hebben een prachtige plek
voor Kamp 6.

347
00:29:53,583 --> 00:29:59,255
Het is ongeveer twee uur
van Kamp 5.5 vandaan.

348
00:30:02,175 --> 00:30:03,551
Goed gedaan.

349
00:30:03,718 --> 00:30:06,221
Laat maar weten
wat je van ons nodig hebt.

350
00:30:07,055 --> 00:30:09,849
Tot over een jaar.

351
00:30:12,268 --> 00:30:14,854
We hebben de koe bij de horens.

352
00:30:17,232 --> 00:30:20,777
Kamp 6 ligt dieper dan iemand
ooit is geweest in Cueva Cheve.

353
00:30:22,320 --> 00:30:27,784
Het is het meest afgelegen kamp
dat ooit in een grot is gebouwd.

354
00:30:29,285 --> 00:30:33,373
Hopelijk is het vanaf hier
een rechte weg naar beneden.

355
00:30:36,292 --> 00:30:41,256
Ik ben al een tijdje buiten dus
ik ben klaar om de grot in te gaan.

356
00:30:41,923 --> 00:30:43,132
Ik zie je beneden.

357
00:30:43,258 --> 00:30:44,801
Dag.
- Veel plezier.

358
00:30:46,261 --> 00:30:51,057
Maar het is vijf dagen reizen
vanaf de ingang om bij ze te komen.

359
00:30:51,224 --> 00:30:55,019
Ik wil erbij zijn als ze eindelijk
de juiste tunnel hebben.

360
00:30:56,062 --> 00:30:58,398
Ik zie je beneden.

361
00:30:59,357 --> 00:31:03,903
Terwijl ik naar beneden ga,
onderzoekt het hoofdteam...

362
00:31:03,987 --> 00:31:05,822
dieper dan waar
mensen ooit zijn geweest.

363
00:31:06,823 --> 00:31:09,200
De frontlinie

364
00:31:12,328 --> 00:31:14,706
Moet je dat gesteente zien.

365
00:31:16,374 --> 00:31:18,710
We hebben een aanwijzing.

366
00:31:19,627 --> 00:31:22,839
De grot vertakt zich
in veel richtingen.

367
00:31:23,172 --> 00:31:26,301
Het is een keerpunt
in de geschiedenis van Cheve.

368
00:31:26,426 --> 00:31:30,471
Dit is echt cool.
Er kan een heel goede tunnel zijn.

369
00:31:30,555 --> 00:31:32,849
Dit is Colin.
- Klaar om te gaan?

370
00:31:32,849 --> 00:31:34,934
We gaan samen de grotten in.

371
00:31:43,318 --> 00:31:44,861
Hoe ziet het eruit?

372
00:31:48,031 --> 00:31:50,742
Dat is een mooi gat.
- We moeten hierheen.

373
00:31:50,742 --> 00:31:52,785
Ik kijk hier even.

374
00:32:09,594 --> 00:32:11,220
De doorgang wordt groter.

375
00:32:14,140 --> 00:32:15,308
Het gaat maar door.

376
00:32:17,685 --> 00:32:21,105
Dat klinkt als een gat
van vijf kilometer.

377
00:32:25,068 --> 00:32:26,194
Niet slecht.

378
00:32:26,486 --> 00:32:29,989
De kamers die we nu vinden,
zijn enorm.

379
00:32:30,156 --> 00:32:34,118
Hier is een kamer van 30 meter hoog.

380
00:32:34,202 --> 00:32:39,666
En de kamer waar Adrian naartoe gaat,
is twee keer zo hoog.

381
00:32:41,000 --> 00:32:43,336
Steek maar aan, Adrian.

382
00:32:48,549 --> 00:32:50,802
Het is een enorme berg.

383
00:32:52,679 --> 00:32:55,139
Wat vind je ervan?
- Geweldig.

384
00:32:55,306 --> 00:32:57,392
Cheve is niet te stoppen.

385
00:32:57,558 --> 00:33:01,270
Niet te stoppen.

386
00:33:04,190 --> 00:33:08,403
Het gat is 60 meter hoog.

387
00:33:08,403 --> 00:33:11,614
En 50 meter breed.

388
00:33:11,948 --> 00:33:17,453
Dit is een van de beste speleologie
dagen die ik ooit zal hebben.

389
00:33:17,704 --> 00:33:23,126
We verbroken het Cheve-diepterecord.
- Ja, we hebben hem dieper gemaakt.

390
00:33:29,382 --> 00:33:34,554
De weg is wijd en open.

391
00:33:35,847 --> 00:33:40,309
Als je zingt, is het alsof er
een koor is in de grot.

