1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX
3
00:00:11,200 --> 00:00:15,120
DOKUMENT NETFLIX
4
00:00:27,280 --> 00:00:28,520
W tej krainie
5
00:00:29,360 --> 00:00:31,960
rodzina jest najważniejsza.
6
00:00:38,960 --> 00:00:41,560
To dzięki więzom w stadzie,
7
00:00:43,280 --> 00:00:44,240
watasze
8
00:00:46,160 --> 00:00:47,200
czy gromadzie
9
00:00:49,600 --> 00:00:52,240
każdy z członków może odnieść sukces.
10
00:00:54,440 --> 00:00:58,200
Nigdzie te więzi
nie są tak bezlitośnie testowane,
11
00:00:58,680 --> 00:01:01,280
jak na wielkiej pustyni Kalahari.
12
00:01:02,760 --> 00:01:05,080
Tutaj rodziny formują się
13
00:01:05,800 --> 00:01:07,440
dzięki odważnym matkom…
14
00:01:10,560 --> 00:01:12,200
mądrej starszyźnie…
15
00:01:15,080 --> 00:01:17,080
i zawziętym chuchrom.
16
00:01:21,200 --> 00:01:26,520
Wszystkich ciągnie do rozległej oazy,
która leży w samym środku pustyni.
17
00:01:35,040 --> 00:01:37,000
Delta Okawango.
18
00:01:40,840 --> 00:01:45,000
W żadnym innym mokradle na Ziemi
nie mieszka tyle dzikich zwierząt.
19
00:01:48,720 --> 00:01:54,040
Jest też miejscem
ekstremalnych zmian sezonowych.
20
00:02:01,400 --> 00:02:04,200
W trakcie burzliwego i ciężkiego roku
21
00:02:07,040 --> 00:02:09,080
losy zwierząt zostaną splecione
22
00:02:09,880 --> 00:02:12,880
oraz uformują się niesamowite relacje.
23
00:02:14,040 --> 00:02:17,440
Nie tylko w danej rodzinie,
ale też między nimi.
24
00:02:21,640 --> 00:02:24,920
A nawet z samą krainą.
25
00:02:53,280 --> 00:02:55,360
Dla dwuletniej lwicy
26
00:02:55,440 --> 00:02:59,000
siła rodziny bierze się ze stada.
27
00:03:01,720 --> 00:03:05,440
Wraz z siostrzeństwem
kontrolują to terytorium,
28
00:03:09,040 --> 00:03:12,560
ale główny samiec
rządzi jako król wojownik.
29
00:03:17,720 --> 00:03:22,040
Jednakże w Delcie
zmiana może nastąpić nagle
30
00:03:22,640 --> 00:03:25,360
i postawić na głowie
spokojne życie rodziny.
31
00:03:32,800 --> 00:03:36,360
Słabym punktem
w jej stadzie jest sam król.
32
00:03:42,120 --> 00:03:45,560
Lata walki,
żeby obronić rodzinę i terytorium,
33
00:03:45,640 --> 00:03:47,000
odcisnęły swoje piętno.
34
00:03:51,400 --> 00:03:54,440
Jego słabość powoduje,
że lwica jest zagrożona.
35
00:04:00,200 --> 00:04:02,240
Stwarza też okazję
36
00:04:02,320 --> 00:04:04,920
dla dwóch ambitnych młodych samców.
37
00:04:13,040 --> 00:04:16,080
Stary wojownik znaczy swoje terytorium.
38
00:04:38,280 --> 00:04:39,440
Ale jest wątły…
39
00:04:47,840 --> 00:04:49,240
i tamtych jest więcej.
40
00:05:16,440 --> 00:05:21,160
Każdy rok życia w Okawango
to nowa, niebezpieczna podróż.
41
00:05:22,200 --> 00:05:23,920
Ale lwica
42
00:05:24,000 --> 00:05:27,520
nigdy dotąd nie musiała
mierzyć się z tyloma zagrożeniami.
43
00:05:39,760 --> 00:05:42,680
Każda rodzina
przeciwstawia się wyzwaniom delty
44
00:05:42,760 --> 00:05:43,880
na własny sposób.
45
00:06:01,240 --> 00:06:05,520
Oto wataha likaonów pstrych w sile 24.
46
00:06:07,160 --> 00:06:10,480
Liczebność świadczy
o potędze ich wielkiej przywódczyni,
47
00:06:11,040 --> 00:06:12,520
samicy alfa.
48
00:06:17,360 --> 00:06:21,120
Szkoli ich,
by razem myśleli i walczyli.
49
00:06:25,240 --> 00:06:27,680
Oraz żeby zapewnili wszystkim żywność.
50
00:06:35,280 --> 00:06:37,880
Jednakże alfa jest w ciąży.
51
00:06:47,000 --> 00:06:49,360
Jej ekipa straci przywódczynię
52
00:06:50,280 --> 00:06:53,720
w przededniu
największych zawirowań w Delcie.
53
00:07:02,400 --> 00:07:03,520
Jest maj.
54
00:07:05,000 --> 00:07:09,560
Pustynia Kalahari otaczająca deltę
przeżywa najgorszą suszę od dekad.
55
00:07:15,880 --> 00:07:19,760
Tysiące zwierząt opuszcza
spalone słońcem zewnętrzne regiony.
56
00:07:21,760 --> 00:07:23,280
Podróżują tygodniami.
57
00:07:36,240 --> 00:07:39,480
Przybywają tu wszyscy z jednego powodu.
58
00:07:48,760 --> 00:07:49,760
Woda.
59
00:07:53,960 --> 00:07:58,960
Po czterech miesiącach deszcze
z płaskowyżu Lunda w Angoli
60
00:07:59,040 --> 00:08:01,560
w końcu spłynęły z północy.
61
00:08:01,640 --> 00:08:05,880
Pokonały Kalahari
i dotarły do równin delty.
62
00:08:36,480 --> 00:08:38,600
Ponad dziewięć bilionów litrów
63
00:08:38,680 --> 00:08:42,040
słodkiej wody zalewa rozległą pustynię…
64
00:08:59,960 --> 00:09:00,880
by stworzyć
65
00:09:02,400 --> 00:09:05,240
najwspanialszą oazę na planecie.
66
00:09:27,520 --> 00:09:31,200
Wraz z nadejściem powodzi
przybywają wielkie stada…
67
00:09:38,960 --> 00:09:42,040
Dołączają do tych,
co mieszkają tutaj przez cały rok.
68
00:09:55,240 --> 00:09:57,440
Każdy ma rolę do odegrania
69
00:09:57,520 --> 00:10:00,600
przy kształtowaniu
i utrzymaniu tej krainy.
70
00:10:12,520 --> 00:10:15,120
Nawet sześciomiesięczny słoń
71
00:10:15,720 --> 00:10:17,320
podczas pierwszego pobytu.
72
00:10:19,920 --> 00:10:22,160
Pierwszy raz widzi tyle wody…
73
00:10:26,280 --> 00:10:27,480
czy jedzenia.
74
00:10:43,000 --> 00:10:46,120
Otoczeni przepastnymi łęgami,
pełnymi roślin do żucia,
75
00:10:46,200 --> 00:10:49,280
słonie stają się
naturalnymi ogrodnikami delty.
76
00:11:09,280 --> 00:11:11,840
Wyrywają dużo więcej,
niż są w stanie zjeść.
77
00:11:13,560 --> 00:11:17,080
Nadmierna przycinka
może zablokować drogi wodne
78
00:11:17,160 --> 00:11:19,240
i zatrzymać przepływ wody.
79
00:11:27,440 --> 00:11:33,160
Niedrożność spowodowaną przez ogrodników
przepycha siłą rodzina hipopotamów.
80
00:11:34,000 --> 00:11:37,680
Nie są pływakami,
więc przemykają po dnie na paluszkach.
81
00:11:42,880 --> 00:11:46,760
Za sobą pozostawiają
drogi wielkości hipopotamów.
82
00:11:54,200 --> 00:11:58,960
Łączą rzeki ze zbiornikami wodnymi,
a te z rozlewiskami.
83
00:12:01,920 --> 00:12:04,520
Pozwala to wodzie płynąć,
84
00:12:04,600 --> 00:12:08,000
a także umożliwia,
by delta zatętniła życiem.
85
00:12:18,440 --> 00:12:21,400
Powódź nie zapowiada
dobrych wieści dla każdego.
86
00:12:24,200 --> 00:12:25,520
Dla lwicy
87
00:12:25,600 --> 00:12:27,600
oznacza utratę terenów łownych.
88
00:12:29,040 --> 00:12:33,080
Tymczasem stary król wojownik zniknął.
89
00:12:37,120 --> 00:12:39,640
Uciekł lub został zabity,
90
00:12:40,360 --> 00:12:43,480
a młodzi najeźdźcy przejęli jego tron.
91
00:13:03,680 --> 00:13:07,440
Pozwolono zostać
tylko lwicom w wieku rozrodczym.
92
00:13:13,560 --> 00:13:15,880
Niestety nie jest jedną z nich.
93
00:13:21,600 --> 00:13:25,640
Dla tych nowych samców
jest kolejną gębą do wykarmienia,
94
00:13:26,240 --> 00:13:28,320
która niewiele wnosi.
95
00:14:04,800 --> 00:14:06,960
Wygnana i samotna,
96
00:14:07,480 --> 00:14:11,000
by przetrwać, musi wykorzystać
wszystkie swoje umiejętności.
97
00:14:22,560 --> 00:14:25,720
Samica alfa tkwi w domu od tygodni.
98
00:14:34,800 --> 00:14:38,480
No bo kto porzuciłby tę kudłatą zgraję?
99
00:14:42,640 --> 00:14:46,760
Czterotygodniowe szczeniaki
po raz pierwszy wyruszają w świat.
100
00:14:54,240 --> 00:14:56,240
Cała czternastka.
101
00:15:14,720 --> 00:15:18,920
Sama nie może polować,
więc polega na swojej watasze,
102
00:15:19,520 --> 00:15:23,120
żeby uzyskać mięso potrzebne
do nieprzerwanej produkcji mleka.
103
00:15:41,040 --> 00:15:43,680
W domu praca nie ma końca.
104
00:15:49,520 --> 00:15:51,520
Wymiata wszystkie kleszczy i pchły
105
00:15:53,560 --> 00:15:56,160
zgromadzone w ciągu trzech tygodni.
106
00:16:01,080 --> 00:16:03,560
Trafiają tam, skąd się wzięły.
107
00:16:14,600 --> 00:16:16,640
Jej wataha patroluje okolicę…
108
00:16:19,640 --> 00:16:21,560
bez swojej przywódczyni.
109
00:16:28,120 --> 00:16:31,200
Rozlewiska spowalniają ich pochód.
110
00:16:40,200 --> 00:16:41,160
Kob moczarowy.
111
00:16:46,120 --> 00:16:49,400
Jeden wyżywi całą watahę.