392
00:33:40,393 --> 00:33:42,729
Dus noemden we het Harmony Hall.

393
00:33:43,146 --> 00:33:47,567
De weg is wijd en open.

394
00:33:52,405 --> 00:33:54,449
1,5 km achter het hoofdteam

395
00:33:55,241 --> 00:33:57,744
Weer een dag in de modder.

396
00:33:58,828 --> 00:34:03,124
Ik heb goed geslapen,
maar op veel nieuwe plekken pijn.

397
00:34:03,416 --> 00:34:09,172
Als we zo doorgaan, krijgen we
allemaal last van onze spieren.

398
00:34:13,968 --> 00:34:18,431
Maar we kunnen blijven doorgaan
tot de chocolademelk op is.

399
00:34:19,724 --> 00:34:22,185
Kom op, Kamp 6. Zeg dat je iets hebt.

400
00:34:24,479 --> 00:34:27,440
Kamp 6 aan basiskamp.
- Daar gaan we.

401
00:34:28,024 --> 00:34:33,446
We maakten de grot dieper en hebben
2,1 kilometer in kaart gebracht.

402
00:34:34,739 --> 00:34:39,202
Heel mooi.
Is het lineair of labyrintisch?

403
00:34:39,202 --> 00:34:41,496
Een beetje van allebei.

404
00:34:42,330 --> 00:34:46,918
We zaten in een enorme kamer
die leidde naar een kleine tunnel.

405
00:34:48,044 --> 00:34:52,381
En daar lag een plas water.
Daar eindigde de grot.

406
00:34:53,132 --> 00:34:57,178
Het was een carter, waar het water
tot aan het plafond komt.

407
00:34:57,428 --> 00:34:59,055
Maar er was hoop.

408
00:35:00,515 --> 00:35:05,478
Er is hier een grote koepel waar
ook een doorgang doorheen kan lopen.

409
00:35:05,645 --> 00:35:08,397
Er loopt een spoor.

410
00:35:09,816 --> 00:35:11,984
In de muren zaten meer tunnels.

411
00:35:12,860 --> 00:35:17,532
De uitdaging was dat
die tunnels heel hoog zaten.

412
00:35:17,865 --> 00:35:23,412
Ons plan was om ons
vol op de klim te storten.

413
00:35:23,538 --> 00:35:27,333
Dat lijkt de beste optie.

414
00:35:27,667 --> 00:35:32,171
Hoe hoog zit je verticaal
op het hoogste punt?

415
00:35:32,338 --> 00:35:36,008
Hij gaat zo'n 40 meter omhoog.

416
00:35:37,176 --> 00:35:39,387
Dat is een heel eind omhoog.

417
00:35:42,765 --> 00:35:45,226
Het lijkt erop dat we moeten klimmen.

418
00:35:49,939 --> 00:35:51,649
Tot aan de andere kant.

419
00:35:52,859 --> 00:35:56,320
Het is nog niemand gelukt
om verder te komen.

420
00:35:57,113 --> 00:36:02,076
Onze enige optie is...

421
00:36:02,243 --> 00:36:04,829
een extreem hoge klim proberen.

422
00:36:05,663 --> 00:36:09,834
Als we dit 's werelds diepste grot
willen maken, moet dat.

423
00:36:15,047 --> 00:36:17,717
Kamp 6

424
00:36:17,842 --> 00:36:19,427
Wat vind je van Kamp 6?

425
00:36:19,594 --> 00:36:25,349
Op basis van wat ik heb gehoord,
is hier flink aan gesleuteld.

426
00:36:27,143 --> 00:36:30,354
Ja, het heeft z'n charme.

427
00:36:34,275 --> 00:36:40,615
Is dit de klim?
- Ja, het hoge deel.

428
00:36:40,740 --> 00:36:45,661
Ik ben het met Corey eens dat alles
erop wijst dat die kamer de ware is.

429
00:36:45,828 --> 00:36:50,166
Daar moet het zijn.
En de tijd dringt. We moeten nu gaan.

430
00:36:50,374 --> 00:36:52,919
Normaal hou ik me afzijdig...

431
00:36:53,085 --> 00:36:56,964
en laat iedereen z'n ding doen.
Maar nu zijn we op een punt...

432
00:36:57,131 --> 00:37:01,677
dat als we een dag verliezen,
we niet dieper kunnen graven.

433
00:37:03,471 --> 00:37:07,808
Wat we hier in Cheve doen,
vereist een enorme belegering.

434
00:37:07,975 --> 00:37:09,685
Het is een enorme expeditie.

435
00:37:09,894 --> 00:37:14,148
Ik heb een secundaire leidersrol
in veel dingen.