112
00:17:29,240 --> 00:17:32,080
Ich szeroko rozstawione kopyta
i potężne nogi
113
00:17:32,160 --> 00:17:34,760
pozwalają przedzierać się mimo powodzi.
114
00:17:45,920 --> 00:17:48,200
Pozbawiona przewodnictwa alfy
115
00:17:48,280 --> 00:17:51,200
wataha podąża za nimi na głęboką wodę.
116
00:18:02,840 --> 00:18:04,240
Nadaremno.
117
00:18:13,400 --> 00:18:14,440
Wtem…
118
00:18:19,880 --> 00:18:21,600
samotna impala.
119
00:18:25,680 --> 00:18:29,360
Nie ma wiosłowatych kopyt
i długich nóg koba.
120
00:19:17,680 --> 00:19:19,400
Szybko załatwiają sprawę
121
00:19:19,480 --> 00:19:21,560
i unikają starcia z konkurencją.
122
00:19:28,600 --> 00:19:32,120
Wataha często czyha
na słabych lub rannych w grupie.
123
00:19:32,200 --> 00:19:33,560
To łatwiejsza zdobycz,
124
00:19:34,360 --> 00:19:38,000
a korzysta na tym stado,
odsiane z nosicieli chorób.
125
00:20:10,240 --> 00:20:14,280
Łowcy dostarczają posiłki
najbezpieczniejszą metodą.
126
00:20:16,440 --> 00:20:17,920
W żołądku.
127
00:20:23,040 --> 00:20:25,400
Dopóki szczeniaki
nie mogą same polować,
128
00:20:25,480 --> 00:20:27,160
pierwsze dostają pożywienie.
129
00:20:29,240 --> 00:20:32,840
Ofiarność stanowi
fundament działania ich watahy.
130
00:20:34,640 --> 00:20:37,720
Ale nauka dzielenia się nie jest łatwa.
131
00:20:42,240 --> 00:20:45,720
Wycofanie się do legowiska
z pierwszym kawałkiem mięsa
132
00:20:45,800 --> 00:20:48,120
to szczyt marzeń.
133
00:20:55,120 --> 00:21:00,520
Gdy poziom wody osiąga najwyższy poziom,
Okawango staje się prawdziwym rajem.
134
00:21:03,800 --> 00:21:07,000
Organizmy wodne
z okolicznych rzek i bagien wypływają
135
00:21:07,080 --> 00:21:09,840
na tereny trawiaste, żeby się rozmnażać.
136
00:21:14,120 --> 00:21:17,080
Gałęzie i drzewa powalone przez słonie
137
00:21:17,160 --> 00:21:20,200
tworzą przestrzeń ochronną
dla ławic młodych ryb.
138
00:21:30,440 --> 00:21:35,160
Podczas kulminacji powodzi
delta powiększa się dwukrotnie.
139
00:21:35,240 --> 00:21:39,320
Każde suche miejsce
staje się bezcennym kawałkiem ziemi.
140
00:21:45,560 --> 00:21:48,520
Figowce w wodzie
zapewniają idealne miejsce lęgowe
141
00:21:48,600 --> 00:21:51,440
dla niebywałego bogactwa
ptaków rybożernych.
142
00:22:00,600 --> 00:22:04,520
W tych rodzinach
nie liczy się miejsce budowy,
143
00:22:04,600 --> 00:22:06,240
tylko to, co budujesz.
144
00:22:11,120 --> 00:22:14,040
Nada się tylko
najlepszy materiał budowlany.
145
00:22:42,680 --> 00:22:45,440
Jeśli brakuje idealnego budulca…
146
00:22:50,360 --> 00:22:51,880
można okraść sąsiada.
147
00:22:59,200 --> 00:23:00,840
Zawsze może ci odebrać.
148
00:23:15,280 --> 00:23:16,400
W końcu
149
00:23:17,360 --> 00:23:20,920
gniazdo dla ich najcenniejszych skarbów.
150
00:23:23,920 --> 00:23:25,360
Delikatnie je przewraca…
151
00:23:29,520 --> 00:23:32,240
Są chronione przed żarzącym słońcem.
152
00:23:39,080 --> 00:23:42,040
Skorupka jaja? Skorupka ślimaka?
153
00:23:43,480 --> 00:23:44,960
Pierwszy raz jest ojcem.
154
00:23:50,720 --> 00:23:53,280
Wszyscy walczą z czasem,
by wychować dzieci,
155
00:23:53,360 --> 00:23:55,960
zanim cofną się wody powodziowe…
156
00:23:58,320 --> 00:24:01,000
a gniazda stracą ochronę,
którą dają im wyspy.
157
00:24:13,240 --> 00:24:16,320
Lwica ma trudności
z upolowaniem czegokolwiek.
158
00:24:42,440 --> 00:24:47,240
Gdyby było sucho,
ridbok czy kob byłyby dobrym celem łowów.
159
00:24:57,480 --> 00:25:00,840
Ale nie podczas powodzi i w pojedynkę.
160
00:25:05,640 --> 00:25:07,200
Ma też rywali.
161
00:25:21,280 --> 00:25:23,840
Czas pozbyć się konkurentów.
162
00:26:18,920 --> 00:26:23,040
To zwykła próba zastraszenia.
Nie zamierza zjeść padliny.
163
00:26:32,200 --> 00:26:35,680
Wataha nie powinna znów
wystawiać jej cierpliwości na próbę.
164
00:27:00,840 --> 00:27:04,040
Do września temperatury wzrastają,
165
00:27:04,120 --> 00:27:05,840
a poziom wody się obniża.
166
00:27:07,440 --> 00:27:11,200
Zostają kurczące się stawy pełne ryb.
167
00:27:15,240 --> 00:27:16,600
Idealne wyczucie czasu.
168
00:27:49,360 --> 00:27:51,040
Dorośli biorą się do roboty
169
00:27:53,520 --> 00:27:55,960
i karmią swoje ukochane potworki.
170
00:28:08,720 --> 00:28:12,320
Wody powodziowe cofają się
i codziennie tworzą się nowe stawy.
171
00:28:15,400 --> 00:28:17,800
Każdy ptak ma własną specjalną technikę,
172
00:28:17,880 --> 00:28:20,080
dopasowaną do jego dzioba.
173
00:28:28,120 --> 00:28:30,440
Pelikany wolą metodę na sieć rybacką.
174
00:28:40,320 --> 00:28:42,200
Rybaczek srokaty…
175
00:28:44,120 --> 00:28:46,040
stosuje system pikującej bomby.
176
00:28:52,440 --> 00:28:56,560
Kleszczak afrykański
z precyzją wyskubuje ślimaki.
177
00:29:06,880 --> 00:29:09,640
Dosyć teatralna w obyciu czarna czapla
178
00:29:10,280 --> 00:29:14,080
tworzy zasłonę, by imitować cień,
w którym chowają się ryby.
179
00:29:18,000 --> 00:29:18,920
Brawo.
180
00:29:22,560 --> 00:29:25,560
Różne podejścia, ale cel jest jeden.
181
00:29:29,760 --> 00:29:33,320
Chcą możliwie szybko
wzmocnić swoje pisklaki.
182
00:29:55,080 --> 00:29:57,640
Pisklęta pelikanów
są najbardziej żarłoczne.
183
00:30:02,040 --> 00:30:04,800
Trzeba je karmić nawet 30 razy dziennie.
184
00:30:24,360 --> 00:30:26,240
Niezmordowani dorośli znają
185
00:30:26,320 --> 00:30:29,360
złotą zasadę życia rodzinnego w Delcie.
186
00:30:38,160 --> 00:30:43,280
Im silniejsze potomstwo,
tym większe szanse przeżycia.
187
00:31:04,320 --> 00:31:06,080
Gdy wody zalewowe cofają się,
188
00:31:07,840 --> 00:31:10,160
a temperatura pustyni wzrasta,
189
00:31:10,920 --> 00:31:13,480
wysychają tereny łowieckie,
190
00:31:14,440 --> 00:31:18,520
przez co drapieżcy
znów przejmują kontrolę.
191
00:31:21,120 --> 00:31:25,840
Ale w pojedynkę lwica zabija
niebezpiecznie mało zwierzyny.
192
00:31:30,480 --> 00:31:32,400
Z każdym dniem słabnie.
193
00:31:42,240 --> 00:31:43,440
Co gorsza,
194
00:31:45,160 --> 00:31:46,560
zbliża jej się ruja.
195
00:31:47,800 --> 00:31:50,920
Jej zapach poczuje każdy lew w okolicy.
196
00:31:56,920 --> 00:32:00,160
W tym te, których próbuje unikać.
197
00:32:03,520 --> 00:32:06,560
Młode samce, które zniszczyły jej rodzinę.
198
00:32:30,960 --> 00:32:33,440
Tereny łowieckie się otworzyły,
199
00:32:33,520 --> 00:32:37,640
a inny, jeszcze większy samiec,
przybył do tego regionu.
200
00:33:02,320 --> 00:33:05,760
Jego ciemna grzywa i głęboki ryk
201
00:33:05,840 --> 00:33:09,200
wskazują na to, że jest w kwiecie wieku.
202
00:33:36,640 --> 00:33:37,960
Ryzykowny ruch.
203
00:33:39,480 --> 00:33:41,080
Ale jeśli połączą siły,
204
00:33:41,840 --> 00:33:45,360
może zapewnić ochronę
i wesprzeć w łowach.
205
00:34:55,640 --> 00:34:58,440
Ich sojusz okazał się krótkotrwały.
206
00:35:00,280 --> 00:35:03,480
Obcy rusza dalej w drogę po kilku dniach.
207
00:35:07,120 --> 00:35:08,880
Znowu jest sama,
208
00:35:10,640 --> 00:35:13,000
ale tym razem w ciąży.
209
00:35:24,200 --> 00:35:26,880
Nie poluje już tylko dla siebie.
210
00:36:44,240 --> 00:36:46,200
Każda rodzina w Delcie
211
00:36:46,280 --> 00:36:50,120
jest nierozerwalnie związana
z rytmem zmieniających się pór roku.
212
00:36:56,720 --> 00:36:58,560
Spada poziom wody
213
00:37:00,040 --> 00:37:01,360
i tworzy się błoto.
214
00:37:07,040 --> 00:37:08,880
Fajna zabawa dla małej słonicy.
215
00:37:15,920 --> 00:37:18,480
Znak, że jej stado powinno ruszać w drogę.
216
00:37:28,000 --> 00:37:30,240
Pora sucha bierze ziemię w posiadanie,
217
00:37:30,320 --> 00:37:33,680
a stada nie mogą zmarnować tego,
co zostało do wypasania.
218
00:37:44,040 --> 00:37:46,120
Uczy się przez obserwowanie.
219
00:37:51,640 --> 00:37:54,960
Pewnych rzeczy nie zdążyła udoskonalić.
220
00:37:57,480 --> 00:38:01,720
Przykładowo bycia uważną,
żeby nie pozostać w tyle.
221
00:38:17,960 --> 00:38:20,400
Prowadzą ją do specjalnego miejsca.