436
00:37:16,484 --> 00:37:22,865
Nu Bill ondergronds is,
zijn Bev en ik boven verantwoordelijk.

437
00:37:24,533 --> 00:37:27,119
Dus ik moet naar boven.

438
00:37:28,412 --> 00:37:32,708
Daar ben ik natuurlijk niet blij mee.
Maar zo gaat dat.

439
00:37:32,875 --> 00:37:35,836
Dit is een teamprestatie
en iedereen...

440
00:37:36,003 --> 00:37:42,051
heeft die mentaliteit ook.
Al hebben we een verschillende aanpak.

441
00:37:42,176 --> 00:37:46,430
Het ergste is dat je midden in
een ontdekking weg moet.

442
00:37:47,223 --> 00:37:51,060
De opwinding is niet
alleen het eerste moment.

443
00:37:51,060 --> 00:37:56,816
Maar ook het in kaart brengen van
wat er om de volgende hoek ligt.

444
00:38:00,653 --> 00:38:02,780
Het is bijzonder om dit te doen.

445
00:38:02,905 --> 00:38:07,285
Het is een voorrecht om die grens
te kunnen verleggen.

446
00:38:20,631 --> 00:38:25,428
Het is zes uur reizen
naar de plek van de actie.

447
00:38:28,222 --> 00:38:31,642
Maak geen stenen los.
- Ik ga m'n best doen.

448
00:38:31,851 --> 00:38:35,479
Als ik iets hoor,
maak je dat je wegkomt.

449
00:38:35,646 --> 00:38:38,858
Dit is onontgonnen terrein.

450
00:38:39,400 --> 00:38:42,778
Zelfs een gigantische steen
kan los blijken te liggen.

451
00:38:42,945 --> 00:38:45,114
Dat is mij ook overkomen.

452
00:38:46,115 --> 00:38:49,410
Maar ik wil bewijzen
dat dit officieel...

453
00:38:49,577 --> 00:38:52,705
de diepste grot ter wereld is.
Want hij is hier.

454
00:38:52,830 --> 00:38:55,166
En wij kunnen hem pakken.

455
00:39:03,174 --> 00:39:05,384
Laten we rondkijken.

456
00:39:08,220 --> 00:39:13,851
We zijn nu officieel
op de plek van Kamp 7.

457
00:39:16,187 --> 00:39:20,483
Je zag vaag een wit vlekje op het dak.

458
00:39:21,400 --> 00:39:26,197
Witte kristallen suggereren dat er een
tunnel is waar lucht doorheen stroomt.

459
00:39:28,157 --> 00:39:32,119
We zetten daar kamp 7 op
zodat we de volgende ochtend...

460
00:39:32,244 --> 00:39:36,582
die muur kunnen beklimmen
en die tunnel in kunnen gaan.

461
00:39:37,666 --> 00:39:42,004
We hebben eten voor één dag.
We hebben te weinig materiaal.

462
00:39:42,671 --> 00:39:47,009
Niemand heeft ooit zo diep
in een grot gekampeerd.

463
00:39:48,302 --> 00:39:53,140
We hebben een logistiek probleem.
Het kan tien dagen duren...

464
00:39:53,265 --> 00:39:55,726
om de spullen hierheen te brengen.

465
00:39:55,810 --> 00:39:58,187
En dan is het al te laat.

466
00:39:59,688 --> 00:40:05,069
Het gewicht van afgelegenheid
ligt op je schouders als je daar bent.

467
00:40:06,779 --> 00:40:13,369
Maar je moet beseffen
dat dit kostbare kansen zijn.

468
00:40:14,829 --> 00:40:19,333
Het is een voorrecht om hier te zijn.

469
00:40:19,750 --> 00:40:24,713
Niemand is ooit zo ver noord
geweest in dit grottenstelsel.

470
00:40:25,881 --> 00:40:30,845
En met een beetje geluk
komen we er wel.

471
00:40:38,602 --> 00:40:41,230
We klimmen naar boven.

472
00:40:41,480 --> 00:40:47,027
Deze klim is onze laatste kans
om dieper de grot in te komen.

473
00:40:47,278 --> 00:40:51,615
We zoeken een manier
om in dat gat te komen.

474
00:40:51,699 --> 00:40:57,413
60 of 70 meter hoger
lijkt de grot door te lopen.

475
00:40:57,413 --> 00:40:59,039
Daar gaan we.

476
00:41:05,921 --> 00:41:10,509
Nu we hier zijn,
zien we twee watervallen.

477
00:41:10,759 --> 00:41:14,555
Dat kan een kortere weg
naar boven zijn.