222
00:38:27,720 --> 00:38:29,680
Do zagajnika palmy wachlarzowej.
223
00:38:31,440 --> 00:38:32,400
Rozkwitają tam,
224
00:38:32,480 --> 00:38:35,880
gdzie po wysychających zalewach
pozostały sole.
225
00:38:38,720 --> 00:38:40,800
Owoce na ich szczycie
226
00:38:40,880 --> 00:38:43,040
są umiłowanym pokarmem słoni.
227
00:38:44,440 --> 00:38:46,640
Zebranie wysoko położonych smakołyków
228
00:38:46,720 --> 00:38:50,840
to sztuczka możliwa tylko
dla czterotonowego byka.
229
00:39:18,600 --> 00:39:22,160
Każde potrząśnięcie
uwalnia na raz setki owoców.
230
00:39:33,440 --> 00:39:35,520
Wystarczy dla wszystkich.
231
00:39:53,840 --> 00:39:55,680
Ten cenny posiłek
232
00:39:55,760 --> 00:39:59,800
nie jest tylko dla tej rodziny
i nie tylko na dzisiaj.
233
00:40:01,560 --> 00:40:04,160
Słonie to najważniejsi roznosiciele
234
00:40:04,240 --> 00:40:06,120
nasion palm wachlarzowych.
235
00:40:08,080 --> 00:40:11,040
Przodkowie słoniątka zostawili ten owoc.
236
00:40:13,560 --> 00:40:17,320
Teraz słoniątko zrobi
to samo dla następnych pokoleń.
237
00:40:22,880 --> 00:40:25,880
Stado będzie nosić nasiona
przez wiele kilometrów.
238
00:40:27,680 --> 00:40:32,400
Będą mogły zapuścić korzenie tam,
gdzie słonie wydalą je wraz z odchodami.
239
00:40:33,160 --> 00:40:37,840
To kolejny kluczowy
wkład stada w życie delty.
240
00:40:52,960 --> 00:40:55,520
To będzie ich ostatni przyzwoity posiłek.
241
00:40:55,600 --> 00:40:58,440
Od tej chwili każdym ich krokiem
242
00:40:58,520 --> 00:41:02,400
kierować będzie
chęć znalezienia pożywienia i wody.
243
00:41:23,840 --> 00:41:26,240
Likaony pstre przeżyły wystąpienie wód,
244
00:41:27,080 --> 00:41:28,920
ale nie bez strat.
245
00:41:31,080 --> 00:41:33,040
Zabito jednego członka ekipy,
246
00:41:33,800 --> 00:41:37,880
a najlepsi łowcy
porzucili alfę i jej szczenięta.
247
00:41:42,160 --> 00:41:46,720
Za dużo szczeniąt do wyżywienia,
a zbyt mało pokarmu.
248
00:41:57,160 --> 00:42:00,320
Czas, żeby młodzieniaszki
opuściły legowisko
249
00:42:00,400 --> 00:42:02,200
i poszukały pożywienia.
250
00:42:09,840 --> 00:42:12,080
Pierwsza wielka przygoda szczeniąt.
251
00:42:15,600 --> 00:42:17,760
To ich pierwszy patrol z dorosłymi.
252
00:42:23,400 --> 00:42:26,280
Choć bardziej zawadzają niż pomagają.
253
00:42:37,440 --> 00:42:41,240
Ich małe nóżki pozwalają im
pokonać nawet 15 kilometrów dziennie.
254
00:42:54,160 --> 00:42:58,840
Alfa odbudowała swoją sforę,
aby była elitarną grupą łowców.
255
00:43:00,960 --> 00:43:04,840
Teraz uczy szczenięta, jak polują watahy.
256
00:43:26,240 --> 00:43:28,080
Cofające się wody powodziowe
257
00:43:28,160 --> 00:43:32,720
stworzyły idealne warunki dla plagi.
258
00:43:36,560 --> 00:43:37,600
Szarańcza.
259
00:43:38,920 --> 00:43:42,240
Rosnący skwar wywołał masowy wylęg.
260
00:43:45,920 --> 00:43:50,600
Dziesięć milionów żarłocznych stworzeń
pożera usychającą roślinność.
261
00:44:02,200 --> 00:44:07,280
Tylko pradawne kopce termitów
wydają się odporne
262
00:44:07,360 --> 00:44:10,800
na wielkie siły, które zawładnęły deltą.
263
00:44:34,920 --> 00:44:36,320
Październik.
264
00:44:37,880 --> 00:44:39,880
W ciągu dwóch krótkich miesięcy
265
00:44:39,960 --> 00:44:43,040
susza zamieniła bujny raj
266
00:44:44,040 --> 00:44:45,840
w jałowe pustkowie.
267
00:44:53,080 --> 00:44:57,400
Stada szukają wszędzie wody.
268
00:45:23,160 --> 00:45:26,640
Łatwa zdobycz dla dwóch młodych samców.
269
00:45:31,640 --> 00:45:34,840
Z każdym dniem
są coraz większe i silniejsze.
270
00:45:42,960 --> 00:45:45,720
Wszędzie podążają za bawołami.
271
00:45:59,600 --> 00:46:01,560
Lwica śledzi te same stada,
272
00:46:01,640 --> 00:46:04,880
ale musi zachować
bezpieczny dystans od samców.
273
00:46:07,920 --> 00:46:11,360
Ze względu na swój stan
rozpaczliwie potrzebuje pożywienia.
274
00:46:19,280 --> 00:46:21,760
Ale atakowanie w pojedynkę
275
00:46:21,840 --> 00:46:25,520
zwierzyny wielkości bawoła
jest prawie niemożliwe.
276
00:46:38,680 --> 00:46:42,320
W najlepszym razie może
pożywić się resztkami po samcach.
277
00:46:43,520 --> 00:46:47,400
Żerowanie na padlinie
to minimum potrzebne do przeżycia.
278
00:47:13,600 --> 00:47:18,560
Wszystkie stada i ich drapieżniki
zostały przyciągnięte tu przez suszę.
279
00:47:19,920 --> 00:47:22,640
Spotkały się tutaj w sercu delty,
280
00:47:23,760 --> 00:47:26,120
gdzie znajdują się ostatnie źródła wody.
281
00:47:30,480 --> 00:47:32,200
Słoniątko i jego stado
282
00:47:32,280 --> 00:47:35,360
każdego dnia
muszą pokonywać coraz większą odległość.
283
00:47:45,560 --> 00:47:47,840
Ich wzrok jest być może słaby,
284
00:47:47,920 --> 00:47:50,720
ale węch i słuch mają niezwykle wrażliwe,
285
00:47:50,800 --> 00:47:54,600
stąd słonie mogą
wyczuć zagrożenie oddalone o kilometry.
286
00:48:05,920 --> 00:48:07,480
Krokodyle nilowe.
287
00:48:09,080 --> 00:48:13,840
Niektóre mają długość sześciu metrów
i ważą trzy czwarte tony.
288
00:48:18,920 --> 00:48:21,480
Ale większość jest dosyć mała
289
00:48:21,560 --> 00:48:23,200
i ma około metra długości.
290
00:48:53,000 --> 00:48:56,360
Starsze osobniki
pokazują słoniątku, jak dotrzeć do wody
291
00:48:56,440 --> 00:48:59,960
i pokonywać ten dziwny tor przeszkód.
292
00:49:28,960 --> 00:49:30,120
W końcu!
293
00:49:34,280 --> 00:49:37,080
Jeśli jeszcze
nie opanowało się tajników trąby,
294
00:49:37,760 --> 00:49:40,240
picie pyskiem jest dobrą alternatywą.
295
00:49:44,600 --> 00:49:46,440
Dla słoniątka nauka…
296
00:49:49,200 --> 00:49:50,400
bywa trudna.
297
00:49:57,120 --> 00:49:59,760
Ten wodopój przynosi stadu wybawienie.
298
00:50:07,000 --> 00:50:10,720
Słonie korzystają też z niego,
by chronić skórę przed słońcem.
299
00:50:19,120 --> 00:50:22,880
Błoto, zanim odparuje,
chłodzi ich przegrzane ciała.
300
00:50:31,480 --> 00:50:35,400
A pył osadza się
w szczelinach i szparach ich skóry.
301
00:50:35,480 --> 00:50:36,880
Spełnia rolę filtra.
302
00:50:51,600 --> 00:50:55,280
Taka miejscówka jest iście bezcenna.
303
00:51:07,680 --> 00:51:11,520
Stado nie jest jeszcze gotowe
do opuszczenia tego błotnego spa.
304
00:51:30,480 --> 00:51:34,160
Tak trudne czasy
uczą szczeniąt wielu rzeczy.
305
00:51:35,600 --> 00:51:38,640
Nękanie dobrze odżywionego sępa
na pewno nauczy ich…
306
00:51:39,520 --> 00:51:40,600
czegoś.
307
00:51:56,440 --> 00:51:58,080
Samotna hiena…
308
00:52:00,280 --> 00:52:02,840
stanowi dużo poważniejsze źródło nauki.
309
00:52:07,000 --> 00:52:10,400
Sprawdzanie poziomu stresu
pozwala im przygotować się
310
00:52:10,480 --> 00:52:12,240
do przyszłych konfrontacji
311
00:52:12,840 --> 00:52:14,280
z rywalami.
312
00:52:25,480 --> 00:52:29,240
Ale przed nimi wciąż najważniejsza lekcja.
313
00:52:36,040 --> 00:52:37,200
Sztuka…
314
00:52:41,280 --> 00:52:42,600
polowania.
315
00:53:08,720 --> 00:53:11,040
Alfa znów dowodzi…
316
00:53:15,960 --> 00:53:19,960
Nakazuje sforze
skierować zdobycz w gęste błoto,
317
00:53:20,040 --> 00:53:21,600
aby ją spowolnić.
318
00:53:36,240 --> 00:53:38,760
Jej nauki przynoszą efekty.
319
00:53:52,600 --> 00:53:54,960
Uczą się, na kogo się zastawiać…
320
00:53:58,400 --> 00:53:59,800
a kogo zostawić.
321
00:54:07,080 --> 00:54:11,160
Z każdym dniem wataha
jest coraz mądrzejsza i bardziej zgrana.
322
00:54:23,280 --> 00:54:28,960
Pod koniec października temperatury
gwałtownie wzrosły do 45 stopni Celsjusza.
323
00:54:30,920 --> 00:54:32,920
Nie spadła ani kropla.
324
00:54:34,400 --> 00:54:38,400
W ostatnich latach
pora sucha robi się coraz dłuższa,
325
00:54:39,000 --> 00:54:41,200
a upał coraz bardziej dotkliwe.
326
00:54:46,040 --> 00:54:50,600
W tym roku mamy suszę stulecia.
327
00:54:58,560 --> 00:55:00,640
Każdego dnia ryzykują,
328
00:55:00,720 --> 00:55:04,400
czy znajdą dość wody,
aby całe stado przeżyło.
329
00:55:11,560 --> 00:55:14,520
Słoniątko i jego matka
najbardziej jej potrzebują.