478
00:41:16,098 --> 00:41:19,268
Ik kan nu niks zeggen.
We proberen ze allemaal.

479
00:41:19,393 --> 00:41:23,397
En een van ze kan de doorgang zijn.

480
00:41:29,320 --> 00:41:33,240
Hoeveel touw heb je nog?
- Ongeveer 40 meter.

481
00:41:33,407 --> 00:41:37,453
Onze middelen raken op.

482
00:41:37,828 --> 00:41:40,206
Eten, haken, touw.

483
00:41:40,581 --> 00:41:43,834
Hoeveel heb je er?
Wat extra karabijnhaken.

484
00:41:44,502 --> 00:41:46,253
Zes.
- Is dat alles?

485
00:41:47,713 --> 00:41:48,797
Kunnen we?

486
00:41:51,217 --> 00:41:54,345
Het hele team rekent op ons.

487
00:41:54,345 --> 00:41:57,389
We gebruiken alles wat we hebben.

488
00:41:59,266 --> 00:42:03,604
Bill is hiervoor gebouwd.
Hij is optimistisch....

489
00:42:03,729 --> 00:42:08,317
en vastberaden genoeg
om dit voor elkaar te krijgen.

490
00:42:10,694 --> 00:42:16,575
Er is een bepaald karakter voor nodig
en Bill is enorm vastberaden.

491
00:42:22,498 --> 00:42:24,917
Er moet een uitweg zijn.

492
00:42:25,417 --> 00:42:28,587
Het is te groot, er is te veel lucht,
maar er moet een gat zijn...

493
00:42:28,671 --> 00:42:32,424
in het plafond, dat de ingang is.

494
00:42:32,716 --> 00:42:35,594
We moeten het team
een antwoord geven.

495
00:42:53,279 --> 00:42:58,450
Je bent niet te bereiken, dus als je
een tijdgevoelige verwonding hebt...

496
00:42:58,659 --> 00:43:03,706
zoals een beenbreuk,
kan je het vergeten.

497
00:43:03,706 --> 00:43:07,084
We kunnen hier niet gered worden.

498
00:43:11,922 --> 00:43:17,428
Ik was zo bang dat ik mezelf
moest dwingen te concentreren.

499
00:43:17,678 --> 00:43:23,309
Want er was niets anders
dan rotsen en modder overal.

500
00:43:23,309 --> 00:43:27,021
Er zijn weinig plekken
om je te zekeren.

501
00:43:34,153 --> 00:43:37,698
Ondertussen kijk ik toe
en probeer ik met m'n zaklamp...

502
00:43:37,823 --> 00:43:41,744
te zien waar we heen moeten.
Het is zo donker.

503
00:43:41,910 --> 00:43:44,788
We kunnen niet zien
waar we naartoe klimmen.

504
00:43:44,913 --> 00:43:47,958
Dat is een enorme uitdaging
op zo'n plek.

505
00:43:48,083 --> 00:43:50,294
Je ziet niet waar je heengaat.

506
00:43:50,669 --> 00:43:55,507
Zonder knoop, vijf meter.

507
00:43:55,799 --> 00:43:59,303
Vijf meter, oké. Bedankt.

508
00:44:00,721 --> 00:44:04,725
We hadden maar half zoveel touw
als we nodig hadden.

509
00:44:04,892 --> 00:44:06,018
En je wordt moe.

510
00:44:06,185 --> 00:44:09,647
Het bloed stroom niet meer
door je benen.

511
00:44:09,813 --> 00:44:15,277
Je kunt niet zo lang
in een harnas hangen.

512
00:44:15,444 --> 00:44:17,071
Ik keek omhoog en...

513
00:44:17,237 --> 00:44:21,492
besefte dat er nog zes
of acht bouten moesten komen.

514
00:44:21,617 --> 00:44:25,037
En we hadden nog
drie meter dynamisch touw.

515
00:44:30,751 --> 00:44:33,253
En je komt er niet zomaar weg.

516
00:44:33,420 --> 00:44:37,883
Je kunt alleen aan een bout hangen
op 55 meter hoogte.

517
00:44:38,050 --> 00:44:41,178
En je hoopt maar dat de rots je houdt.

518
00:44:41,303 --> 00:44:48,185
Er gingen toen veel ingewikkelde
gedachtes door m'n hoofd.

519
00:44:55,818 --> 00:44:59,655
We kwamen er met nog
een heel kort stukje touw over.

520
00:45:01,615 --> 00:45:03,701
Hier vonden we het antwoord.

521
00:45:03,826 --> 00:45:07,996
Helaas was het een dichte muur.

522
00:45:12,209 --> 00:45:13,252
Daar gaan we.

523
00:45:22,136 --> 00:45:23,804
En?

524
00:45:35,149 --> 00:45:37,359
De bouten en het touw zijn op.

525
00:45:37,443 --> 00:45:42,823
En dat is een afgrond waar we
niet vanaf kunnen klimmen.

526
00:45:43,991 --> 00:45:48,579
Hier houdt het op.
We hebben geen opties meer.

527
00:45:49,997 --> 00:45:53,292
We waren een maand lang
met de beste grotonderzoekers...

528
00:45:53,459 --> 00:45:57,296
ver daar beneden en we hebben niets.

529
00:45:59,923 --> 00:46:02,259
Die klim had moeten lukken.

530
00:46:05,053 --> 00:46:06,555
Die kostte veel materiaal.

531
00:46:10,434 --> 00:46:16,148
Ik wou dat ik door stenen kon kijken.

532
00:46:17,191 --> 00:46:20,027
Om te zien dat het daar is.

533
00:46:23,030 --> 00:46:27,284
Je kunt hier niks overwinnen.
De grot overwint jou.

534
00:46:27,409 --> 00:46:32,873
Dan ga je terug en zeg je:
Hoe gaat het de volgende keer lukken?

535
00:46:33,040 --> 00:46:35,250
We gaan.

536
00:46:35,417 --> 00:46:37,920
Dat was een mooie laatste dag.

537
00:46:40,589 --> 00:46:44,134
Ik ben ervan overtuigd
dat het mogelijk is...

538
00:46:44,301 --> 00:46:47,179
om dat wereldrecord hier te vestigen.

539
00:46:47,554 --> 00:46:51,391
Als je gelooft dat er iets is
en het de moeite waard is...

540
00:46:51,600 --> 00:46:56,355
dan blijf je het proberen
tot het lukt of tot je sterft.

541
00:46:57,940 --> 00:47:02,611
Wat er dit jaar gebeurde,
wat ik episch vond...

542
00:47:02,820 --> 00:47:06,865
is dat we 20 kilometer aan
nieuwe tunnels ontdekten...

543
00:47:06,949 --> 00:47:10,160
waarvan de schaal zelfs
in deze grot ongekend is.

544
00:47:23,549 --> 00:47:26,552
Er is geen twijfel mogelijk
dat we doorgaan.

545
00:47:26,552 --> 00:47:32,307
Het is een project van meerdere
decennia en generaties.

546
00:47:33,058 --> 00:47:36,186
Het is de moeilijkste...

547
00:47:36,395 --> 00:47:39,231
verkenningstocht ooit.

548
00:47:46,446 --> 00:47:48,031
Hallo.
- Hallo, vriend.

549
00:47:51,076 --> 00:47:55,414
Het is fijn om weer
in het basiskamp te zijn.

550
00:47:55,539 --> 00:47:58,458
Hoi, hoe gaat het?
- Goed.

551
00:48:09,261 --> 00:48:15,559
Het zal fijn zijn om dit niet
elke dag aan te hoeven trekken.

552
00:48:19,688 --> 00:48:24,318
M'n rug doet nu het meest pijn.

553
00:48:35,996 --> 00:48:38,874
Cheve is de eerste grot
waar ik ben geweest.

554
00:48:39,041 --> 00:48:42,669
Het was geweldig om dat mee te maken.

555
00:48:43,420 --> 00:48:48,467
Ik film graag expedities waarbij
je niet weet wat er gaat gebeuren.

556
00:48:48,592 --> 00:48:52,721
Je verzint geen verhaal.
Dit is een echte ontdekkingsreis.

557
00:48:52,971 --> 00:48:58,477
Ik voel me zo bevoorrecht.

558
00:49:08,028 --> 00:49:12,324
Als we dit in een ondergronds kamp
hadden, waren we daar nu nog.

559
00:49:14,826 --> 00:49:18,789
Ik wil erbij zijn.

560
00:49:18,997 --> 00:49:22,000
Bij dat speciale moment
waarop we...

561
00:49:22,125 --> 00:49:25,337
van de ingang tot de bron komen.

562
00:49:26,088 --> 00:49:29,841
Dat wordt zo bijzonder
en de moeite waard.

563
00:49:30,884 --> 00:49:32,302
En dat zal gebeuren.

564
00:49:32,386 --> 00:49:35,806
Of het nu over
één, twee of tien jaar gebeurt.

565
00:49:35,973 --> 00:49:38,892
Dit wordt de diepste grot ter wereld.

566
00:49:59,621 --> 00:50:01,623
Vertaling: Ellis Verk