330
00:55:21,800 --> 00:55:24,400
Jest uwięziona w tej krainie,
331
00:55:25,120 --> 00:55:28,920
która zaledwie
kilka miesięcy temu oferowała tak wiele.
332
00:55:39,800 --> 00:55:42,680
Jej przeżycie jest całkowicie w rękach
333
00:55:42,760 --> 00:55:44,960
starego, mądrego wodza.
334
00:55:45,560 --> 00:55:47,760
Matrony stada.
335
00:55:55,440 --> 00:55:58,000
Kroczy tymi ścieżkami,
336
00:55:58,080 --> 00:56:00,240
odkąd sama była młodym słoniątkiem.
337
00:56:07,160 --> 00:56:10,200
Jej mózg pełen jest wspomnień
338
00:56:11,280 --> 00:56:13,200
i zawiera pradawną mapę tego,
339
00:56:13,800 --> 00:56:17,040
gdzie można znaleźć ostatnie zasoby wody.
340
00:56:25,360 --> 00:56:27,880
Rodzina to coś więcej niż tylko stado.
341
00:56:28,560 --> 00:56:31,000
To też pamięć.
342
00:56:33,000 --> 00:56:35,400
Stanowi także różnicę
343
00:56:35,480 --> 00:56:37,680
między życiem a śmiercią.
344
00:56:43,000 --> 00:56:47,120
Stara wiedza rodzinna zaprowadza ich
do jednego z ostatnich wodopojów
345
00:56:47,200 --> 00:56:48,840
w całej Delcie.
346
00:57:10,720 --> 00:57:13,840
Każda błotnista kropla ratuje życie.
347
00:57:34,480 --> 00:57:37,400
Ale malec nie może sięgnąć wody.
348
00:57:44,200 --> 00:57:46,640
Więc po prostu do niej włazi.
349
00:57:56,000 --> 00:57:58,640
Wydostanie się nie jest już takie proste.
350
00:58:34,240 --> 00:58:39,600
Dla niezdarnego słoniątka
kochająca rodzina to potężny sojusznik.
351
00:59:02,000 --> 00:59:03,960
Nie można tracić czasu.
352
00:59:04,040 --> 00:59:05,600
Potrzebują więcej wody.
353
00:59:06,840 --> 00:59:09,320
Podążą za frontem burzowym, by ją znaleźć.
354
00:59:13,600 --> 00:59:16,920
W końcu zaczynają się tworzyć chmury.
355
00:59:17,920 --> 00:59:19,920
Ogromne nośniki burz.
356
00:59:43,800 --> 00:59:47,760
Słonie są w stanie usłyszeć
niskie częstotliwości odległych piorunów
357
00:59:47,840 --> 00:59:51,880
i wyczuć burze
z odległości nawet 200 kilometrów.
358
01:00:14,760 --> 01:00:15,680
Ale w regionie,
359
01:00:15,760 --> 01:00:19,160
w którym od siedmiu miesięcy
prawie nie spadł deszcz,
360
01:00:19,680 --> 01:00:23,720
suche trawy to tykająca bomba.
361
01:00:30,920 --> 01:00:34,080
Dorośli w stadzie widzieli już ogień.
362
01:00:35,040 --> 01:00:40,040
Co roku płonie
nawet 4000 kilometrów kwadratowych delty.
363
01:00:43,280 --> 01:00:47,600
Wiedzą, by trzymać się razem,
gdy próbują omijać płomienie.
364
01:01:10,840 --> 01:01:13,440
Pożary są katastrofalne…
365
01:01:17,000 --> 01:01:19,120
ale nie pochłonęły wszystkiego.
366
01:01:31,840 --> 01:01:35,400
Wypas przerzedził ilość paliwa dla ognia.
367
01:01:37,800 --> 01:01:40,800
A spalone tereny stworzą nowe ścieżki
368
01:01:40,880 --> 01:01:42,960
dla przyszłorocznej powodzi.
369
01:01:46,600 --> 01:01:50,000
Delta zawsze potrafiła się uleczyć,
370
01:01:50,600 --> 01:01:54,280
bo jej mieszkańcy
bezustannie wypełniają swoje role.
371
01:02:04,960 --> 01:02:08,240
W końcu niebiosa się otworzyły.
372
01:02:12,200 --> 01:02:14,640
Największa susza za ludzkiej pamięci
373
01:02:15,400 --> 01:02:17,200
wreszcie się skończyła.
374
01:02:25,440 --> 01:02:27,560
Przez następne pięć miesięcy
375
01:02:27,640 --> 01:02:30,240
spadnie tu pół metra deszczu.
376
01:02:33,080 --> 01:02:35,600
Każdy kawałek spalonej ziemi
377
01:02:35,680 --> 01:02:37,600
zostanie przywrócony do życia.
378
01:03:03,520 --> 01:03:06,520
Stada zostały uwolnione
od swoich wodopojów.
379
01:03:11,920 --> 01:03:14,600
A drapieżniki się rozpraszają.
380
01:03:21,240 --> 01:03:24,320
Zmusza to
pasące się zwierzęta do ciągłego ruchu,
381
01:03:24,400 --> 01:03:26,840
co pozwala nowym pędom wzrastać
382
01:03:26,920 --> 01:03:31,000
i zapobiega
nadmiernemu użytkowaniu jednego obszaru.
383
01:03:37,240 --> 01:03:38,320
Równowaga…
384
01:03:40,640 --> 01:03:41,960
jest zachowana.
385
01:03:56,160 --> 01:03:58,120
Wraz z nadejściem deszczów…
386
01:04:00,400 --> 01:04:02,800
przychodzą na świat cztery nowe lwiątka.
387
01:05:06,040 --> 01:05:09,560
Bujna zieleń
przyniosła ze sobą wysyp młodych.
388
01:05:40,200 --> 01:05:42,680
Co kilka dni przenosi się z lwiątkami…
389
01:05:44,720 --> 01:05:47,040
aby ich zapach nie przyciągnął wrogów.
390
01:06:10,440 --> 01:06:14,320
Ale jej ostatnia trasa
nie pozostała niezauważona.
391
01:06:21,440 --> 01:06:24,560
Młode samce wpadły na ich trop.
392
01:06:42,560 --> 01:06:46,640
Nie będą tolerować
obecności lwiątek innego samca.
393
01:08:01,400 --> 01:08:05,080
Jest o połowę mniejsza, a ich jest więcej.
394
01:08:48,960 --> 01:08:50,000
Są w pułapce.
395
01:09:00,960 --> 01:09:04,280
Instynktownie prowadzi dzieci
w bezpieczne miejsce.
396
01:09:18,200 --> 01:09:21,680
Ale szczeniaki nie mają pojęcia,
z czym się mierzą.
397
01:09:54,640 --> 01:09:56,280
Zgubiła jedno lwiątko.
398
01:11:35,200 --> 01:11:38,040
Poświęci życie dla rodziny…
399
01:11:44,120 --> 01:11:47,160
ale samce nie zaryzykują dalszych ran.
400
01:12:10,360 --> 01:12:15,120
Dzięki odwadze matki
trzy lwiątka przeżyły.
401
01:12:23,320 --> 01:12:24,880
Nie może długo odpoczywać.
402
01:12:27,880 --> 01:12:29,000
Mają tylko ją.
403
01:12:51,640 --> 01:12:55,640
Dla likaonów pstrych
życie znów jest cudowne.
404
01:13:03,400 --> 01:13:07,800
Ich matka stanęła na wysokości zadania
w obliczu największego wyzwania w życiu.
405
01:13:09,800 --> 01:13:12,960
Przeprowadziła watahę zmniejszoną o połowę
406
01:13:13,040 --> 01:13:14,920
przez groźną suszę
407
01:13:15,760 --> 01:13:18,960
i zamieniła nieporadnych młokosów
408
01:13:19,040 --> 01:13:22,520
w pracowity, odnoszący sukcesy zespół.
409
01:13:29,360 --> 01:13:31,960
Dokonał się ich wielki powrót.
410
01:13:44,480 --> 01:13:49,080
Śmiała małe słonica
zaliczyła pierwszy rok w Delcie…
411
01:13:51,320 --> 01:13:55,080
Sama też dołożyła cegiełkę
do jej pielęgnacji…
412
01:13:57,040 --> 01:13:59,640
gdy deptała trzciny
413
01:13:59,720 --> 01:14:02,120
czy zostawiała nasiono palmowe.
414
01:14:02,840 --> 01:14:07,080
Jeśli przetrwa kolejne 30 lub 40 lat
415
01:14:07,160 --> 01:14:09,360
coraz bardziej ekstremalnej pogody,
416
01:14:10,880 --> 01:14:14,000
pożarów, powodzi i susz…
417
01:14:16,520 --> 01:14:19,920
w końcu sama zostanie matroną
418
01:14:20,920 --> 01:14:24,040
i przekaże wszystko, czego się nauczyła
419
01:14:24,120 --> 01:14:25,760
następnemu pokoleniu.
420
01:14:36,040 --> 01:14:38,120
Teraz lwiątka mają cztery miesiące
421
01:14:38,200 --> 01:14:43,240
i z każdym dniem
są coraz silniejsze i sprawniejsze.
422
01:14:56,320 --> 01:15:00,040
W pojedynkę zapewniła im wyżywienie.
423
01:15:21,480 --> 01:15:24,400
Ich zabawy to trening
przed prawdziwym życiem.
424
01:15:24,480 --> 01:15:27,200
Uczą się łapać zdobycz jak ich matka.
425
01:15:52,880 --> 01:15:55,960
Kiedyś straciła to,
co było dla niej najcenniejsze.
426
01:16:02,680 --> 01:16:06,080
Ale teraz ma już własne małe stado.
427
01:16:08,200 --> 01:16:11,840
Jej lwiątka niebawem poznają wagę rodziny.
428
01:16:14,000 --> 01:16:19,480
To tylko jedna z wielu rodzin,
których obecność utrzymuje tę krainę.
429
01:16:23,640 --> 01:16:26,160
Te zwierzęta będą
wciąż się przystosowywać,
430
01:16:26,920 --> 01:16:28,400
tak jak tylko mogą…
431
01:16:32,880 --> 01:16:35,400
do rosnących zagrożeń, które ich spotkają.
432
01:16:35,480 --> 01:16:38,280
Do globalnych zmian klimatu…
433
01:16:41,040 --> 01:16:44,520
które stają się
coraz bardziej wrogie i ekstremalne.
434
01:16:49,520 --> 01:16:54,040
Ich największą bronią
w walce o przetrwanie są ich rodziny.
435
01:16:55,920 --> 01:17:00,800
Bo ich losy są splecione ze sobą
w tej ogromnej dzikiej przyrodzie,
436
01:17:03,640 --> 01:17:05,240
niezwykłej,
437
01:17:06,040 --> 01:17:07,440
wciąż zmieniającej się
438
01:17:08,520 --> 01:17:10,320
delcie Okawango.
439
01:18:22,560 --> 01:18:27,560
Napisy: Przemysław Stępień